I NSW 631/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy pozostawił protest wyborczy bez dalszego biegu z powodu jego wadliwej konstrukcji i braku uzasadnienia.
Protest przeciwko ważności wyborów do Sejmu i Senatu RP został wniesiony przez M.P. z wykorzystaniem formularza prasowego. Protest opierał się na pytaniu zadanym przez członka komisji wyborczej o liczbę kart do głosowania. Sąd Najwyższy uznał protest za wadliwy konstrukcyjnie, niespełniający wymogów Kodeksu wyborczego, w szczególności brakowało sprecyzowanych zarzutów i dowodów. W związku z tym, protest został pozostawiony bez dalszego biegu.
Sąd Najwyższy rozpatrywał protest wyborczy wniesiony przez M.P. przeciwko ważności wyborów do Sejmu i Senatu RP, które odbyły się 15 października 2023 r. Protestujący wykorzystał formularz z gazety i oparł swoje zarzuty na pytaniu zadanym przez członka obwodowej komisji wyborczej dotyczącym liczby kart do głosowania. Sąd Najwyższy, powołując się na przepisy Kodeksu wyborczego (art. 82 § 1, § 2, § 3, art. 241 § 3, art. 243 § 1), stwierdził, że protest musiał być pozostawiony bez dalszego biegu. Podstawą protestu mogły być jedynie zarzuty popełnienia przestępstwa przeciwko wyborom lub naruszenia przepisów Kodeksu wyborczego mającego wpływ na wynik wyborów, poparte dowodami. Sąd podkreślił, że protestujący musi wykazać naruszenie własnego, rzeczywistego i aktualnego interesu, a zarzuty nie mogą być abstrakcyjne ani hipotetyczne. W niniejszej sprawie protestujący ograniczył się do ogólnego i niesprecyzowanego zarzutu, nie przedstawił żadnych dowodów ani uzasadnienia. Sąd Najwyższy nie jest upoważniony do inicjowania postępowania z urzędu ani do formułowania zarzutów za protestującego. Z tych powodów, na podstawie art. 243 § 1 Kodeksu wyborczego w związku z przepisami k.p.c., postanowiono pozostawić protest bez dalszego biegu.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, taki protest jest wadliwy konstrukcyjnie i należy go pozostawić bez dalszego biegu.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że protest wyborczy musi być oparty na konkretnych zarzutach dotyczących przestępstw przeciwko wyborom lub naruszeń przepisów Kodeksu wyborczego, mających wpływ na wynik wyborów, i musi być poparty dowodami. Zarzuty nie mogą być abstrakcyjne ani hipotetyczne. Protest oparty jedynie na pytaniu członka komisji o liczbę kart do głosowania nie spełnia tych wymogów.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
pozostawienie protestu bez dalszego biegu
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M.P. | osoba_fizyczna | wnosząca protest |
| Prokurator Generalny | organ_państwowy | udział |
| Przewodniczący Państwowej Komisji Wyborczej | organ_państwowy | udział |
Przepisy (8)
Główne
k.w. art. 82 § § 1
Kodeks wyborczy
Przeciwko ważności wyborów, ważności wyborów w okręgu lub wyborowi określonej osoby może być wniesiony protest z powodu: dopuszczenia się przestępstwa przeciwko wyborom, określonego w rozdziale XXXI Kodeksu karnego, mającego wpływ na przebieg głosowania, ustalenie wyników głosowania lub wyników wyborów (pkt 1) lub naruszenia przepisów kodeksu dotyczących głosowania, ustalenia wyników głosowania lub wyników wyborów, mającego wpływ na wynik wyborów (pkt 2).
k.w. art. 241 § § 3
Kodeks wyborczy
Wnoszący protest zobowiązany jest sformułować zarzuty oraz przedstawić lub wskazać dowody, na których opiera swoje zarzuty.
k.w. art. 243 § § 1
Kodeks wyborczy
Sąd Najwyższy pozostawia bez dalszego biegu protest wniesiony przez osobę do tego nieuprawnioną lub niespełniający warunków określonych w art. 241.
Pomocnicze
k.w. art. 82 § § 2
Kodeks wyborczy
Jeżeli podstawę protestu stanowi zarzut popełnienia przestępstwa przeciwko wyborom lub naruszenia przez właściwy organ wyborczy przepisów kodeksu dotyczących głosowania, ustalenia wyników głosowania lub wyników wyborów, może go wnieść wyborca, którego nazwisko w dniu wyborów było umieszczone w spisie wyborców w jednym z obwodów głosowania.
k.w. art. 82 § § 3
Kodeks wyborczy
Prawo wniesienia protestu przysługuje wyborcy, którego nazwisko w dniu wyborów było umieszczone w spisie wyborców w jednym z obwodów głosowania na obszarze danego okręgu wyborczego.
k.p.c. art. 398 § 4 § 1 pkt 2
Kodeks postępowania cywilnego
Stosowany per analogiam w związku z art. 243 § 1 k.w.
k.p.c. art. 398 § 10
Kodeks postępowania cywilnego
Stosowany per analogiam w związku z art. 243 § 1 k.w.
k.p.c. art. 13 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Stosowany per analogiam w związku z art. 243 § 1 k.w.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Protest nie spełnia wymogów formalnych określonych w Kodeksie wyborczym. Brak sprecyzowanych zarzutów i dowodów. Zarzuty abstrakcyjne i hipotetyczne.
Godne uwagi sformułowania
Protest wyborczy należało pozostawić bez dalszego biegu. Konstrukcyjnym elementem protestu jest sformułowanie zarzutu popełnienia przestępstwa przeciwko wyborom [...] lub konkretnego zarzutu naruszenia przepisów Kodeksu wyborczego [...] i wykazanie naruszenia własnego, rzeczywistego i aktualnego interesu protestującego, a nadto sformułowanie uzasadnienia zarzutu oraz poparcie go dowodami lub przynajmniej konkretnymi wnioskami dowodowymi. Przedmiotem protestu nie mogą być bowiem zarzuty abstrakcyjne, hipotetyczne, dotyczące innych osób, bliżej nieokreślone, niezwiązane ściśle z sytuacją prawną protestującego. Sąd Najwyższy nie jest upoważniony ani do inicjowania postępowania protestowego z urzędu, ani do formułowania za protestującego zarzutów, ani wreszcie do wskazywania dowodów, na których protestujący opiera swoje zarzuty.
Skład orzekający
Leszek Bosek
przewodniczący-sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie formalnych wymogów protestów wyborczych i braku możliwości ich uzupełniania przez sąd."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej procedury protestu wyborczego i wymogów formalnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 4/10
Sprawa jest ważna z punktu widzenia prawa wyborczego, ale jej rozstrzygnięcie ma charakter formalny i proceduralny, co ogranicza jej szerokie zainteresowanie.
“Ważność wyborów pod lupą: Sąd Najwyższy odrzuca protest z powodu braków formalnych.”
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySN I NSW 631/23 POSTANOWIENIE Dnia 19 grudnia 2023 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Leszek Bosek w sprawie z protestu M.P. przeciwko ważności wyborów do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej i Senatu Rzeczypospolitej Polskiej, przy udziale Prokuratora Generalnego i Przewodniczącego Państwowej Komisji Wyborczej, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 19 grudnia 2023 r., pozostawia protest bez dalszego biegu. [as] UZASADNIENIE M. P. wniosła do Sądu Najwyższego protest przeciwko ważności wyborów do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej i do Senatu Rzeczypospolitej Polskiej przeprowadzonych w dniu 15 października 2023 r. Wnosząca protest posłużyła się formularzem z gazety. Z treści protestu wynika, że członek obwodowej komisji wyborczej zadał wnoszącej protest pytanie dotyczące liczby kart do głosowania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Protest wyborczy należało pozostawić bez dalszego biegu. Zgodnie z art. 82 § 1 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy (tekst jedn. Dz.U. 2023, poz. 2408, dalej: „Kodeks wyborczy”), przeciwko ważności wyborów, ważności wyborów w okręgu lub wyborowi określonej osoby może być wniesiony protest z powodu: dopuszczenia się przestępstwa przeciwko wyborom, określonego w rozdziale XXXI Kodeksu karnego, mającego wpływ na przebieg głosowania, ustalenie wyników głosowania lub wyników wyborów (pkt 1) lub naruszenia przepisów kodeksu dotyczących głosowania, ustalenia wyników głosowania lub wyników wyborów, mającego wpływ na wynik wyborów (pkt 2). Jeżeli podstawę protestu stanowi zarzut popełnienia przestępstwa przeciwko wyborom lub naruszenia przez właściwy organ wyborczy przepisów kodeksu dotyczących głosowania, ustalenia wyników głosowania lub wyników wyborów, może go wnieść wyborca, którego nazwisko w dniu wyborów było umieszczone w spisie wyborców w jednym z obwodów głosowania (§ 2). Prawo wniesienia protestu przysługuje wyborcy, którego nazwisko w dniu wyborów było umieszczone w spisie wyborców w jednym z obwodów głosowania na obszarze danego okręgu wyborczego (§ 3) Artykuł 241 § 3 Kodeksu wyborczego stanowi, że wnoszący protest zobowiązany jest sformułować zarzuty oraz przedstawić lub wskazać dowody, na których opiera swoje zarzuty. Artykuł 243 § 1 Kodeksu wyborczego przesądza natomiast, że Sąd Najwyższy pozostawia bez dalszego biegu protest wniesiony przez osobę do tego nieuprawnioną lub niespełniający warunków określonych w art. 241. Konstrukcyjnym elementem protestu jest sformułowanie zarzutu popełnienia przestępstwa przeciwko wyborom, określonego w rozdziale XXXI Kodeksu karnego, mającego wpływ na przebieg głosowania, ustalenie wyników głosowania lub wyników wyborów lub konkretnego zarzutu naruszenia przepisów Kodeksu wyborczego dotyczących głosowania, ustalenia wyników głosowania lub wyników wyborów i wykazanie naruszenia własnego, rzeczywistego i aktualnego interesu protestującego, a nadto sformułowanie uzasadnienia zarzutu oraz poparcie go dowodami lub przynajmniej konkretnymi wnioskami dowodowymi. Przedmiotem protestu nie mogą być bowiem zarzuty abstrakcyjne, hipotetyczne, dotyczące innych osób, bliżej nieokreślone, niezwiązane ściśle z sytuacją prawną protestującego (zob. postanowienia Sądu Najwyższego: z 14 grudnia 2023 r., I NSW 1222/23, z 14 grudnia 2023 r., I NSW 839/23; z 13 grudnia 2023 r., I NSW 799/23; por. też postanowienia Sądu Najwyższego: z 14 listopada 2023 r., I NSWR 83/23; z 7 listopada 2023 r., I NSW 86/23; z 30 października 2019 r., I NSW 117/19; z 18 lipca 2019 r., I NSW 39/19). Odnosząc powyższe do niniejszego protestu, Sąd Najwyższy stwierdza, że wnosząca protest ograniczyła się do ogólnego i niesprecyzowanego zarzutu sprowadzającego się do pytania członka obwodowej komisji wyborczej o liczbę kart do głosowania. Tak sformułowany zarzut nie odpowiada ustawie. Dopuszczalność komunikowania się członków komisji wyborczej wiąże się z materią wytycznych Państwowej Komisji Wyborczej dla obwodowych komisji wyborczych dotyczących zadań i trybu przygotowania oraz przeprowadzenia głosowania w obwodach głosowania utworzonych w kraju w wyborach do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej i do Senatu Rzeczypospolitej Polskiej oraz referendum ogólnokrajowym zarządzonych na dzień 15 października 2023 r. , ustalonych przez Państwową Komisję Wyborczą uchwałą Nr 211/2023 z dnia 25 września 2023 r. (zob. uchwała Sądu Najwyższego z 7 grudnia 2023 r., I NSWR 2262/23) . Wnosząca protest nie uzasadniła zarzutu oraz nie przytoczyła żadnych wiarygodnych dowodów na jego poparcie. Sąd Najwyższy nie jest upoważniony ani do inicjowania postępowania protestowego z urzędu, ani do formułowania za protestującego zarzutów, ani wreszcie do wskazywania dowodów, na których protestujący opiera swoje zarzuty. Sformułowany protest jest wadliwy konstrukcyjnie, co powoduje, że Sąd Najwyższy nie może go rozpatrzyć i na podstawie art. 243 § 1 Kodeksu wyborczego per analogiam w związku z art. 398 4 § 1 pkt 2 k.p.c. w związku z art. 398 10 k.p.c. i w związku z art. 13 § 2 k.p.c. zobowiązany jest odmówić nadania mu dalszego biegu. [SOP] [ał]
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI