I NSW 66/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy pozostawił protest przeciwko ważności wyborów prezydenckich bez dalszego biegu z powodu niespełnienia wymogów formalnych.
Wnosząca protest M. L. wniosła o stwierdzenie nieważności wyborów prezydenckich, wskazując na wątpliwości co do rzetelności liczenia głosów, nadmierną liczbę głosów nieważnych, nieproporcjonalne różnice w poparciu oraz podejrzenia manipulacji. Sąd Najwyższy uznał, że protest nie spełnia wymogów formalnych, ponieważ opiera się na przypuszczeniach i analizie danych publicznych oraz medialnych, a nie na konkretnych dowodach związanych z osobą protestującego. W związku z tym, protest został pozostawiony bez dalszego biegu.
Protest przeciwko ważności wyborów Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, złożony przez M. L., został pozostawiony bez dalszego biegu przez Sąd Najwyższy. Wnosząca protest podniosła zarzuty dotyczące rzetelności i prawidłowości procesu liczenia głosów, wskazując na dużą liczbę głosów nieważnych, nieproporcjonalne różnice w poparciu w poszczególnych województwach, podejrzenia manipulacji kartami wyborczymi oraz nietypowy wzorzec przyrostu głosów. Sąd Najwyższy, powołując się na przepisy Kodeksu wyborczego (art. 129 ust. 2 Konstytucji RP, art. 82, 83, 321, 322 k.wyb.), stwierdził, że protest nie spełnia wymogów formalnych. Zgodnie z art. 321 § 3 k.wyb., protestujący powinien sformułować zarzuty i przedstawić lub wskazać dowody. Sąd podkreślił, że protest wyborczy ma charakter indywidualno-konkretny i nie może opierać się na ogólnych zarzutach czy przypuszczeniach wywodzonych z analizy danych publicznych i medialnych, jeśli nie mają one związku z osobą wnoszącą protest. Ponieważ zarzuty wniesionej protestującej opierały się na takich właśnie przypuszczeniach, Sąd Najwyższy, na podstawie art. 322 § 1 k.wyb., pozostawił protest bez dalszego biegu.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, protest oparty na przypuszczeniach wywodzonych z analizy danych opublikowanych przez Państwową Komisję Wyborczą oraz przekazów medialnych nie spełnia wymogu formalnego przedstawienia lub wskazania dowodów, na których opiera się zarzuty.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podkreślił, że protest wyborczy ma charakter indywidualno-konkretny i wymaga udowodnienia naruszeń przez protestującego. Zarzuty oparte na ogólnych analizach danych publicznych i medialnych, bez powiązania z osobą protestującego, nie stanowią wystarczającego dowodu i nie spełniają wymogów formalnych.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
pozostawienie protestu bez dalszego biegu
Strona wygrywająca
Sąd Najwyższy (w sensie odrzucenia protestu)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. L. | osoba_fizyczna | wnosząca protest |
| Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej | organ_państwowy | przedmiot protestu |
Przepisy (5)
Główne
Konstytucja RP art. 129 § 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
k.wyb. art. 82 § 1
Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy
k.wyb. art. 321 § 3
Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy
Wnoszący protest powinien sformułować w nim zarzuty oraz przedstawić lub wskazać dowody, na których opiera swoje zarzuty.
k.wyb. art. 322 § 1
Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy
Sąd Najwyższy pozostawia bez dalszego biegu protest wniesiony przez osobę do tego nieuprawnioną lub niespełniający warunków określonych w art. 321 k.wyb.
Pomocnicze
k.k. § XXXI
Kodeks karny
Przestępstwa przeciwko wyborom.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Protest wyborczy nie może mieć charakteru abstrakcyjnego i musi być oparty na konkretnych dowodach. Zarzuty protestu muszą być powiązane z osobą wnoszącą protest. Analiza danych publicznych i medialnych bez przedstawienia konkretnych dowodów nie spełnia wymogów formalnych protestu.
Odrzucone argumenty
Wątpliwości co do rzetelności liczenia głosów. Nadmierna liczba głosów nieważnych. Nieproporcjonalne różnice w poparciu w poszczególnych województwach. Podejrzenia manipulacji kartami wyborczymi. Nietypowy wzorzec przyrostu głosów.
Godne uwagi sformułowania
Protest wyborczy jest środkiem procesowym o indywidualno-konkretnym charakterze. Protest wyborczy nie może mieć charakteru abstrakcyjnego, czyli stawiać ogólnych zarzutów co do potencjalnych naruszeń prawa wyborczego, które nie mają żadnego związku z osobą wnoszącą ten protest.
Skład orzekający
Elżbieta Karska
przewodniczący, sprawozdawca
Tomasz Demendecki
członek
Tomasz Przesławski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie wymogów formalnych protestów wyborczych, zwłaszcza w kontekście dowodów i analizy danych publicznych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego trybu postępowania w sprawach wyborczych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 4/10
Sprawa dotyczy ważnych wyborów prezydenckich, ale rozstrzygnięcie jest czysto proceduralne i nie wchodzi w meritum zarzutów, co czyni je mniej interesującym dla szerszej publiczności.
“Protest wyborczy odrzucony przez Sąd Najwyższy. Czy można kwestionować wybory na podstawie danych z mediów?”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySN I NSW 66/25 POSTANOWIENIE Dnia 18 czerwca 2025 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Elżbieta Karska (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Tomasz Demendecki SSN Tomasz Przesławski w sprawie z protestu M. L. przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 18 czerwca 2025 r., pozostawia protest bez dalszego biegu. Tomasz Demendecki Elżbieta Karska Tomasz Przesławski UZASADNIENIE M. L. (dalej: „wnosząca protest”) 5 czerwca 2025 r. wniosła protest przeciwko ważności wyborów Prezydenta Rzeczypospolitej zarządzonych na dzień 1 czerwca 2025 r. Wnosząca protest wniosła o stwierdzenie nieważności wyborów, ewentualnie o zarządzenie ponownego przeliczenia głosów w wybranych regionach kraju. W uzasadnieniu protestu wnosząca protest podniosła, że ma wątpliwości co do rzetelności i prawidłowości procesu liczenia głosów. Wskazała na: nadmierną liczbę głosów nieważnych , sięgająca około 190 tysięcy, nieproporcjonalne różnice w poparciu w poszczególnych województwach, mogące sugerować nieprawidłowości, zwłaszcza tam, gdzie frekwencja i wynik odstają od ogólnopolskich tendencji, podejrzenia manipulacji kartami wyborczymi poprzez unieważnianie głosów poprzez dopisywanie znaku X przy obu kandydatach bądź użycie nietrwałego atramentu (np. znikającego), co mogło doprowadzić do traktowania niektórych kart jako pustych oraz nietypowy wzorzec przyrostu głosów w trakcie zliczania, który wzbudził niepokój obserwatorów i wyborców - zwłaszcza nagły skok poparcia dla jednego kandydata w końcowej fazie . Podkreśliła przy tym, że podnoszone kwestie mają charakter wniosków opartych na obserwacji i analizie publicznych danych PKW oraz dostępnych informacji medialnych. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Protest należało pozostawić bez dalszego biegu. Zgodnie z art. 129 ust. 2 Konstytucji RP wyborcy przysługuje prawo zgłoszenia do Sądu Najwyższego protestu przeciwko ważności wyboru Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej na zasadach określonych w ustawie. Zasady te określono w art. 82 i art. 83 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy (tekst jedn. Dz. U. z 2025 r. poz. 365, dalej: k.wyb.) oraz – w odniesieniu do wyborów Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej – w przepisach szczególnych art. 321 - 323 k.wyb. Zgodnie z art. 82 § 1 k.wyb., przeciwko ważności wyborów, ważności wyborów w okręgu lub wyborowi określonej osoby może być wniesiony protest z powodu: 1) dopuszczenia się przestępstwa przeciwko wyborom, określonego w rozdziale XXXI Kodeksu karnego, mającego wpływ na przebieg głosowania, ustalenie wyników głosowania lub wyników wyborów lub 2) naruszenia przepisów kodeksu dotyczących głosowania, ustalenia wyników głosowania lub wyników wyborów, mającego wpływ na wynik wyborów. Wymagania formalne protestu określono w art. 321 k.wyb. Zgodnie z art. 321 § 3 k.wyb. wnoszący protest powinien sformułować w nim zarzuty oraz przedstawić lub wskazać dowody, na których opiera swoje zarzuty. Zgodnie z art. 322 § 1 k.wyb., Sąd Najwyższy pozostawia bez dalszego biegu protest wniesiony przez osobę do tego nieuprawnioną lub niespełniający warunków określonych w art. 321 k.wyb. Z całokształtu przepisów k.wyb. wynika, że protest wyborczy jest środkiem procesowym o indywidualno-konkretnym charakterze. Przedmiotem mogą być tylko naruszenia, które protestujący jest w stanie udowodnić. A zatem protest wyborczy nie może mieć charakteru abstrakcyjnego, czyli stawiać ogólnych zarzutów co do potencjalnych naruszeń prawa wyborczego, które nie mają żadnego związku z osobą wnoszącą ten protest (zob. postanowienie SN z 18 lipca 2019 r., I NSW 39/19). Wnosząca protest w niniejszej sprawie swoje zarzuty oparła zaś na przypuszczeniach wywodzonych z analizy danych opublikowanych przez Państwową Komisję Wyborczą oraz przekazów medialnych, co nie spełnia wymogu formalnego wynikającego z art. 321 § 3 k.wyb. Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 322 § 1 k.wyb. oraz w zw. z art. 321 § 3 i art. 82 § 1 k.wyb., należało pozostawić protest bez dalszego biegu, o czym Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji postanowienia. Tomasz Demendecki Elżbieta Karska Tomasz Przesławski JW. [r.g.]
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI