I NSW 634/23

SN
I NSW 634/23
POSTANOWIENIE
Dnia 5 grudnia 2023 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Paweł Czubik (przewodniczący, sprawozdawca)
‎
SSN Oktawian Nawrot
‎
SSN Tomasz Przesławski
w sprawie z protestu E. Ż.
przeciwko ważności wyborów do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej i Senatu Rzeczypospolitej Polskiej zarządzonych na 15 października 2023 r.,
przy udziale Prokuratora Generalnego i Przewodniczącego Państwowej Komisji Wyborczej,
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 5 grudnia 2023 r.,
postanawia:
pozostawić protest bez dalszego biegu.
[SOP]
UZASADNIENIE
E.Ż. pismem nadanym 24 października 2023 r. wniosła do Sądu Najwyższego protest wyborczy.
Składająca protest nie zawnioskowała o unieważnienie wyborów do Sejmu i
Senatu zarządzonych na dzień 15 października 2023 r., nie postawiła jakichkolwiek zarzutów, które mogłyby być uznane za wpisujące się w zakres art.
82 k.wyb. W proteście sformułowała zastrzeżenia dotyczące działań administracji samorządowej dotyczących transportu osób starszych do lokali wyborczych.
Przewodniczący Państwowej Komisji Wyborczej w piśmie z 10 listopada 2023 r. wskazał, iż protest mający w rzeczywistości charakter skargi na urząd miasta L., powinien być jako taki pozostawiony bez dalszego biegu.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
1. Zgodnie z art. 82 § 1 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r.
-
Kodeks wyborczy (tekst jedn. Dz.U. 2022, poz. 1277 ze zm., dalej: „k.wyb.”) przeciwko ważności wyborów, ważności wyborów w okręgu lub wyborowi określonej osoby może być wniesiony protest z powodu dopuszczenia się przestępstwa przeciwko wyborom, określonego w rozdziale XXXI Kodeksu karnego, mającego wpływ na przebieg głosowania, ustalenie wyników głosowania lub wynik wyborów (pkt 1) lub
naruszenia przepisów Kodeksu wyborczego dotyczących głosowania, ustalenia
wyników głosowania lub wyników wyborów mającego wpływ na wynik wyborów (pkt 2).
Stosownie do powyższego, nie każda nieprawidłowość w działaniu organów wyborczych może stanowić jego podstawę protestu. Podobnie nie każde działanie, które z punktu widzenia indywidualnego odbiorcy oceniane być może jako
niewłaściwe, wiąże się z naruszeniem ustawy. Jak wynika z przytoczonego przepisu ustawa przewiduje dwie okoliczności, z którymi wiąże możliwość wniesienia protestu przeciwko ważności wyborów. Pierwszą z nich jest dopuszczenie się przestępstwa przeciwko wyborom, zaś drugą naruszenie przepisów Kodeksu wyborczego.
Odnosząc się do pierwszej okoliczności, wskazać należy, że nie każdy czyn
zabroniony, nawet jeżeli przez indywidualnego odbiorcę odbierany jest szczególnie negatywnie, podniesiony może zostać skutecznie w proteście wyborczym jako zarzut. Ustawodawca wyraźnie bowiem określił, że przedmiotem zarzutu może być wyłącznie czyn zabroniony będący przestępstwem, co oznacza zbrodnię lub występek. W konsekwencji wykroczenie nie może stanowić przedmiotu zarzutu podnoszonego skutecznie w ramach protestu przeciwko ważności wyborów. Co więcej, ustawodawca dokonał kolejnego ograniczenia stanowiąc, że przedmiotem zarzutu wyborczego może być wyłącznie zarzut dopuszczenia się przestępstwa przeciwko wyborom. Przestępstwa te określone zaś
zostały w rozdziale XXXI Kodeksu karnego – Przestępstwa przeciwko wyborom i referendum. Kolejnym ograniczeniem jest konieczność wpływu przestępstwa na przebieg głosowania, ustalanie wyników głosowania lub wyników wyborów.
Podobnie wąsko ujęta została druga z okoliczności warunkujących możliwość wniesienia protestu przeciwko ważności wyborów, czyli naruszenie przepisów ustawy Kodeksu wyborczego. Ustawodawca wyraźnie bowiem wskazał, że
przedmiotem zarzutu może być wyłącznie naruszenie przepisu wskazanej ustawy który dotyczy głosowania, ustalenia wyników głosowania lub wyników wyborów, mającego wpływ na wynika wyborów. Innymi słowy wnoszący protest nie
może skutecznie powołać jako zarzutu naruszenia przepisu Kodeksy wyborczego, który nie dotyczy głosowania, ustalenia wyników głosowania lub
wyników wyborów, a także dotyczącego głosowania, ustalenia wyników głosowania lub wyników wyborów, lecz niemającego wpływu na wynik wyborów.
2. Wskazać również należy, że zgodnie z art. 241 § 3 k.wyb., wnoszący protest ma nie tylko obowiązek sformułowania w nim zarzutów, o których była mowa w poprzednim punkcie, ale również przedstawienia lub wskazania dowodów, na
których opiera swoje zarzuty. Niesprostanie przez wnoszącego protest tym
obowiązkom, zgodnie z art. 243 § 1 k.wyb., prowadzi do pozostawienia protestu bez
dalszego biegu.
3. Przenosząc powyższe na realia niniejszej sprawy wskazać należy, że
w
proteście nie sformułowano zarzutów nawiązujących do wskazanych w art. 82 § 1 k.wyb. podstaw do jego wniesienia. Problemy transportu do lokalu wyborczego nie stanowią naruszenia przepisu Kodeksu wyborczego, które dotyczy głosowania, ustalenia wyników głosowania lub wyników wyborów.
4.
Z powyższych względów
Sąd Najwyższy, na podstawie art. 243 § 1 zd. 1 w zw. z art. 258 k.wyb., postanowił jak w sentencji.
(r.g.)
[ał]