I NSW 9193/25

Sąd Najwyższy2025-06-25
SNinneprawo wyborczeŚrednianajwyższy
wybory prezydenckieprotest wyborczySąd NajwyższyKodeks wyborczyprawomocność wyborówdowodyformalizm procesowy

Sąd Najwyższy pozostawił protest wyborczy dotyczący wyborów Prezydenta RP bez dalszego biegu z powodu jego ogólnikowości i braku dowodów.

Wnosząca protest U.B. wniosła do Sądu Najwyższego protest wyborczy dotyczący II tury wyborów Prezydenta RP, zarzucając fałszowanie protokołów i wnosząc o ponowne przeliczenie głosów. Sąd Najwyższy, powołując się na przepisy Kodeksu wyborczego i orzecznictwo, uznał protest za niedopuszczalny z powodu jego ogólnikowości, braku konkretnych dowodów oraz niespełnienia wymogów formalnych.

Protest wyborczy wniesiony przez U.B. do Sądu Najwyższego dotyczył II tury wyborów Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej. Wnosząca protest zarzuciła fałszowanie protokołów wyborczych i domagała się ponownego przeliczenia głosów w całym kraju. Sąd Najwyższy, analizując protest w świetle art. 129 ust. 2 Konstytucji RP oraz przepisów Kodeksu wyborczego (art. 82 § 1, art. 321 § 3, art. 322 § 1), stwierdził, że protest nie spełnia wymogów formalnych. Podkreślono, że zarzuty muszą być konkretne i poparte dowodami, a nie opierać się na ogólnikowych domniemaniach czy hipotezach. Sąd wskazał, że wnosząca protest nie przedstawiła żadnych dowodów ani nie wskazała konkretnych obwodów głosowania, na których miały miejsce nieprawidłowości. W konsekwencji, Sąd Najwyższy postanowił pozostawić protest bez dalszego biegu, zgodnie z art. 322 § 1 k.wyb.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, protest wyborczy musi spełniać wymogi formalne określone w Kodeksie wyborczym, w tym opierać się na konkretnych zarzutach przestępstwa przeciwko wyborom lub naruszenia przepisów kodeksu, które miały wpływ na wynik wyborów, oraz być poparty dowodami.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołując się na przepisy Konstytucji i Kodeksu wyborczego oraz własne orzecznictwo, podkreślił, że zarzuty w proteście muszą być konkretne i poparte dowodami. Ogólnikowe twierdzenia, domniemania i hipotezy, bez wskazania dowodów, nie spełniają wymogów formalnych i skutkują pozostawieniem protestu bez dalszego biegu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

pozostawienie protestu bez dalszego biegu

Strona wygrywająca

Sąd Najwyższy

Strony

NazwaTypRola
U.B.osoba_fizycznawnosząca protest
Prezydent Rzeczypospolitejorgan_państwowyprzedmiot protestu

Przepisy (4)

Główne

k.wyb. art. 82 § 1

Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy

Określa podstawy wniesienia protestu przeciwko ważności wyborów: przestępstwo przeciwko wyborom lub naruszenie przepisów kodeksu mające wpływ na wynik wyborów.

k.wyb. art. 321 § 3

Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy

Wskazuje na konieczność spełnienia warunków określonych w art. 321 k.wyb. dla dopuszczalności protestu.

k.wyb. art. 322 § 1

Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy

Stanowi podstawę do pozostawienia protestu bez dalszego biegu, jeśli nie spełnia on warunków określonych w art. 321 k.wyb.

Pomocnicze

Konstytucja RP art. 129 § 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Prawo wyborcy do zgłoszenia do Sądu Najwyższego protestu przeciwko ważności wyboru Prezydenta Rzeczypospolitej.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Protest wyborczy musi spełniać wymogi formalne określone w Kodeksie wyborczym. Zarzuty w proteście muszą być konkretne i poparte dowodami. Ogólnikowe twierdzenia i domniemania nie stanowią podstawy do uwzględnienia protestu.

Godne uwagi sformułowania

wyjście poza przewidziany w kodeksie wyborczym przedmiot protestu ogólnikowe zarzuty sprowadzające się do hipotetycznego założenia o nieprawidłowościach wyborczych oparte jedynie na kontestowaniu wyników wyborów ogłoszonych przez właściwy do tego organ, na domniemaniach, hipotezach i założeniach o nieprawidłowościach, bez przedstawiania dowodów zaprezentowała swoje twierdzenia w sposób zbyt ogólny i jedynie hipotetyczny ograniczyła się bowiem do ogólnych i niesprecyzowanych – a zatem w istocie abstrakcyjnych zarzutów

Skład orzekający

Joanna Lemańska

przewodniczący

Grzegorz Pastuszko

członek

Mirosław Sadowski

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie wymogów formalnych i dowodowych protestów wyborczych w sprawach o wybór Prezydenta RP."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki protestów wyborczych przeciwko wyborom Prezydenta RP; ogólne zasady dotyczące wymogów formalnych mogą mieć zastosowanie do innych rodzajów wyborów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa jest interesująca dla prawników zajmujących się prawem wyborczym ze względu na szczegółowe omówienie wymogów formalnych protestu wyborczego i konsekwencji ich niespełnienia.

Sąd Najwyższy odrzuca protest wyborczy: kluczowe wymogi formalne i dowodowe.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
I NSW 9193/25
POSTANOWIENIE
Dnia 25 czerwca 2025 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Joanna Lemańska (przewodniczący)
‎
SSN Grzegorz Pastuszko
‎
SSN Mirosław Sadowski (sprawozdawca)
w sprawie z protestu U.B.
przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej,
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 25 czerwca 2025 r.,
pozostawia protest bez dalszego biegu.
Grzegorz Pastuszko       Joanna Lemańska       Mirosław Sadowski
UZASADNIENIE
U.B. (dalej także: „wnosząca protest”) pismem z 16 czerwca 2025 r. (data nadania) wniosła do Sądu Najwyższego protest wyborczy dotyczący II tury wyborów Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, która odbyła się 1 czerwca 2025 r. Wnosząca protest zarzuciła fałszowanie protokołów wyborczych oraz wniosła o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodów z ponownego przeliczenia głosów we wszystkich OKW w całym kraju.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Stosownie do art. 129 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. 1997, nr 78, poz. 483 ze zm.) wyborcy przysługuje prawo zgłoszenia do Sądu Najwyższego protestu przeciwko ważności wyboru Prezydenta Rzeczypospolitej na zasadach określonych w ustawie.
Zasady i tryb przeprowadzania wyboru Prezydenta Rzeczypospolitej oraz warunki ważności tych wyborów określa ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy (tekst jedn. Dz.U. 2025, poz. 365, dalej: „k.wyb.”).
Zgodnie z art. 82 § 1 k.wyb. przeciwko ważności wyborów, ważności
wyborów w okręgu lub wyborowi określonej osoby może być wniesiony protest z powodu dopuszczenia się przestępstwa przeciwko wyborom, określonego w rozdziale XXXI Kodeksu karnego, mającego wpływ na przebieg głosowania, ustalenie wyników głosowania lub wynik wyborów (pkt 1) lub naruszenia przepisów kodeksu dotyczących głosowania, ustalenia wyników głosowania lub wyników wyborów, mającego wpływ na wynik wyborów (pkt 2).
W nawiązaniu do przywołanych regulacji w orzecznictwie Sądu Najwyższego wskazuje się, że wszelkie zarzuty, inne niż te określone w art. 82 § 1 k.wyb., stanowią wyjście poza przewidziany w kodeksie wyborczym przedmiot protestu, co czyni go niedopuszczalnym (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z: 11 czerwca 2015 r.; III SW 60/15; 31 lipca 2020 r.; I NSW 2027/20; 31 lipca 2020 r. I NSW 2286/20).
Jednocześnie podkreśla się, że w przedmiocie protestu, o którym mowa w art. 2 § 1 k.wyb., nie mieszczą się ogólnikowe zarzuty sprowadzające się do hipotetycznego założenia o nieprawidłowościach wyborczych, oparte jedynie na kontestowaniu wyników wyborów ogłoszonych przez właściwy do tego organ, na domniemaniach, hipotezach i założeniach o nieprawidłowościach, bez przedstawiania dowodów, które powinny uzasadniać, rzeczywiście potwierdzać zarzut protestu mieszczący się w granicach bezprawności (por. postanowienie Sądu Najwyższego z: 7 lutego 1990 r.; III SW 93/90; 5 grudnia 2007 r.; III SW 63/07; 16 lipca 2014 r., III SW 35/14).
Mając na uwadze powyższe, Sąd Najwyższy stwierdza, że wnosząca protest, sygnalizując podejrzenie naruszenia przepisów Kodeksu wyborczego, które mogły mieć wpływ na wynik wyborów, zaprezentowała swoje twierdzenia w sposób zbyt ogólny i jedynie hipotetyczny. Wnosząca protest ograniczyła się bowiem do ogólnych i niesprecyzowanych – a zatem w istocie abstrakcyjnych zarzutów, które dotyczą przebiegu głosowania w Polsce.
Dodatkowo Sąd Najwyższy zauważa, że wnosząca protest nie przedstawiła ani nie wskazała – mimo ustawowego wymogu – żadnych dowodów,
nie wskazała
obwodu głosowania, na obszarze danego okręgu wyborczego w spisie wyborców na którym było umieszczone jej imię i nazwisko
Wobec powyższych ustaleń Sąd Najwyższy postanowił pozostawić protest bez dalszego biegu.
Decyduje o tym art. 322 § 1 k.wyb., z którego jasno wynika, że takie rozstrzygnięcie musi zostać wydane, m.in., jeśli protest nie spełnia warunków określonych w art. 321 k.wyb.
Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy, na podstawie art. 322 § 1 w zw. z art. 321 § 3 k.wyb., orzekł jak w sentencji postanowienia.
Grzegorz Pastuszko         Joanna Lemańska           Mirosław Sadowski

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI