I NSW 74/23

SN
I NSW 74/23
POSTANOWIENIE
Dnia 5 października 2023 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Tomasz Demendecki (przewodniczący, sprawozdawca)
‎
SSN Marek Dobrowolski
‎
SSN Aleksander Stępkowski
w sprawie ze skargi Stowarzyszenia […]
na uchwałę Państwowej Komisji Wyborczej Nr 211/2023 z dnia 25 września 2023 r. w sprawie wytycznych dla obwodowych komisji wyborczych dotyczących zadań
‎
i trybu przygotowania oraz przeprowadzenia głosowania w obwodach głosowania utworzonych w kraju w wyborach do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej i do Senatu Rzeczypospolitej Polskiej oraz w referendum ogólnokrajowym zarządzonych
‎
na dzień 15 października 2023 r.,
przy udziale Państwowej Komisji Wyborczej
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw
Publicznych w dniu 5 października 2023 r.
odrzuca skargę.
UZASADNIENIE
Państwowa Komisja Wyborcza (dalej również: „PKW”) uchwałą Nr 211/2023 z dnia 25 września 2023 r. ustaliła wytyczne dla obwodowych komisji wyborczych dotyczące zadań i trybu przygotowania oraz przeprowadzenia głosowania w
obwodach głosowania utworzonych w kraju w wyborach do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej i do Senatu Rzeczypospolitej Polskiej oraz w referendum ogólnokrajowym zarządzonych na dzień 15 października 2023 r.
Od uchwały PKW skargę wywiodło
Stowarzyszenie […]
(dalej również: „Skarżący”), zaskarżając ją w części, tj. w w zakresie w
jakim wytyczne zabraniają obserwatorom społecznym rejestrować prace komisji wyborczych, zarzucając niezgodność pkt 20 wytycznych dla obwodowych komisji wyborczych dotyczących zadań i trybu przygotowania oraz przeprowadzenia głosowania w obwodach głosowania utworzonych w kraju w wyborach do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej i do Senatu Rzeczypospolitej Polskiej oraz w referendum ogólnokrajowym zarządzonych na dzień 15 października 2023 roku stanowiących załącznik do Uchwały PKW nr 211/2023 roku z dnia 25 września 2023 roku z
art.
42 § 5 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy (tekst jedn. Dz.U.
2022, poz. 1277 ze zm., dalej również: „Kodeks wyborczy”), w zw. z art. 103c § 2 Kodeksu Wyborczego.
Skarżący wniósł o uchylenie pkt 20 wytycznych dla obwodowych komisji wyborczych dotyczących zadań i trybu przygotowania oraz przeprowadzenia głosowania w obwodach głosowania utworzonych w kraju w wyborach do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej i do Senatu Rzeczypospolitej Polskiej oraz w referendum ogólnokrajowym zarządzonych na dzień 15 października 2023 roku stanowiących załącznik do Uchwały PKW nr 211/2023 roku z dnia 25 września 2023 roku w
zakresie, w jakim odmawiają obserwatorom społecznym prawa do rejestracji prac komisji wyborczych.
Uchwałą Nr 225/2023 z dnia 2 października 2023 r. zmieniającą uchwałę w
sprawie wytycznych dla obwodowych komisji wyborczych dotyczących zadań i
trybu przygotowania oraz przeprowadzenia głosowania w obwodach głosowania utworzonych w kraju w wyborach do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej i do Senatu Rzeczypospolitej Polskiej oraz w referendum ogólnokrajowym zarządzonych na
dzień 15 października 2023 r., PKW zmieniła treść pkt 20 załącznika do
uchwały
nr
211/2023 i nadała mu następujące brzmienie „Obserwatorzy społeczni mają takie same uprawnienia, jakie
przysługują mężom zaufania, nie
mogą jednak wnosić uwag do protokołów głosowania ani być obecni przy ich przewożeniu i przekazywaniu”.
Sąd Najwyższy z
ważył, co następuje:
Skarga podlegała odrzuceniu.
Zgodnie z art. 161a § 1 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. –
Kodeks wyborczy
, uchwały Państwowej Komisji Wyborczej w sprawach wytycznych wiążące komisarzy wyborczych, urzędników wyborczych i komisje wyborcze niższego stopnia oraz wyjaśnienia dla organów administracji rządowej i organów jednostek samorządu terytorialnego, a także podległych im jednostek organizacyjnych wykonujących zadania związane z przeprowadzeniem wyborów, jak i dla komitetów wyborczych oraz nadawców radiowych i telewizyjnych, podlegają zaskarżeniu do
Sądu Najwyższego w terminie 7 dni od dnia ogłoszenia uchwały, przy czym dla
ustalenia zachowania terminu bierze się pod uwagę dzień złożenia skargi w
sądzie (por. A. Rakowska
-
Trela [w:] K. Składowski, A. Rakowska
-
Trela,
Kodeks
wyborczy. Komentarz do zmian 2018
, Warszawa 2018, art. 161(a).) Przepis art. 9 § 1 Kodeksu wyborczego stanowi bowiem, że
ilekroć w kodeksie jest
mowa o upływie terminu do wniesienia skargi, odwołania lub innego dokumentu do
sądu, organu wyborczego, urzędu gminy, konsula albo kapitana statku, należy
przez to rozumieć dzień złożenia skargi, odwołania lub innego dokumentu w
sądzie, organowi wyborczemu, w urzędzie gminy, w konsulacie lub kapitanowi statku.
W odniesieniu do uchwał Państwowej Komisji Wyborczej dotyczących referendum ogólnokrajowego stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu wyborczego (por. art. 92 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o referendum ogólnokrajowym
–
tekst jedn. Dz. U. z 2020, poz. 851 ze zm.).
Zaskarżona
uchwała Państwowej Komisji Wyborczej Nr 211/2023 z dnia 25
września 2023 r. została podana do publicznej wiadomości w dniu 25
września
2023 r., wobec czego termin wniesienia skargi upłynął 2 października 2023 r. Skarga na przedmiotową uchwałę wpłynęła do Sądu Najwyższego 5
października 2023 r. (co jest równoznaczne z terminem jej wniesienia). Wobec
treści art. 9 § 1 k.w. nie ma znaczenia, że Skarżący nadał pismo listem poleconym w dniu 2 października 2023 r. Na skutek powyższego stwierdzić należy, że doszło do uchybienia terminowi na wniesienie skargi.
Z przedstawionych wyżej względów Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji postanowienia.
[ał]