I NSW 891/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuProtestujący R.D. wniósł protest przeciwko ważności wyborów do Sejmu RP i Senatu RP, zarzucając zmiany w Kodeksie wyborczym, nieprawidłowości w kampanii wyborczej, przedłużenie głosowania oraz popełnienie przestępstw przeciwko wyborom. Sąd Najwyższy, rozpatrując protest, odwołał się do art. 82 Kodeksu wyborczego, który określa przesłanki wniesienia protestu, oraz art. 243 § 1 k.wyb., który stanowi podstawę do pozostawienia protestu bez dalszego biegu w przypadku niespełnienia wymogów formalnych. Sąd podkreślił, że zarzuty muszą być konkretne, poparte dowodami i dotyczyć bezpośrednio sytuacji protestującego, a nie mieć charakteru abstrakcyjnego. Analizując zarzuty dotyczące ciszy wyborczej i głosowania na podstawie zaświadczeń, Sąd Najwyższy stwierdził, że nie znalazły one potwierdzenia w materiale dowodowym lub były gołosłowne. Sąd odwołał się również do uchwały SN I NZP 8/23, która wykluczyła stosowanie niektórych przepisów KPC w postępowaniach protestowych. W konsekwencji, Sąd Najwyższy pozostawił protest bez dalszego biegu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów Kodeksu wyborczego dotyczących wymogów formalnych protestu, dopuszczalnych zarzutów oraz kwestii ciszy wyborczej i głosowania na podstawie zaświadczeń.
Dotyczy specyficznego postępowania w sprawie protestu wyborczego; uchwała SN I NZP 8/23 ma moc zasady prawnej.
Zagadnienia prawne (3)
Czy protest przeciwko ważności wyborów może być wniesiony z powodu zmian legislacyjnych lub przebiegu kampanii wyborczej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przedmiotem protestu nie mogą być zmiany legislacyjne ani przebieg kampanii wyborczej.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał, że protest wyborczy dotyczy dopuszczenia się przestępstwa przeciwko wyborom lub naruszenia przepisów Kodeksu wyborczego dotyczących głosowania, ustalenia wyników głosowania lub wyniku wyborów, które mają wpływ na wynik wyborów. Zmiany legislacyjne i przebieg kampanii nie są bezpośrednimi podstawami protestu.
Jakie są wymogi formalne protestu wyborczego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Protest musi być wniesiony przez uprawnioną osobę, w ustawowym terminie, zawierać sformułowane zarzuty poparte dowodami, które wykazują naruszenie własnego, konkretnego, rzeczywistego i aktualnego interesu protestującego.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podkreślił, że protest nie może zawierać zarzutów abstrakcyjnych, hipotetycznych, dotyczących innych osób, niezwiązanych ściśle z sytuacją prawną protestującego. Niespełnienie tych warunków formalnych skutkuje pozostawieniem protestu bez dalszego biegu.
Czy przedłużenie głosowania w lokalu wyborczym wpływa na przedłużenie ciszy wyborczej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przedłużenie ciszy wyborczej następuje tylko w sytuacji nadzwyczajnych okoliczności, gdy obwodowa komisja wyborcza zarządzi przerwanie, przedłużenie albo odroczenie głosowania do dnia następnego za zgodą wyższej komisji wyborczej. Sam fakt głosowania wyborców, którzy przybyli przed godziną zakończenia, nie przedłuża ciszy wyborczej.
Uzasadnienie
Sąd wyjaśnił, że cisza wyborcza trwa do momentu zamknięcia lokali wyborczych. Przedłużenie głosowania na podstawie art. 39 § 4 k.wyb. nie jest równoznaczne z przedłużeniem ciszy wyborczej, które wymaga spełnienia przesłanek z art. 47 § 1 k.wyb.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| R.D. | osoba_fizyczna | skarżący |
| Przewodniczący Państwowej Komisji Wyborczej | instytucja | uczestnik |
| Prokurator Generalny | instytucja | uczestnik |
Przepisy (18)
Główne
k.wyb. art. 82 § § 1
Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy
Określa przesłanki wniesienia protestu przeciwko ważności wyborów.
k.wyb. art. 82 § § 2
Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy
Określa, kto może wnieść protest przeciwko ważności wyborów z powodu dopuszczenia się przestępstwa przeciwko wyborom lub naruszenia przepisów Kodeksu.
k.wyb. art. 241 § § 1
Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy
Określa termin i sposób wniesienia protestu przeciwko ważności wyborów do Sejmu.
k.wyb. art. 241 § § 3
Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy
Wymaga, aby wnoszący protest sformułował zarzuty i przedstawił lub wskazał dowody.
k.wyb. art. 242 § § 1
Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy
Określa skład Sądu Najwyższego rozpatrującego protest.
k.wyb. art. 258
Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy
Stosuje przepisy dotyczące protestu przeciwko ważności wyborów do Sejmu również do wyborów do Senatu.
k.wyb. art. 243 § § 1
Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy
Stanowi podstawę do pozostawienia protestu bez dalszego biegu w przypadku niespełnienia warunków formalnych.
k.wyb. art. 39 § § 4
Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy
Reguluje zakończenie głosowania i możliwość głosowania przez wyborców przybyłych przed godziną zakończenia.
k.wyb. art. 47 § § 1
Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy
Określa przesłanki przedłużenia lub odroczenia głosowania w przypadku nadzwyczajnych okoliczności.
Pomocnicze
k.p.c. art. 126
Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego
Określa warunki pisma procesowego, które znajdują zastosowanie w postępowaniu protestowym.
Prawo pocztowe
Ustawa z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe
Definiuje operatora wyznaczonego w kontekście nadawania protestu.
u.o.r.o.
Ustawa z dnia 14 marca 2003 r. o referendum ogólnokrajowym
Wspomniana w kontekście uchwały SN I NZP 8/23 dotyczącej protestów referendalnych.
k.p.c. art. 130 § § 1-2
Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego
Przepisy, które nie mają zastosowania w postępowaniach zainicjowanych protestami wyborczymi zgodnie z uchwałą SN I NZP 8/23.
k.p.c. art. 130a § § 1-3
Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego
Przepisy, które nie mają zastosowania w postępowaniach zainicjowanych protestami wyborczymi zgodnie z uchwałą SN I NZP 8/23.
k.k. art. 248 § pkt 1 i 4
Kodeks karny
Przestępstwa przeciwko wyborom, wymienione w proteście.
k.k. art. 249 § pkt 3
Kodeks karny
Przestępstwa przeciwko wyborom, wymienione w proteście.
k.k. art. 250a
Kodeks karny
Przestępstwa przeciwko wyborom, wymienione w proteście.
Konstytucja RP art. 96 § ust. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Przepis Konstytucji, który skarżący zarzucił naruszyć.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Protest nie spełnia wymogów formalnych określonych w Kodeksie wyborczym. • Zarzuty protestującego są abstrakcyjne i niepoparte dowodami. • Zmiany legislacyjne i przebieg kampanii nie są podstawą protestu.
Odrzucone argumenty
Zmiany w Kodeksie wyborczym. • Nieprawidłowości w kampanii wyborczej (zachęcanie do głosowania poza miejscem zamieszkania, organizowanie zrzutek). • Przedłużenie głosowania we W. • Popełnienie przestępstw przeciwko wyborom (art. 248 pkt 1 i 4 k.k., art. 249 pkt 3 k.k., art. 250a k.k.). • Naruszenie art. 96 ust. 2 Konstytucji RP. • Zarzut wielokrotnego głosowania na podstawie zaświadczeń.
Godne uwagi sformułowania
Przedmiotem protestu nie mogą być zarzuty abstrakcyjne, hipotetyczne, dotyczące innych osób, bliżej nieokreślone, niezwiązane ściśle z sytuacją prawną protestującego. • W sprawach dotyczących protestów wyborczych nie wzywa się zatem skarżących do uzupełnienia braku formalnego pisma. • Sam fakt głosowania przez wielu wyborców na podstawie uzyskanych zaświadczeń o prawie do głosowania sam przez się nie świadczy jeszcze ani nie przesądza o jakichkolwiek nieprawidłowościach.
Skład orzekający
Adam Redzik
przewodniczący
Paweł Księżak
członek
Mirosław Sadowski
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Kodeksu wyborczego dotyczących wymogów formalnych protestu, dopuszczalnych zarzutów oraz kwestii ciszy wyborczej i głosowania na podstawie zaświadczeń."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego postępowania w sprawie protestu wyborczego; uchwała SN I NZP 8/23 ma moc zasady prawnej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważności wyborów, co jest tematem o dużym znaczeniu społecznym i politycznym. Choć rozstrzygnięcie jest proceduralne, wyjaśnia kluczowe kwestie dotyczące praw wyborczych i możliwości ich kwestionowania.
“Sąd Najwyższy rozstrzyga: Kiedy protest wyborczy ma szansę na rozpoznanie?”
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.