I NSW 5571/20

Sąd Najwyższy2020-07-30
SNinneprawo wyborczeŚrednianajwyższy
wybory prezydenckieprotest wyborczykarta do głosowaniaPaństwowa Komisja WyborczaSąd NajwyższyKodeks wyborczyustawa wyborcza 2020

Sąd Najwyższy pozostawił protest przeciwko wyborowi Prezydenta RP bez dalszego biegu z powodu niespełnienia wymogów formalnych, w tym braku dowodów na poparcie zarzutów.

Protestujący M. W. wniósł protest przeciwko wyborowi Prezydenta RP, zarzucając naruszenie przepisów dotyczących karty do głosowania i jej autentyczności. Sąd Najwyższy uznał, że protest nie spełnia wymogów formalnych określonych w Kodeksie wyborczym, w szczególności nie wskazuje dowodów na poparcie podniesionych zarzutów, które miały charakter abstrakcyjny. W związku z tym, Sąd Najwyższy pozostawił protest bez dalszego biegu.

Protestujący M. W. złożył protest przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, kwestionując sposób oznaczania autentyczności karty do głosowania. Zarzucił naruszenie art. 7 ust. 3 ustawy o szczególnych zasadach organizacji wyborów powszechnych na Prezydenta RP zarządzanych w 2020 r., twierdząc, że uznanie przez Państwową Komisję Wyborczą pieczęci za wystarczające do potwierdzenia autentyczności karty naruszało jej ratio legis, które miało polegać na kwalifikowanym zabezpieczeniu przed fałszerstwem. Protestujący sugerował, że mogło to prowadzić do niekontrolowanego obrotu kartami i ich kopiowania. Sąd Najwyższy, rozpoznając protest, stwierdził, że nie spełnia on wymogów formalnych określonych w art. 321 § 3 Kodeksu wyborczego. W szczególności, protest nie zawierał żadnych dowodów na poparcie twierdzeń o niekontrolowanym obrocie kartami, a podniesione zarzuty miały charakter abstrakcyjny i nie były poparte materiałem dowodowym. Sąd podkreślił, że osoba wnosząca protest powinna opierać swoje zarzuty na zdarzeniach, których osobiście doświadczyła. Z tych względów, na podstawie art. 322 § 1 k.wyb. w zw. z art. 1 ust. 2 u.wyb.2020, Sąd Najwyższy pozostawił protest bez dalszego biegu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, protest nie spełnia wymogów formalnych, ponieważ nie wskazuje żadnych dowodów na poparcie zarzutów, które mają charakter abstrakcyjny.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że protestujący nie przedstawił dowodów na poparcie swoich zarzutów dotyczących naruszenia przepisów o karcie do głosowania. Zarzuty miały charakter abstrakcyjny i nie były poparte materiałem dowodowym, co jest sprzeczne z wymogami art. 321 § 3 k.wyb.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

pozostawia protest bez dalszego biegu

Strony

NazwaTypRola
M. W.osoba_fizycznaprotestujący
Przewodniczący Państwowej Komisji Wyborczejinstytucjauczestnik
Prokurator Generalnyorgan_państwowyuczestnik

Przepisy (6)

Główne

k.wyb. art. 321 § 3

Kodeks wyborczy

Protestujący powinien sformułować zarzuty i przedstawić lub wskazać dowody, na których opiera swoje zarzuty.

k.wyb. art. 322 § 1

Kodeks wyborczy

Sąd Najwyższy pozostawia bez dalszego biegu protest wniesiony przez osobę nieuprawnioną lub niespełniający warunków określonych w art. 321 k.wyb.

Pomocnicze

u.wyb.2020 art. 7 § 3

Ustawa o szczególnych zasadach organizacji wyborów powszechnych na Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej zarządzanych w 2020 r. z możliwością głosowania korespondencyjnego

Przepis określa elementy składowe karty do głosowania oraz elementy, których karta wyborcza mieć nie może. W kontekście protestu, interpretacja dotyczyła jego ratio legis jako kwalifikowanego zabezpieczenia kart przed fałszerstwem.

u.wyb.2020 art. 1 § 1

Ustawa o szczególnych zasadach organizacji wyborów powszechnych na Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej zarządzanych w 2020 r. z możliwością głosowania korespondencyjnego

Ustawa określa zasady i tryb organizacji wyborów Prezydenta RP zarządzonych w 2020 r. w związku ze stanem epidemii.

u.wyb.2020 art. 1 § 2

Ustawa o szczególnych zasadach organizacji wyborów powszechnych na Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej zarządzanych w 2020 r. z możliwością głosowania korespondencyjnego

W zakresie nieuregulowanym w ustawie stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu wyborczego.

k.wyb. art. 82 § 1

Kodeks wyborczy

Przedmiotem zarzutów protestu może być popełnienie przestępstwa przeciwko wyborom lub naruszenie przepisów k.wyb. dotyczących głosowania, ustalenia wyników głosowania lub wyników wyborów, mające wpływ na wynik wyborów.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Protest nie spełnia wymogów formalnych określonych w art. 321 § 3 k.wyb. Protest nie wskazuje żadnych dowodów na poparcie zarzutów. Zarzuty protestującego mają charakter abstrakcyjny. Osoba wnosząca protest wyborczy nie może skutecznie podnosić zarzutów o charakterze abstrakcyjnym.

Godne uwagi sformułowania

ratio legis art. 7 ust. 3 u.wyb.2020 opierało się na kwalifikowanym zabezpieczeniu kart do głosowania przed fałszerstwem niekontrolowany obrót kartami wyborczymi ich kopiowanie w nieograniczonej ilości nie jest możliwe wskazanie, że wszystkie karty do głosowania wrzucone do urn wyborczych miały oryginalny charakter Tego typu wnioski (opinie) M. W. mają charakter abstrakcyjny, nie poparty żadnym materiałem dowodowym Osoba wnosząca protest wyborczy nie może skutecznie podnosić zarzutów o charakterze abstrakcyjnym, przedmiotem zarzutu mogą być co do zasady zdarzenia, których protestujący osobiście doświadczył

Skład orzekający

Jacek Widło

przewodniczący-sprawozdawca

Marcin Łochowski

członek

Grzegorz Żmij

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Proceduralne wymogi składania protestów wyborczych, konieczność poparcia zarzutów dowodami, charakter zarzutów w postępowaniu wyborczym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego kontekstu wyborów prezydenckich w 2020 r. i specyficznej ustawy, ale ogólne zasady dotyczące protestów wyborczych są uniwersalne.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy ważnego procesu demokratycznego, ale rozstrzygnięcie jest czysto proceduralne i nie wnosi nowych interpretacji prawa materialnego.

Protest wyborczy odrzucony. Sąd Najwyższy przypomina: brak dowodów to brak szans na zmianę wyniku.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
Sygn. akt I NSW 5571/20
POSTANOWIENIE
Dnia 30 lipca 2020 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Jacek Widło (przewodniczący, sprawozdawca)
‎
SSN Marcin Łochowski
‎
SSN Grzegorz Żmij
w sprawie z protestu M. W.
przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej
przy udziale:
1) Przewodniczącego Państwowej Komisji Wyborczej,
2) Prokuratora Generalnego,
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 30 lipca 2020 r.
pozostawia protest bez dalszego biegu.
UZASADNIENIE
Pismem datowanym i przesłanym do Sądu Najwyższego 16 lipca 2020 r. skarżący M. W. wniósł protest przeciwko wyborowi Prezydenta RP.
Skarżący podniósł zarzut naruszenia art. 7 ust. 3
ustawy z dnia 2 czerwca 2020 r. o szczególnych zasadach organizacji wyborów powszechnych na  Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej zarządzanych w 2020 r. z możliwością głosowania korespondencyjnego (Dz.U. 2020, poz. 979, dalej: u.wyb.2020), określającego elementy składowe karty do głosowania, a także elementy, których karta wyborcza mieć nie może. Jak wskazał, naruszeniem prawa było
uznanie przez Państwową Komisję Wyborczą, że oznaczeniem autentyczności karty do  głosowania jest odcisk pieczęci Państwowej Komisji Wyborczej oraz odcisk pieczęci obwodowej komisji wyborczej
. Tymczasem
ratio legis
art. 7 ust. 3 u.wyb.2020
opierało się na kwalifikowanym zabezpieczeniu kart do głosowania przed fałszerstwem
. M. W. podniósł, że wyżej opisane naruszenie przepisów u.wyb.2020 miało wpływ na wynik wyborów, albowiem możliwy był „niekontrolowany obrót kartami wyborczymi” oraz „ich kopiowanie w nieograniczonej ilości” (s. 3 protestu).
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Protest wyborczy należy pozostawić bez dalszego biegu.
Zgodnie z normą art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 2 czerwca 2020 r. o
szczególnych zasadach organizacji wyborów powszechnych na Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej zarządzanych w 2020 r. z możliwością głosowania korespondencyjnego (Dz.U. 2020, poz. 979, dalej: u.wyb.2020), wskazana ustawa określa zasady i tryb organizacji wyborów Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej zarządzonych w 2020 r., w związku z ogłoszonym stanem epidemii na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Stosownie do treści art. 1 ust. 2 u.wyb.2020, w zakresie nieuregulowanym w ustawie stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 5  stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy (t.j. Dz. U. 2019, poz. 684 ze zm., dalej: k.wyb.).
Zgodnie z art. 321 § 3 k.wyb. wnoszący protest powinien sformułować w nim zarzuty oraz przedstawić lub wskazać dowody, na których opiera swoje zarzuty. Przedmiotem zarzutów protestu może być 1) popełnienie przestępstwa przeciwko wyborom, określonego w rozdziale XXXI Kodeksu karnego, mającego wpływ na
przebieg głosowania, 2) naruszenie przepisów k.wyb. dotyczących głosowania, ustalenia wyników głosowania lub wyników wyborów, mające wpływ na wynik wyborów (art. 82 § 1 k.wyb.).
Ponieważ przepis art. 82 § 1 k.wyb. w odniesieniu do protestów wnoszonych przeciwko ważności wyboru Prezydenta RP w 2020 r. jest stosowany „odpowiednio” (art. 1 ust. 2 u.wyb.2020), nie budzi wątpliwości, że zarzuty protestu mogą obejmować również naruszenie tych przepisów u.wyb.2020, dotyczących „głosowania, ustalenia wyników głosowania lub wyników wyborów”, które regulują te zagadnienia w sposób szczególny wobec k.wyb.
Stosownie do art. 322 k.wyb. Sąd Najwyższy pozostawia bez dalszego biegu protest wniesiony przez osobę do tego nieuprawnioną lub niespełniający warunków określonych w art. 321 k.wyb. Przepis ten odsyła do treści całego art. 321 k.wyb., a   zatem do wszystkich jego jednostek redakcyjnych, czyli również do § 3 określającego podstawowe warunki, którym protest wyborczy powinien odpowiadać (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 16 czerwca 2015 r., III SW 59/15).
Skarżący podnosi zarzut naruszenia art. 7 ust. 3 u.wyb.2020 poprzez uznanie przez Państwową Komisję Wyborczą, że oznaczeniem autentyczności karty do głosowania jest odcisk pieczęci Państwowej Komisji Wyborczej oraz odcisk pieczęci obwodowej komisji wyborczej, gdy tymczasem
ratio legis
ww. przepisu było kwalifikowane zabezpieczenie kart do głosowania przed fałszerstwem. Taka  sytuacja miała pozwolić na „niekontrolowany obrót kartami wyborczymi”, „ich kopiowanie w nieograniczonej ilości”, skutkujące tym, iż „w rezultacie nie jest możliwe wskazanie, że wszystkie karty do głosowania wrzucone do urn wyborczych miały oryginalny charakter”.
W ocenie Sądu Najwyższego protest nie spełnia wymagań, o których mowa w art. 321 § 3 k.wyb., zwłaszcza nie wskazuje żadnych dowodów, na podstawie których Skarżący twierdzi, że w istocie dochodziło do rzekomego niekontrolowanego obrotu kartami. Tego typu wnioski (opinie) M. W. mają charakter abstrakcyjny, nie poparty żadnym materiałem dowodowym, choćby uprawdopodobniającym wystąpienie określonych nieprawidłowości. Osoba wnosząca protest wyborczy nie może skutecznie podnosić zarzutów o charakterze abstrakcyjnym, przedmiotem zarzutu mogą być co do zasady zdarzenia, których protestujący osobiście doświadczył (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 28 listopada 2019 r., I NSW 201/19).
Z tych względów Sąd Najwyższy, na podstawie art. 322 § 1
k.wyb. w zw. z art. 1 ust. 2 u.wyb.2020, orzekł jak w sentencji postanowienia.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI