I NSW 67/25

Sąd Najwyższy2025-06-12
SNinneprawo wyborczeŚrednianajwyższy
wybory prezydenckieprotest wyborczySąd NajwyższyKodeks wyborczynieprawidłowości wyborczedowodypostępowanie karneskarżący

Sąd Najwyższy pozostawił bez dalszego biegu protest wyborczy R. G. przeciwko wyborowi Prezydenta RP z powodu braku dowodów i ogólnikowości zarzutów.

R. G. złożył protest przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej, domagając się jego unieważnienia i ponownego przeliczenia głosów, wskazując na rzekome nieprawidłowości w procesie wyborczym, w tym wykorzystanie nieoficjalnej aplikacji mobilnej. Sąd Najwyższy, analizując protest, stwierdził brak przedstawienia dowodów potwierdzających zarzuty oraz ogólnikowy charakter podnoszonych kwestii. W konsekwencji, na podstawie przepisów Kodeksu wyborczego, postanowił pozostawić protest bez dalszego biegu.

Protest wyborczy został złożony przez R. G. przeciwko ważności wyborów Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej. Skarżący domagał się unieważnienia wyników II tury wyborów, uznania, że większą liczbę głosów uzyskał inny kandydat, zbadania protokołów z wybranych województw, analizy mechanizmu wykorzystywania zaświadczeń o prawie do głosowania oraz dopuszczenia biegłych z zakresu cyberbezpieczeństwa i analizy danych wyborczych. Jako podstawę prawną wskazał przepisy Kodeksu wyborczego. Skarżący podniósł, że doszło do szeregu nieprawidłowości, które mogły wpłynąć na wynik, w tym błędne zaliczenie około 900 000 głosów. Wskazał również na podejrzenie nadużyć związanych z zaświadczeniami o prawie do głosowania, sugerując wykorzystanie nieoficjalnej aplikacji mobilnej do systemowego nadużycia prawa wyborczego. Sąd Najwyższy, rozpatrując protest, odwołał się do przepisów Konstytucji i Kodeksu wyborczego, które określają zasady wnoszenia protestów i ich wymogi formalne. Sąd stwierdził, że protest nie zawierał żadnych dowodów potwierdzających zasadność zarzutów, ani wniosków dowodowych odpowiadających wymogom prawa procesowego. Obliczenia przedstawione przez skarżącego uznano za nieautoryzowane, a powołanie się na "liczne relacje" za niewystarczające. Sąd uznał również, że zarzuty miały charakter ogólnikowy i nie odnosiły się do konkretnych naruszeń przepisów. W związku z tym, na podstawie art. 322 § 1 Kodeksu wyborczego, Sąd Najwyższy postanowił pozostawić protest bez dalszego biegu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, protest nie spełnia wymogów formalnych, ponieważ skarżący nie przedstawił żadnych dowodów ani wniosków dowodowych, a zarzuty miały charakter ogólnikowy.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy odwołał się do art. 321 i 322 Kodeksu wyborczego, wskazując, że protest musi zawierać zarzuty i dowody. Stwierdzono brak dowodów, nieautoryzowane obliczenia i ogólnikowość zarzutów, co skutkuje pozostawieniem protestu bez dalszego biegu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

pozostawić protest bez dalszego biegu

Strona wygrywająca

Sąd Najwyższy (wobec skarżącego)

Strony

NazwaTypRola
R. G.osoba_fizycznaskarżący
Prezydent Rzeczypospolitejorgan_państwowyprzedmiot protestu

Przepisy (10)

Główne

k.wyb. art. 82 § § 1

Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy

Określa podstawy wniesienia protestu z powodu przestępstwa przeciwko wyborom lub naruszenia przepisów Kodeksu wyborczego mającego wpływ na wynik wyborów.

k.wyb. art. 321 § § 1

Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy

Określa termin i sposób wniesienia protestu przeciwko wyborowi Prezydenta RP.

k.wyb. art. 322 § § 1

Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy

Sąd Najwyższy pozostawia bez dalszego biegu protest wniesiony przez osobę nieuprawnioną lub niespełniający warunków formalnych.

k.wyb. art. 322 § § 1

Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy

Niedopuszczalne jest przywrócenie terminu do wniesienia protestu.

Pomocnicze

Konstytucja RP art. 129 § 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

k.wyb. art. 241 § 1 i 2

Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy

k.wyb. art. 82 § i 83

Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy

k.wyb. art. 321 § § 3

Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy

Wnoszący protest powinien sformułować zarzuty i przedstawić lub wskazać dowody.

k.p.c. art. 13 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 235 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy wniosków dowodowych.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Protest nie zawiera dowodów potwierdzających zasadność zarzutów. Zarzuty mają charakter ogólnikowy i nie odnoszą się do konkretnych naruszeń przepisów. Nie przedstawiono wniosków dowodowych odpowiadających wymogom prawa.

Odrzucone argumenty

Nieprawidłowości w procesie wyborczym mogły mieć wpływ na wynik. Wykorzystanie nieoficjalnej aplikacji mobilnej do nadużyć prawa wyborczego. Błędne zaliczenie głosów.

Godne uwagi sformułowania

nieautoryzowane obliczenia, bez podania metody badawczej liczne relacje członków komisji oraz obserwatorów społecznych zarzuty o charakterze abstrakcyjnym, odnoszące się do bliżej niesprecyzowanych czynów i innych zdarzeń

Skład orzekający

Paweł Księżak

przewodniczący-sprawozdawca

Paweł Czubik

członek

Maria Szczepaniec

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Wymogi formalne protestów wyborczych, konieczność przedstawienia dowodów i konkretności zarzutów."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki protestów wyborczych przeciwko wyborom Prezydenta RP.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy ważnego procesu demokratycznego, jakim są wybory prezydenckie, jednak rozstrzygnięcie jest proceduralne i opiera się na braku dowodów, co czyni je mniej interesującym z perspektywy analizy merytorycznej prawa.

Sąd Najwyższy odrzuca protest wyborczy z powodu braku dowodów.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
I NSW 67/25
POSTANOWIENIE
Dnia 12 czerwca 2025 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Paweł Księżak (przewodniczący, sprawozdawca)
‎
SSN Paweł Czubik
‎
SSN Maria Szczepaniec
w sprawie z protestu R. G.
‎
przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej,
‎
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 12 czerwca 2025 r.,
postanawia:
pozostawić protest bez dalszego biegu.
Paweł Czubik      Paweł Księżak     Maria Szczepaniec
UZASADNIENIE
Pismem z dnia 6 czerwca 2025 r. (data prezentaty z Biura Podawczego Sądu Najwyższego) R. G. (dalej: „Skarżący”) wniósł protest przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, wnosząc o:
1)
Unieważnienie wyników II tury wyborów Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej;
2)
Uznanie, że w rzeczywistości większą liczbę ważnie oddanych głosów uzyskał kandydat Rafał Trzaskowski;
3)
Zbadanie protokołów komisji obwodowych, w szczególności z województw: mazowieckiego, podlaskiego, podkarpackiego, lubelskiego i małopolskiego;
4)
Zbadanie mechanizmu wykorzystywania zaświadczeń o prawie do głosowania;
5)
Dopuszczenie niezależnych biegłych sądowych z zakresu
cyberbezpieczeństwa, analizy danych wyborczych oraz prawa wyborczego.
Uzasadniając powyższe Skarżący wskazał na art. 241 § 1 i 2 oraz art. 82 i
83 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy (tekst jedn. Dz.U. 2025, poz. 365; dalej: „k.wyb.”). Następnie wskazał on, iż wg oficjalnych danych wybory wygrał Karol Nawrocki zdobywając 10 606 877 głosów (50,89%), zaś  jego  kontrkandydat Rafał Trzaskowski zdobył 10 237 286 głosów (49,11%). W dalszej kolejności Skarżący podniósł, że podczas wyborów doszło do szeregu nieprawidłowości, które mogły mieć istotny wpływ na ostateczny wynik wyborczy oraz przytoczył obliczenia mające tego dowieść. Dalej Skarżący wskazał na brak transparentnego mechanizmu korekty błędów systemowych i możliwych rozbieżności przy przesyłaniu danych z komisji obwodowych do centralnego systemu informatycznego PKW. W oparciu o powyższe Skarżący uznał, że około 900 000 głosów zostało błędnie zaliczonych na niekorzyść Rafała Trzaskowskiego, co w jego ocenie jednoznacznie przesądza o potrzebie unieważnienia wyniku.
W dalszej części Skarżący podniósł podejrzenie nadużyć związanych z
zaświadczeniami o prawie do głosowania, wskazując, że w licznych relacjach członków komisji oraz obserwatorów społecznych wskazywano na podejrzane, praktyki związane z tzw. weryfikacją zaświadczeń przez członków komisji wyborczych przy pomocy nieoficjalnej aplikacji mobilnej. W ocenie Skarżącego mechanizm ten mógł posłużyć do systemowego nadużycia prawa wyborczego w   skali, która w znaczący sposób wpłynęła na wynik wyborów poprzez: (a)
zawyżenie liczby głosów oddanych na jednego kandydata w wybranych komisjach; (b) pominięcie powtórnie wykorzystanych numerów w systemach kontrolnych z powodu ich braku; (c) braku możliwości weryfikacji zgodności faktycznego wyborczy z numerem zaświadczenia. Na tej podstawie Skarżący wniósł o zbadanie pełnej dokumentacji i charakteru używanej aplikacji, identyfikację osób, które miały do niej dostęp oraz zestawienie danych z faktycznymi danymi z rejestru wydanych zaświadczeń w celu ustalenia, czy doszło do zorganizowanego procederu fałszowania głosów w skali ogólnopolskiej.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 129 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2
kwietnia 1997 r. (Dz.U. nr 78, poz. 483 z późn. zm.) wyborcy przysługuje prawo zgłoszenia do Sądu Najwyższego protestu przeciwko ważności wyboru Prezydenta Rzeczypospolitej na zasadach określonych w ustawie. Zgodnie z art 82 § 1 k.wyb., przeciwko ważności wyborów, ważności wyborów w okręgu lub wyborowi określonej osoby może być wniesiony protest z powodu:
1)
dopuszczenia się przestępstwa przeciwko wyborom, określonego w  rozdziale XXXI Kodeksu karnego, mającego wpływ na przebieg głosowania, ustalenie wyników głosowania lub wyników wyborów lub
2)
naruszenia przepisów Kodeksu wyborczego dotyczących głosowania, ustalenia wyników głosowania lub wyników wyborów, mającego wpływ na wynik wyborów.
Stosownie do art. 321 § 1 k.wyb. protest przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej wnosi się na piśmie do Sądu Najwyższego nie później niż w ciągu 14 dni od dnia podania wyniku wyborów do publicznej wiadomości przez
Państwową Komisję Wyborczą. Protest wyborczy musi zawierać określone elementy formalne. W ślad za art. 321 § 3 k.wyb. wnoszący protest powinien sformułować w nim zarzuty oraz przedstawić lub wskazać dowody, na których opiera swoje zarzuty.
Zgodnie z art. 322 § 1 k.wyb. Sąd Najwyższy pozostawia bez dalszego biegu protest wniesiony przez osobę do tego nieuprawnioną lub niespełniający warunków określonych w art. 321 k.wyb. Niedopuszczalne jest przywrócenie terminu do wniesienia protestu.
Nie ulega wątpliwości, że Skarżący nie przedstawił w proteście żadnych dowodów, potwierdzających zasadność podnoszonych przez niego zarzutów. Podobnie, nie zgłosił on także wniosku dowodowego, odpowiadającego wymaganiom określonym w art. 235
1
k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c., który mógłby przysłużyć się wykazaniu podnoszonych przez niego okoliczności. Przytoczenie nieautoryzowanych obliczeń, bez podania metody badawczej, w oparciu o którą zostały one przeprowadzone, nie odpowiada wymogom określonym w art. 235
1
k.p.c., który stanowi, że we wniosku o przeprowadzenie dowodu strona jest
obowiązana oznaczyć dowód w sposób umożliwiający przeprowadzenie go oraz wyszczególnić fakty, które mają zostać wykazane tym dowodem. Analogiczne  konkluzje nasuwają się w stosunku do zarzutu nadużyć związanych z  zaświadczeniami o prawie do głosowania, gdzie Skarżący powołał się na „liczne
relacje członków komisji oraz obserwatorów społecznych”. Skarżący  nie  podał – możliwego do weryfikacji przez Sąd Najwyższy - źródła twierdzeń o przytoczonych w proteście nadużyciach.
Dodatkowo należy wskazać, że wszystkie zarzuty mają charakter bardzo ogólnikowy i nie odnoszą się do żadnego konkretnie dostrzeżonego przez   skarżącego naruszenia przepisów, które mieściłoby się w granicach wyznaczonych treścią art. 82 § 1 k.wyb. Tymczasem podstawą protestu wyborczego nie mogą być zarzuty o charakterze abstrakcyjnym, odnoszące się do bliżej niesprecyzowanych czynów i innych zdarzeń (I NSW 84/20).
Mając na uwadze powyższe, Sąd Najwyższy, na podstawie art. 322 § 1 k.wyb., orzekł jak w sentencji postanowienia.
Paweł Czubik      Paweł Księżak     Maria Szczepaniec
[J.M.]
[a.ł]

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI