I NSW 69/19

Sąd Najwyższy2019-09-19
SNAdministracyjneprawo wyborczeŚrednianajwyższy
wyborySąd Najwyższyprotest wyborczyKodeks wyborczykontrola konstytucyjnościPaństwowa Komisja WyborczaProkurator Generalny

Sąd Najwyższy odrzucił wniosek o zawieszenie wyborów parlamentarnych z 13 października 2019 r., uznając go za niedopuszczalny i pozbawiony podstaw prawnych.

B. W. złożył do Sądu Najwyższego wniosek o zawieszenie wyborów do Sejmu i Senatu zaplanowanych na 13 października 2019 r. oraz o skierowanie pytania do Trybunału Konstytucyjnego. Sąd Najwyższy, po rozpatrzeniu wniosku na posiedzeniu niejawnym, postanowił go odrzucić. Uzasadnienie wskazuje, że wniosek był przedwczesny, nie spełniał wymogów formalnych protestu wyborczego i nie miał podstaw prawnych w polskim prawie konstytucyjnym ani w Kodeksie wyborczym.

Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek B. W. dotyczący zawieszenia wyborów do Sejmu i Senatu, które miały odbyć się 13 października 2019 r. Wnioskodawca argumentował, że zgłoszenie protestu przeciwko ważności wyborów jest czynnością przedwczesną, jeśli następuje przed ogłoszeniem wyników, co jego zdaniem wyłącza możliwość korzystania z prawa do złożenia protestu. Sąd Najwyższy, podzielając stanowisko Prokuratora Generalnego i Państwowej Komisji Wyborczej, uznał pismo za niedopuszczalne. Wskazano, że wniosek nie mógł być traktowany jako protest wyborczy, gdyż został złożony przed wyborami i nie dotyczył ich ważności. Ponadto, nie istniały podstawy prawne do zainicjowania przez Sąd Najwyższy kontroli konstytucyjności ani do zabezpieczenia takiego wniosku poprzez zawieszenie wyborów. Polskie prawo nie przewiduje takiej procedury, a Sąd Najwyższy podkreślił, że udzielenie zabezpieczenia w sprawach publicznych jest możliwe tylko w sytuacjach wyjątkowych i na podstawie wyraźnego przepisu prawa. W konsekwencji, wniosek został odrzucony jako niedopuszczalny.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, taki wniosek jest niedopuszczalny.

Uzasadnienie

Wniosek został złożony przedwcześnie, nie spełniał wymogów formalnych protestu wyborczego i nie miał podstaw prawnych w polskim prawie konstytucyjnym ani w Kodeksie wyborczym. Polskie prawo nie przewiduje procedury inicjowania kontroli konstytucyjności przez Sąd Najwyższy ani możliwości zawieszenia wyborów w drodze wniosku.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono wniosek

Strony

NazwaTypRola
B. W.osoba_fizycznawnioskodawca
Przewodniczący Państwowej Komisji Wyborczejorgan_państwowyuczestnik
Prokurator Generalnyorgan_państwowyuczestnik

Przepisy (3)

Główne

k.w. art. 241 § § 1

Kodeks wyborczy

Protest przeciwko ważności wyborów do Sejmu wnosi się na piśmie do Sądu Najwyższego w terminie 7 dni od dnia ogłoszenia wyników wyborów przez Państwową Komisję Wyborczą w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej.

Pomocnicze

Konstytucja RP art. 101 § ust. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Wnioskodawca powołał się na ten przepis w kontekście możliwości składania protestów.

Konstytucja RP art. 4 § ust. 1 i 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Procedura wyborcza służy realizacji konstytucyjnych zasad suwerenności Narodu i przedstawicielstwa.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wniosek złożony przedwcześnie. Wniosek nie spełnia wymogów formalnych protestu wyborczego. Brak podstaw prawnych do zainicjowania kontroli konstytucyjności przez Sąd Najwyższy. Brak podstaw prawnych do zawieszenia wyborów. Polskie prawo nie przewiduje takiej procedury.

Godne uwagi sformułowania

pismo B. W. [...] nie może być uznane za protest wyborczy ponieważ zostało złożone przed planowaną datą wyborów Polskie prawo konstytucyjne nie zna procedury inicjowania kontroli konstytucyjności ustaw w drodze skierowania wniosku do Sądu Najwyższego udzielenie zabezpieczenia jest możliwe jedynie jako sytuacja wyjątkowa, o ile istnieje wyraźny przepis prawa publicznego określający szczegółowo podmiot upoważniony do udzielenia zabezpieczenia, jego formę oraz zakres Wniosek o zawieszenie wyborów do Sejmu i do Senatu nie został przewidziany ani na gruncie konstytucyjnym, ani w Kodeksie wyborczym.

Skład orzekający

Dariusz Czajkowski

przewodniczący

Leszek Bosek

członek

Aleksander Stępkowski

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Niedopuszczalność wniosków o zawieszenie wyborów i kontrolę konstytucyjności przez Sąd Najwyższy."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji przed wyborami parlamentarnymi w 2019 r. i wniosku złożonego przez osobę fizyczną.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu prawa wyborczego i funkcjonowania państwa, choć rozstrzygnięcie jest proceduralne i wynika z oczywistych braków formalnych wniosku.

Sąd Najwyższy: Wniosek o zawieszenie wyborów parlamentarnych odrzucony. Brak podstaw prawnych.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt I NSW 69/19
POSTANOWIENIE
Dnia 19 września 2019 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Dariusz Czajkowski (przewodniczący)
‎
SSN Leszek Bosek
‎
SSN Aleksander Stępkowski (sprawozdawca)
w przedmiocie wniosku B. W.
o zawieszenie wyborów do Sejmu i Senatu w dniu 13 października 2019 r.
z udziałem Przewodniczącego Państwowej Komisji Wyborczej i Prokuratora Generalnego
‎
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 19 września 2019 r.,
postanawia:
wniosek odrzucić.
UZASADNIENIE
W piśmie z dnia 5 września 2019 r. B. W. zwrócił się do Sądu Najwyższego z wnioskiem „o zawieszenie wyborów do Sejmu i Senatu w dniu 13 października 2019 r. i pytanie do Trybunału Konstytucyjnego”. Stwierdził, że skoro w świetle art. 241 § 1 Kodeksu wyborczego zgłoszenie protestu przeciwko ważności wyborów do Sejmu i Senatu może nastąpić w terminie 7 dni od dnia ogłoszenia wyników wyborów, to „jest czynnością przedwczesną, a zatem niedopuszczalną”. Wyłącza – jego zdaniem – możliwość korzystania z prawa do złożenia protestu na podstawie art. 101 ust. 2 Konstytucji.
Zarówno Prokurator Generalny, jak i Zastępca Przewodniczącego Państwowej Komisji Wyborczej stwierdzili, że pismo B. W., jako złożone przedwcześnie i niespełniające wymogów formalnych określonych w art. 241 § 1 Kodeksu wyborczego, powinno pozostać bez dalszego biegu.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 241 § 1 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy (jednolity tekst: Dz.U. z 2019 r., poz. 684 ze zm.), protest przeciwko ważności wyborów do Sejmu wnosi się na piśmie do Sądu Najwyższego w terminie 7 dni od dnia ogłoszenia wyników wyborów przez Państwową Komisję Wyborczą w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej.
Pismo B. W. z dnia 5 września 2019 r. nie może być uznane za protest wyborczy ponieważ zostało złożone przed planowaną datą wyborów do Sejmu i Senatu i nie dotyczy ich ważności. Zawiera ono natomiast poglądy na temat obowiązującego prawa, a jednocześnie wnioski o zawieszenie wyborów do Sejmu i Senatu oraz o zainicjowanie kontroli konstytucyjności art. 241 § 1 Kodeksu wyborczego, które nie mają podstaw prawnych. Pismo o takiej treści można było, co najwyżej, potraktować jako niedopuszczalny wniosek o zainicjowanie przez Sąd Najwyższy kontroli konstytucyjności, któremu towarzyszy kolejny wniosek o zabezpieczenie pierwszego, w postaci zawieszenia wyborów.
Polskie prawo konstytucyjne nie zna procedury inicjowania kontroli konstytucyjności ustaw w drodze skierowania wniosku do Sądu Najwyższego. Co więcej, Sąd Najwyższy wskazywał już w swoim orzecznictwie, że w sprawach publicznych udzielenie zabezpieczenia jest możliwe jedynie jako sytuacja wyjątkowa, o ile istnieje wyraźny przepis prawa publicznego określający szczegółowo podmiot upoważniony do udzielenia zabezpieczenia, jego formę oraz zakres (zob. postanowienie z dnia 27 marca 2019 r., I NO 59/18). Wniosek o zawieszenie wyborów do Sejmu i do Senatu nie został przewidziany ani na gruncie konstytucyjnym, ani w Kodeksie wyborczym. Odnosi się przy tym do mającej publicznoprawny charakter procedury służącej realizacji konstytucyjnych zasad suwerenności Narodu i przedstawicielstwa (art. 4 ust. 1 i 2 Konstytucji). Wniosek taki jest więc niedopuszczalny, a konsekwencją tego jest jego odrzucenie (ogólnie na temat skutku czynności niedopuszczalnych najpełniej i trafnie postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 26 lipca 2017 r., III CZ 25/17).
Biorąc te okoliczności pod uwagę Sąd Najwyższy postanowił, jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI