I NSW 9322/25

Sąd Najwyższy2025-06-23
SNinneprawo wyborczeWysokanajwyższy
wybory prezydenckiesąd najwyższyprotest wyborczywymogi formalnekodeks wyborczyPESELpostanowienie

Podsumowanie

Sąd Najwyższy pozostawił protest wyborczy bez dalszego biegu z powodu braku numeru PESEL, który jest nieusuwalnym brakiem formalnym pisma w sprawach wyborczych.

E.S. wniosła protest przeciwko ważności wyborów Prezydenta RP, jednak nie podała swojego numeru PESEL. Sąd Najwyższy, powołując się na uchwałę o mocy zasady prawnej, stwierdził, że w sprawach protestów wyborczych nie stosuje się przepisów o uzupełnianiu braków formalnych. Brak numeru PESEL został uznany za nieusuwalny brak formalny, co skutkowało pozostawieniem protestu bez dalszego biegu.

Protest wyborczy wniesiony przez E.S. przeciwko ważności wyborów Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej został pozostawiony bez dalszego biegu przez Sąd Najwyższy. Główną przyczyną takiej decyzji był brak podania przez skarżącą numeru PESEL w treści protestu. Sąd Najwyższy podkreślił, że protest wyborczy, jako pierwsze pismo procesowe, musi spełniać wymogi formalne określone w Kodeksie postępowania cywilnego, w tym zawierać oznaczenie podmiotu wnoszącego z podaniem adresu i numeru PESEL. Powołano się na uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 25 października 2023 r. (I NZP 8/23), która ma moc zasady prawnej i stanowi, że w sprawach protestów wyborczych i referendalnych nie stosuje się przepisów o możliwości uzupełnienia braków formalnych pisma. W związku z tym, brak numeru PESEL został uznany za nieusuwalny brak formalny, co na mocy art. 322 § 1 Kodeksu wyborczego skutkowało pozostawieniem protestu bez dalszego biegu.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, brak numeru PESEL w proteście wyborczym stanowi nieusuwalny brak formalny, który skutkuje pozostawieniem protestu bez dalszego biegu.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołał się na uchwałę o mocy zasady prawnej, zgodnie z którą w sprawach protestów wyborczych nie stosuje się przepisów o uzupełnianiu braków formalnych. Brak numeru PESEL jest wymogiem formalnym pisma procesowego w sprawach wyborczych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

pozostawić protest bez dalszego biegu

Strona wygrywająca

Sąd Najwyższy

Strony

NazwaTypRola
E.S.osoba_fizycznaskarżąca
Prezydent Rzeczypospolitej Polskiejorgan_państwowyprzedmiot protestu

Przepisy (8)

Główne

k.wyb. art. 82 § 1

Kodeks wyborczy

Protest przeciwko wyborowi Prezydenta RP może być wniesiony z powodu dopuszczenia się przestępstwa przeciwko wyborom lub naruszenia przepisów Kodeksu dotyczących głosowania, ustalenia wyników głosowania lub wyników wyborów, mającego wpływ na wynik wyborów.

k.wyb. art. 321 § 1

Kodeks wyborczy

Protest przeciwko wyborowi Prezydenta RP wnosi się na piśmie do Sądu Najwyższego nie później niż w ciągu 14 dni od dnia podania wyników wyborów do publicznej wiadomości przez Państwową Komisję Wyborczą, przy czym nadanie w tym terminie protestu w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. – Prawo pocztowe, jest równoznaczne z wniesieniem go do Sądu Najwyższego. Niedopuszczalne jest jego przywrócenie.

k.wyb. art. 322 § 1

Kodeks wyborczy

Podstawa prawna do pozostawienia protestu bez dalszego biegu.

Pomocnicze

k.p.c. art. 126

Kodeks postępowania cywilnego

Ogólne wymogi formalne pisma procesowego.

k.p.c. art. 130 § 1-2

Kodeks postępowania cywilnego

Przepisy dotyczące uzupełniania braków formalnych pisma, które nie mają zastosowania w sprawach protestów wyborczych.

k.p.c. art. 130a § 1-3

Kodeks postępowania cywilnego

Przepisy dotyczące uzupełniania braków formalnych pisma, które nie mają zastosowania w sprawach protestów wyborczych.

Prawo pocztowe

Ustawa z dnia 23 listopada 2012 r. – Prawo pocztowe

Definicja operatora wyznaczonego.

k.k. art. XXXI

Kodeks karny

Przestępstwa przeciwko wyborom.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak numeru PESEL w proteście wyborczym jest nieusuwalnym brakiem formalnym. W sprawach protestów wyborczych nie stosuje się przepisów o uzupełnianiu braków formalnych.

Godne uwagi sformułowania

protest wyborczy jako pierwsze pismo procesowe w sprawie powinien odpowiadać warunkom formalnym nieusuwalnym brakiem formalnym nie mają zastosowania przepisy [...] przewidujące możliwość uzupełnienia braków formalnych pisma procesowego

Skład orzekający

Aleksander Stępkowski

przewodniczący-sprawozdawca

Adam Redzik

członek

Paweł Wojciechowski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Wymogi formalne protestów wyborczych i brak możliwości ich uzupełnienia."

Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie protestów wyborczych i referendalnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych w prawie wyborczym, ale jej rozstrzygnięcie jest techniczne i nie zawiera elementów zaskoczenia czy szerszego kontekstu społecznego.

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

SN
I NSW 9322/25
POSTANOWIENIE
Dnia 23 czerwca 2025 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Aleksander Stępkowski (przewodniczący, sprawozdawca)
‎
SSN Adam Redzik
‎
SSN Paweł Wojciechowski
w sprawie z protestu wyborczego E.S.
‎
przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej
‎
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 23 czerwca 2025 r.
pozostawić protest bez dalszego biegu.
Adam Redzik      Aleksander Stępkowski     Paweł Wojciechowski
[K.O.]
UZASADNIENIE
Pismem nadanym 16 czerwca 2025 r. w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. – Prawo
pocztowe, które wpłynęło do Sądu Najwyższego 17 czerwca 2025 r. E.S. (dalej: „skarżąca”) wniosła protest
przeciwko ważności wyborów Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej przeprowadzonych 1 czerwca 2025 r.
Skarżąca nie podała numeru PESEL.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Protest należało pozostawić bez dalszego biegu.
Jak wynika z art. 82 § 1 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. Kodeks wyborczy (tekst jedn. Dz.U. z 2025 r., poz. 365; dalej: „k.wyb.”) protest przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej może być wniesiony z powodu:
1) dopuszczenia się przestępstwa przeciwko wyborom, określonego w rozdziale XXXI Kodeksu karnego, mającego wpływ na przebieg głosowania, ustalenie wyników głosowania lub wyników wyborów;
2) naruszenia przepisów Kodeksu dotyczących głosowania, ustalenia wyników głosowania lub wyników wyborów, mającego wpływ na wynik wyborów.
Zgodnie z art. 321 § 1 k.wyb. protest przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej wnosi się na piśmie do Sądu Najwyższego nie później niż
w
ciągu
14 dni od dnia podania wyników wyborów do publicznej wiadomości przez Państwową Komisję Wyborczą, przy czym nadanie w tym terminie protestu w
polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z
dnia 23 listopada 2012 r. – Prawo pocztowe, jest równoznaczne z wniesieniem go do Sądu Najwyższego. Ze wskazanego uregulowania wynika, że protest może
być
skutecznie wniesiony wyłącznie w określonym terminie i niedopuszczalne jest jego przywrócenie. W niniejszej sprawie protest został złożony w terminie.
Podkreślić należy, że protest wyborczy jako pierwsze pismo procesowe w
sprawie powinien odpowiadać warunkom formalnym określonym w art. 126 i
nast. k.p.c. Niezbędne jest zatem, aby protest wyborczy zawierał w
szczególności
oznaczenie podmiotu wnoszącego protest z podaniem jego
adresu i numeru PESEL. Zaakcentował to Sąd Najwyższy w uchwale z
25
października 2023 r., I NZP 8/23, której nadano moc zasady prawnej. Uchwała
ta stwierdza, że w sprawach zainicjowanych protestami wyborczymi lub
referendalnymi nie mają zastosowania przepisy art. 130 § 1-2 oraz art. 1301a §
1
-
3 k.p.c. przewidujące możliwość uzupełnienia braków formalnych pisma
procesowego. Tym samym, w sprawach dotyczących protestów wyborczych nie
wzywa się do uzupełnienia braku formalnego pisma.
W niniejszej sprawie skarżąca nie podała numeru PESEL, skutkuje to koniecznością przyjęcia, że skierowane do Sądu Najwyższego pismo obarczone
jest nieusuwalnym brakiem formalnym.
Z tego też względu, na mocy
art. 322 § 1 k.wyb.
Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji.
Adam Redzik      Aleksander Stępkowski     Paweł Wojciechowski
[K.O.]
[r.g.]

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę