I NSW 897/20

Sąd Najwyższy2020-07-23
SNinneprawo wyborczeNiskanajwyższy
wybory prezydenckieprotest wyborczySąd Najwyższygłosowanie korespondencyjneprocedury wyborczePaństwowa Komisja Wyborcza

Sąd Najwyższy uznał zarzuty protestu wyborczego dotyczące braku pokwitowania odbioru koperty i braku możliwości wrzucenia karty do urny przed dniem głosowania za bezzasadne.

M.M. złożyła protest przeciwko wyborowi Prezydenta RP, zarzucając brak pokwitowania odbioru koperty zwrotnej z kartą do głosowania oraz brak możliwości wrzucenia karty do urny przed dniem wyborów. Sąd Najwyższy uznał te zarzuty za bezzasadne, wskazując, że przepisy nie przewidują obowiązku wydawania pokwitowania ani możliwości wrzucenia karty do urny przed dniem głosowania.

Protest wyborczy został złożony przez M.M. przeciwko ważności wyboru Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej. Główne zarzuty dotyczyły braku otrzymania pokwitowania odbioru koperty zwrotnej z kartą do głosowania od pracownika urzędu gminy oraz braku możliwości pozostawienia karty do głosowania w urnie przed dniem wyborów. Sąd Najwyższy, rozpatrując sprawę w składzie trzech sędziów, uznał oba zarzuty za bezzasadne. W uzasadnieniu wskazano, że przepisy ustawy o szczególnych zasadach organizacji wyborów powszechnych na Prezydenta RP zarządzanych w 2020 r. z możliwością głosowania korespondencyjnego nie przewidują obowiązku wydawania pokwitowania odbioru koperty zwrotnej. Ponadto, Sąd podkreślił, że wrzucenie karty do głosowania do urny na dwa dni przed terminem głosowania byłoby niezgodne z obowiązującymi przepisami, które dopuszczają wrzucenie koperty do urny jedynie w dniu głosowania przez obwodową komisję wyborczą.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, przepisy nie przewidują obowiązku wydawania takiego pokwitowania.

Uzasadnienie

Ustawa o szczególnych zasadach organizacji wyborów powszechnych na Prezydenta RP zarządzanych w 2020 r. z możliwością głosowania korespondencyjnego nie nakłada obowiązku wręczenia wyborcy pokwitowania w momencie przekazania przez niego koperty zwrotnej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie protestu

Strona wygrywająca

nie dotyczy (rozstrzygnięcie protestu)

Strony

NazwaTypRola
M. M.osoba_fizycznawnioskodawca
Przewodniczący Państwowej Komisji Wyborczejorgan_państwowyuczestnik
Prokurator Generalnyorgan_państwowyuczestnik

Przepisy (10)

Główne

u.wyb.2020 art. 1 § 1

Ustawa o szczególnych zasadach organizacji wyborów powszechnych na Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej zarządzanych w 2020 r. z możliwością głosowania korespondencyjnego

Pomocnicze

u.wyb.2020 art. 1 § 2

Ustawa o szczególnych zasadach organizacji wyborów powszechnych na Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej zarządzanych w 2020 r. z możliwością głosowania korespondencyjnego

W zakresie nieuregulowanym w tej ustawie stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu wyborczego.

u.wyb.2020 art. 8 § 6 pkt 1

Ustawa o szczególnych zasadach organizacji wyborów powszechnych na Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej zarządzanych w 2020 r. z możliwością głosowania korespondencyjnego

u.wyb.2020 art. 8 § 9

Ustawa o szczególnych zasadach organizacji wyborów powszechnych na Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej zarządzanych w 2020 r. z możliwością głosowania korespondencyjnego

u.wyb.2020 art. 8 § 10

Ustawa o szczególnych zasadach organizacji wyborów powszechnych na Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej zarządzanych w 2020 r. z możliwością głosowania korespondencyjnego

k.wyb. art. 321 § 3

Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy

k.wyb. art. 82 § 1

Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy

k.wyb. art. 323 § 1

Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy

k.wyb. art. 323 § 2

Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy

k.k. § XXXI

Kodeks karny

Argumenty

Skuteczne argumenty

Przepisy nie przewidują obowiązku wydawania pokwitowania odbioru koperty zwrotnej. Wrzucenie karty do urny przed dniem głosowania jest niezgodne z przepisami.

Odrzucone argumenty

Brak pokwitowania odbioru koperty zwrotnej. Brak możliwości wrzucenia karty do urny przed dniem głosowania.

Godne uwagi sformułowania

zarzuty protestu są bezzasadne Nie przewiduje on jednak obowiązku wręczenia wyborcy pokwitowania w momencie przekazania przez niego koperty zwrotnej. Niezgodne z obowiązującymi przepisami byłoby natomiast umożliwienie wnoszącej protest wrzucenie karty do głosowania do stojącej na korytarzu urny na dwa dni przed terminem głosowania.

Skład orzekający

Jacek Widło

przewodniczący

Marcin Łochowski

sprawozdawca

Grzegorz Żmij

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Niska

Powoływalne dla: "Procedury związane z głosowaniem korespondencyjnym i rozpatrywaniem protestów wyborczych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznych przepisów wprowadzonych w związku z pandemią COVID-19.

Wartość merytoryczna

Ocena: 3/10

Sprawa dotyczy rutynowej procedury wyborczej i nie zawiera nietypowych faktów ani zaskakujących rozstrzygnięć.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
Sygn. akt I NSW 897/20
POSTANOWIENIE
Dnia 23 lipca 2020 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Jacek Widło (przewodniczący)
‎
SSN Marcin Łochowski (sprawozdawca)
‎
SSN Grzegorz Żmij
w sprawie z protestu wyborczego M. M.
przeciwko ważności wyboru Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej,
przy udziale Przewodniczącego Państwowej Komisji Wyborczej i Prokuratora Generalnego,
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 23 lipca 2020 r.,
wyraża opinię, że zarzuty protestu są bezzasadne
.
UZASADNIENIE
Pismem z 15 lipca 2020 r. M.M. złożyła protest przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, wnosząc o stwierdzenie nieważności wyborów, zarzucając, że 10 lipca 2020 r. przy oddawaniu głosu (1) nie otrzymała pokwitowania odbioru koperty zwrotnej, zawierającej kartę do głosowania, wystawionego przez pracownika urzędu gminy oraz (2) nie miała możliwości pozostawienia karty do głosowania w przezroczystej urnie, która stała niewykorzystana na korytarzu.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Zarzuty protestu są bezzasadne.
Jak wynika z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 2 czerwca 2020 r. o szczególnych zasadach organizacji wyborów powszechnych na Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej zarządzanych w 2020 r. z możliwością głosowania korespondencyjnego (Dz.U. 2020, poz. 979, dalej: u.wyb.2020), określa ona zasady i tryb organizacji wyborów Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej zarządzonych w 2020 r., w związku z ogłoszonym stanem epidemii na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. W zakresie nieuregulowanym w tej ustawie zgodnie z art. 1 ust. 2 u.wyb.2020 stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy (t.j. Dz.U. 2019, poz. 684 ze zm., dalej: k.wyb.).
Natomiast zgodnie z art. 321 § 3 k.wyb. wnoszący protest powinien sformułować w nim zarzuty oraz przedstawić lub wskazać dowody, na których opiera swoje zarzuty. Przedmiotem zarzutów protestu może być 1) popełnienie przestępstwa przeciwko wyborom, określonego w rozdziale XXXI Kodeksu karnego, mającego wpływ na przebieg głosowania, 2) naruszenie przepisów k.wyb. dotyczących głosowania, ustalenia
wyników głosowania lub wyników wyborów, mające wpływ na wynik wyborów (art. 82 § 1 k.wyb.).
Ponieważ przepis art. 82 § 1 k.wyb. w odniesieniu do protestów wnoszonych przeciwko ważności wyboru Prezydenta RP w 2020 r. jest stosowany „odpowiednio” (art. 1 ust. 2 u.wyb.2020), nie budzi wątpliwości, że zarzuty protestu mogą obejmować również naruszenie tych przepisów u.wyb.2020, dotyczących „głosowania, ustalenia wyników głosowania lub wyników wyborów”, które regulują te zagadnienia w sposób szczególny wobec k.wyb.
Sąd Najwyższy rozpatruje protest w składzie 3 sędziów, w postępowaniu nieprocesowym, i wydaje opinię w formie postanowienia
w sprawie protestu (art. 323 § 1 k.wyb.). Opinia powinna zawierać ustalenia co do zasadności zarzutów protestu, a w razie potwierdzenia zasadności zarzutów – ocenę, czy przestępstwo przeciwko wyborom lub naruszenie przepisów kodeksu miało wpływ na wynik wyborów (art. 323 § 2 k.wyb.).
W przypadku głosowania korespondencyjnego zgodnie z
art. 8 ust.
6 pkt 1
u.wyb.2020
wyborca może najpóźniej 2 dnia przed dniem wyborów osobiście lub za pośrednictwem innej osoby dostarczyć kopertę zwrotną w przypadku głosowania w kraju – do właściwego urzędu gminy. Przepis ten określa jeden ze sposobów postępowania z kopertą zwrotną w celu oddania głosu w głosowaniu korespondencyjnym. Nie przewiduje on jednak obowiązku wręczenia wyborcy pokwitowania w momencie przekazania przez niego koperty zwrotnej. Brak zatem wskazywanego przez wnoszącą protest naruszenia przepisów u.wyb.2020 lub k.wyb.
Niezgodne z obowiązującymi przepisami byłoby natomiast umożliwienie wnoszącej protest wrzucenie karty do głosowania do stojącej na korytarzu urny na dwa dni przed terminem głosowania. Możliwość osobistego dostarczenia koperty zwrotnej przez wyborcę przewiduje art. 8 ust. 9 u.wyb.2020. Przepis ten stanowi, że wyborca może w godzinach głosowania osobiście lub za pośrednictwem innej osoby dostarczyć kopertę zwrotną do obwodowej komisji wyborczej w obwodzie głosowania, w którym jest wpisany do spisu wyborców, przy czym koperty na kartę do głosowania wyjęte z kopert zwrotnych dostarczonych do obwodowej komisji wyborczej wrzucane są do urny wyborczej (art. 8 ust. 10 u.wyb.2020). Przepisy u.wyb.2020 nie przewidują więc możliwości wrzucenia przez wyborcę koperty zwrotnej do urny w innym dniu, niż w dniu głosowania, w szczególności na dwa dni przed głosowaniem.
Z tego względu, Sąd Najwyższy na podstawie oraz art. 323 § 1 i 2 k.wyb. w zw. z art. 1 ust. 2 u.wyb.2020 orzekł, jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI