I NSW 5890/20

Sygn. akt I NSW 5890/20 
  
UCHWAŁA 
  
Dnia 3 sierpnia 2020 r. 
Sąd Najwyższy w składzie: 
  
SSN Ewa Stefańska (przewodniczący) 
SSN Antoni Bojańczyk 
SSN Leszek Bosek 
SSN Paweł Czubik 
SSN Tomasz Demendecki  
SSN Marek Dobrowolski 
SSN Paweł Księżak (sprawozdawca) 
SSN Marcin Łochowski 
SSN Oktawian Nawrot 
SSN Janusz Niczyporuk 
SSN Adam Redzik 
SSN Mirosław Sadowski 
SSN Marek Siwek 
SSN Aleksander Stępkowski 
SSN Maria Szczepaniec 
SSN Krzysztof Wiak 
SSN Jacek Widło 
SSN Grzegorz Żmij 
 
 
Protokolant: Przemysław Szuty 
  
po rozpoznaniu na posiedzeniu jawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw 
Publicznych 3 sierpnia 2020 r.,  
z udziałem Prokuratora Generalnego i Przewodniczącego Państwowej Komisji 
Wyborczej, 
sprawy ważności wyborów Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej przeprowadzonych 
28 czerwca 2020 r. i 12 lipca 2020 r., 

2 
 
 
 
na podstawie sprawozdania z wyborów przedstawionego przez Państwową Komisję 
Wyborczą oraz opinii wydanych w wyniku rozpoznania protestów przeciwko wyborowi 
Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej,  
po 
uwzględnieniu 
obwieszczenia 
Państwowej 
Komisji 
Wyborczej 
z dnia 13 lipca 2020 r. o wynikach ponownego głosowania i wyniku wyborów 
Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2020 r. poz. 1238) oraz biorąc 
pod uwagę wnioski Prokuratora Generalnego i Przewodniczącego Państwowej 
Komisji Wyborczej,  
na podstawie art. 129 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz 324 § 1 ustawy 
z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy (Dz. U. z 2019 r. poz. 684 i 1504 
oraz z 2020 r. poz. 568), 
  
  
stwierdza ważność wyboru Andrzeja Sebastiana Dudy na Prezydenta 
Rzeczypospolitej Polskiej, dokonanego 12 lipca 2020 r.  
 
SSN Antoni Bojańczyk  
 
……………………………………. 
SSN Leszek Bosek  
 
 
…………………………………… 
SSN Paweł Czubik 
 
 
…………………………………… 
SSN Tomasz Demendecki 
 
…………………………………… 
SSN Marek Dobrowolski 
 
…………………………………… 
SSN Paweł Księżak 
 
 
…………………………………… 
SSN Marcin Łochowski 
 
…………………………………… 
SSN Oktawian Nawrot  
 
…………………………………… 
SSN Janusz Niczyporuk 
 
…………………………………… 
SSN Adam Redzik 
 
 
…………………………………… 
SSN Mirosław Sadowski 
 
…………………………………… 

3 
 
 
 
SSN Marek Siwek 
 
 
…………………………………… 
SSN Ewa Stefańska 
 
 
…………………………………… 
SSN Aleksander Stępkowski  
…………………………………… 
SSN Maria Szczepaniec 
 
…………………………………… 
SSN Krzysztof Wiak 
 
 
…………………………………… 
SSN Jacek Widło 
 
 
…………………………………… 
SSN Grzegorz Żmij 
 
 
…………………………………… 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
  
 
 
 

4 
 
 
 
I NSW 5890/20 
 
 
UZASADNIENIE 
 
 
 
 
Podstawą prawną przeprowadzenia wyborów Prezydenta Rzeczypospolitej 
Polskiej zarządzonych postanowieniem Marszałka Sejmu z dnia 3 czerwca 2020 r. 
w sprawie 
zarządzenia 
wyborów 
Prezydenta 
Rzeczypospolitej 
Polskiej 
(Dz. U. z 2020 r. poz. 988), których data została wyznaczona na niedzielę 
28 czerwca 2020 r., były: art. 127 w związku z art. 128 ust. 2 Konstytucji 
Rzeczypospolitej Polskiej, ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy 
(Dz. U. z 2019 r. poz. 684 i 1504 oraz z 2020 r. poz. 568; dalej: Kodeks wyborczy 
lub k.wyb.) oraz ustawa z dnia 2 czerwca 2020 r. o szczególnych zasadach organizacji 
wyborów powszechnych na Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej zarządzonych 
w 2020 r. z możliwością głosowania korespondencyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 979; 
dalej: u.wyb.2020). 
W przeprowadzonym 28 czerwca 2020 r. pierwszym głosowaniu żaden 
z kandydatów nie otrzymał więcej niż połowy głosów ważnych, co stwierdziła 
Państwowa Komisja Wyborcza w obwieszczeniu z 30 czerwca 2020 r. o wynikach 
głosowania i wyniku wyborów Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, zarządzonych 
na dzień 28 czerwca 2020 r. (Dz. U. z 2020 r. poz. 1163), czego następstwem było 
przeprowadzenie 12 lipca 2020 r. ponownego głosowania na dwóch kandydatów: 
Andrzeja Sebastiana Dudę i Rafała Kazimierza Trzaskowskiego, którzy w pierwszym 
głosowaniu otrzymali kolejno największą liczbę głosów. W obwieszczeniu Państwowej 
Komisji Wyborczej z 13 lipca 2020 r. o wynikach ponownego głosowania i wyniku 
wyborów Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2020 r. poz. 1238) 
stwierdzono, iż w ponownym głosowaniu 12 lipca 2020 r., spośród dwóch kandydatów 
na Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej więcej głosów otrzymał i – stosownie 
do art. 127 ust. 6 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz art. 292 § 4 Kodeksu 
wyborczego 
– 
na 
Prezydenta 
Rzeczypospolitej 
Polskiej 
został 
wybrany 
Andrzej Sebastian Duda. 
 
Przepis art. 324 § 1 k.wyb. przewiduje, że Sąd Najwyższy, na podstawie 
sprawozdania z wyborów przedstawionego przez Państwową Komisję Wyborczą 
oraz po rozpoznaniu protestów, rozstrzyga o ważności wyboru Prezydenta 

5 
 
 
 
Rzeczypospolitej Polskiej. Zgodnie z § 1a tego przepisu, w sprawie, o której mowa 
w § 1, 
Sąd 
Najwyższy 
orzeka 
w 
składzie 
całej 
właściwej 
izby. 
Stosownie do art. 26 § 1 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym 
(Dz. U. z 2019 r. poz. 825 ze zm.) stwierdzanie ważności wyborów należy 
do właściwości 
Izby 
Kontroli 
Nadzwyczajnej 
i 
Spraw 
Publicznych. 
Art. 15 ust. 3 u.wyb.2020 przewiduje, że uchwałę w sprawie, o której mowa 
w art. 324 § 1 k.wyb., Sąd Najwyższy podejmuje w ciągu 21 dni od dnia podania 
wyniku wyborów do publicznej wiadomości przez Państwową Komisję Wyborczą. 
 
 
Sąd 
Najwyższy 
zapoznał 
się 
z 
treścią 
sprawozdania 
z 
wyborów 
przedstawionego przez Państwową Komisję Wyborczą oraz opiniami wydanymi 
w wyniku rozpoznania protestów wyborczych. 
Sprawozdanie Państwowej Komisji Wyborczej z wyborów Prezydenta 
Rzeczypospolitej Polskiej zarządzonych na 28 czerwca 2020 r., przyjęte 
27 lipca 2020 r., 
obejmuje 
informacje 
dotyczące 
wyborów 
zarządzonych 
na 10 maja 2020 r. oraz zarządzonych na 28 czerwca 2020 r.  
W odniesieniu do wyborów zarządzonych postanowieniem Marszałka Sejmu 
z dnia 5 lutego 2020 r. w sprawie zarządzenia wyborów Prezydenta Rzeczypospolitej 
Polskiej (Dz. U. z 2020 r. poz. 184), których data została wyznaczona na niedzielę 
10 maja 2020 r., Państwowa Komisja Wyborcza wskazała, że podjęła wszystkie 
czynności związane z przeprowadzeniem wyborów, do których była zobowiązana 
przepisami prawa. Jednakże 18 kwietnia 2020 r. weszła w życie ustawa 
z dnia 16 kwietnia 2020 r. o szczególnych instrumentach wsparcia w związku 
z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz. U. z 2020 r. poz. 695), na mocy 
której zawieszone zostały obowiązki informacyjne wynikające z przepisów Kodeksu 
wyborczego, nałożone na wójtów i komisarzy wyborczych, a także przepisy 
dotyczące wydawania 
zaświadczeń 
o 
prawie 
do 
głosowania, 
głosowania 
korespondencyjnego i głosowania przez pełnomocnika oraz regulujące kompetencje 
Państwowej Komisji Wyborczej w zakresie ustalenia wzoru karty do głosowania 
i zarządzenia druku kart. To spowodowało, że głosowanie w wyborach Prezydenta 
Rzeczypospolitej Polskiej 10 maja 2020 r. było niemożliwe. Komunikat w tej sprawie 
Państwowa Komisja Wyborcza podała do wiadomości publicznej 7 maja 2020 r. 
Z kolei 9 maja 2020 r. weszła w życie ustawa z dnia 6 kwietnia 2020 r. o szczególnych 
zasadach przeprowadzania wyborów powszechnych na Prezydenta Rzeczypospolitej 

6 
 
 
 
Polskiej zarządzonych w 2020 r. (Dz. U. z 2020 r. poz. 827), przewidująca wyłącznie 
głosowanie korespondencyjne, jednakże do 10 maja 2020 r., tj. do dnia głosowania, 
wyborcom nie zostały doręczone pakiety wyborcze. W konsekwencji 10 maja 2020 r. 
wybory nie odbyły się.  
Państwowa Komisja Wyborcza stwierdziła, że zaistniała sytuacja nie jest 
uregulowana w przepisach prawa. Nie było możliwe sporządzenie protokołu 
głosowania, stwierdzenie wyników wyborów ani sporządzenie sprawozdania. 
Z uwagi na to, uwzględniając całościowo istniejący stan prawny i faktyczny, 
na posiedzeniu 10 maja 2020 r. Państwowa Komisja Wyborcza uznała jednogłośnie, 
że brak możliwości głosowania na kandydatów równoważny jest w skutkach 
z przewidzianym w art. 293 § 3 k.wyb. brakiem możliwości głosowania ze względu 
na brak kandydatów (uchwała nr 129/2020 Państwowej Komisji Wyborczej 
z dnia 10 maja 2020 r. w sprawie stwierdzenia braku możliwości głosowania 
na kandydatów w wyborach Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, Dz. U. z 2020 r. 
poz. 967). 
W drugiej części sprawozdania Państwowa Komisja Wyborcza przedstawiła 
informację 
dotyczącą 
wyborów 
Prezydenta 
Rzeczypospolitej 
Polskiej, 
przeprowadzonych 28 czerwca 2020 r. i 12 lipca 2020 r.  
Z treści tego sprawozdania wynika, że co do zasady wybory przebiegały 
w sposób prawidłowy. Obwodowe komisje wyborcze dokonały ustalenia wyników 
głosowania i sporządziły protokoły głosowania poprawnie, bez błędów wymagających 
ponownego liczenia głosów i sporządzenia protokołów, a naruszenia prawa 
wyborczego 
były 
nieliczne. 
W 
konkluzji, 
Państwowa 
Komisja 
Wyborcza, 
na podstawie posiadanych dokumentów oraz uzyskanych informacji o przebiegu 
głosowania i wyborów 28 czerwca 2020 r. i 12 lipca 2020 r., nie stwierdziła naruszeń 
prawa wyborczego, które mogły wywrzeć wpływ na wyniki głosowania i wynik wyborów 
Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej. 
 
W związku z wyborami Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, zarządzonymi 
na 28 czerwca 2020 r. (pierwsze głosowanie) i na 12 lipca 2020 r. (ponowne 
głosowanie), 
w 
Sądzie 
Najwyższym 
w 
repertorium 
NSW, 
prowadzonym 
m.in. dla protestów wyborczych, zarejestrowano 5847 spraw wywołanych wniesieniem 
protestów. 

7 
 
 
 
Przystępując do rozpoznawania protestów wyborczych, Sąd Najwyższy 
w pierwszej kolejności zbadał kwestię ich dopuszczalności. Stwierdzając istnienie 
przesłanek negatywnych w tym względzie, bez dalszego biegu pozostawiono 
około 88% protestów, przede wszystkim z uwagi na: 1) niedotrzymanie terminu 
przewidzianego do wniesienia protestu wyborczego (art. 15 ust. 2 u.wyb.2020); 
2) złożenie protestu przez osobę do tego nieuprawnioną (art. 82 § 4 i 5 k.wyb.) 
lub dotyczącego sprawy, co do której w Kodeksie wyborczym przewidziano możliwość 
wniesienia przed dniem głosowania skargi lub odwołania do sądu lub do Państwowej 
Komisji Wyborczej (art. 322 § 2 k.wyb.); 3) sformułowanie zarzutów niemieszczących 
się w zakresie podstaw wniesienia protestu (art. 82 § 1 k.wyb.), w tym w szczególności 
odnoszących się do kwestii finansowania kampanii wyborczej i sposobu prezentacji 
kandydatów na Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w mediach publicznych, 
przebiegu procesu legislacyjnego, zgodności funkcjonowania organów państwa 
oraz treści ustaw i aktów normatywnych z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej; 
4) nieprzedstawienie lub niewskazanie dowodów, na których oparte zostały zarzuty 
protestu (art. 321 § 3 k.wyb.). 
W 93 przypadkach Sąd Najwyższy wyraził opinię, że zarzuty protestu 
są zasadne – w całości lub w części – lecz stwierdzone naruszenia nie miały wpływu 
na wynik wyborów.  
Za zasadne uznane zostały zarzuty dotyczące:  
– braku wysyłki pakietu wyborczego (I NSW 134/20, I NSW 2106/20); 
– wysyłki pakietu wyborczego na błędny adres, mimo podania prawidłowych 
danych adresowych przez wyborcę (I NSW 91/20); 
– nieprawidłowego zaadresowania przesyłki zawierającej pakiet wyborczy 
(I NSW 134/20); 
– braku należytej staranności w zakresie doręczenia wyborcy pakietu 
wyborczego, co skutkowało niedoręczeniem mu pakietu wyborczego (I NSW 85/20, 
I NSW 139/20, I NSW 4753/20, I NSW 5535/20); 
– omyłkowej wysyłki pakietu wyborczego w sytuacji, gdy wyborca wnosił 
o wydanie zaświadczenia o prawie do głosowania (I NSW 5507/20); 
– błędnego stwierdzenia przez organy wyborcze, że pakiet wyborczy 
do głosowania korespondencyjnego może być wysłany tylko na adres mieszczący się 
na terenie gminy, w której wyborca jest wpisany do spisu wyborców (I NSW 139/20, 
I NSW 2266/20, I NSW 5318/20); 

8 
 
 
 
– doręczenia wyborcy niekompletnego pakietu wyborczego (I NSW 91/20, 
I NSW 1059/20, I NSW 5855/20); 
– nieodebrania przez konsula przesyłki zawierającej kopertę zwrotną, 
mimo wysłania jej w terminie przez wyborcę (I NSW 2302/20); 
– niezapewnienia tajności głosowania poprzez zastosowanie przy głosowaniu 
korespondencyjnym kopert na tyle przezroczystych, że możliwym było stwierdzenie, 
na kogo wyborca oddał swój głos (I NSW 89/20, I NSW 91/20, I NSW 331/20, 
I NSW 381/20, I NSW 1261/20); 
– wydania karty do głosowania nieopatrzonej pieczęcią obwodowej komisji 
wyborczej (I NSW 1232/20, I NSW 1836/20, I NSW 2303/20, I NSW 2481/20); 
– niedostosowania lokalu wyborczego do potrzeb osób niepełnosprawnych 
w sytuacji, gdy lokal ten został oznaczony jako dostosowany do potrzeb osób 
niepełnosprawnych (I NSW 3313/20); 
– istnienia rozbieżności pomiędzy stwierdzoną liczbą kart do głosowania 
otrzymanych przez obwodową komisję wyborczą, ustaloną po ich przeliczeniu 
przed rozpoczęciem głosowania, a sumą niewykorzystanych kart do głosowania 
i liczbą wyborców, którym wydano karty do głosowania (I NSW 2090/20); 
– nieprawidłowego wypełniania obowiązków przez członków obwodowej komisji 
wyborczej, polegającego na przyjęciu od wyborcy, w pierwszym głosowaniu, 
omyłkowo przedstawionego zaświadczenia o prawie do głosowania, uprawniającego 
do oddania głosu w ponownym głosowaniu (I NSW 511/20, I NSW 4815/20); 
– nieuprawnionego zatrzymania przez członka obwodowej komisji wyborczej 
dokumentu zawierającego oba zaświadczenia o prawie do głosowania (uprawniające 
do oddania głosu w pierwszym i ponownym głosowaniu), umieszczone na jednej 
kartce papieru (I NSW 1727/20); 
– niedopełnienia przez członków obwodowej komisji wyborczej obowiązku 
zamknięcia i opieczętowania urny wyborczej (I NSW 1589/20); 
– nieuprawnionego stwierdzenia przez członków obwodowej komisji wyborczej, 
że zaświadczenie o utracie dowodu osobistego, wydane przez podinspektora 
ds. dowodów osobistych, jest dokumentem stwierdzającym tożsamość wyborcy 
(I NSW 630/20); 
– nieprawidłowego uznania za ważny głosu, oddanego na karcie do głosowania, 
w której wyborca nie umieścił znaku „x”, a jedynie pojedynczą kreskę przy nazwisku 
jednego z kandydatów (I NSW 892/20); 

9 
 
 
 
– nieprawidłowego uznania za nieważny głosu oddanego na karcie 
do głosowania, na której umieszczono, w sposób w większości czytelny, pieczęć 
obwodowej komisji wyborczej (I NSW 1589/20); 
– pracy członków obwodowej komisji wyborczej w tzw. podgrupach 
(I NSW 803/20, I NSW 1589/20); 
– braku weryfikacji tożsamości wyborcy przed wydaniem mu karty 
do głosowania (I NSW 1608/20); 
– odmowy wydania wyborcy karty do głosowania z uwagi na fakt, że w rubryce 
spisu wyborców, przeznaczonej na jego podpis, widniał już podpis innej osoby 
(I NSW 1517/20, I NSW 1557/20, I NSW 1953/20, I NSW 2149/20, I NSW 3595/20, 
I NSW 5253/20); 
– błędnego dopuszczenia wyborcy do głosowania po złożeniu przez niego 
podpisu w odpowiedniej rubryce spisu wyborców, w sytuacji, gdy dane te powinny 
zostać wykreślone, a wyborca, celem oddania głosu, winien przedstawić 
zaświadczenie o prawie do głosowania (I NSW 155/20); 
– 
braku 
podania 
do 
publicznej 
wiadomości 
wyników 
głosowania 
przez wywieszenie w lokalu wyborczym, w miejscu łatwo dostępnym dla wyborców, 
kopii protokołu głosowania w obwodzie (I NSW 5603/20); 
– prowadzenia agitacji w lokalu wyborczym w dniu wyborów (I NSW 4032/20); 
– nieumieszczenia wyborcy w spisie wyborców, mimo uprzedniego 
pozytywnego rozpatrzenia jego wniosku o dopisanie do spisu wyborców 
(I NSW 1210/20, I NSW 2786/20, I NSW 2974/20, I NSW 5767/20); 
– nieumieszczenia wyborcy w spisie wyborców w dniu głosowania związanego 
z wcześniejszym pobytem wyborcy w zakładzie leczniczym (I NSW 3684/20, 
I NSW 5226/20); 
– 
niewykreślania 
wyborcy 
ze 
spisu 
wyborców 
pomimo 
wydania 
mu zaświadczenia o prawie do głosowania (I NSW 2139/20); 
– braku skutecznego poinformowania wyborcy o umieszczeniu go, z mocy 
prawa, w spisie wyborców w odrębnym obwodzie wyborczym (I NSW 1739/20); 
– braku dopisania wyborcy do spisu wyborców w obwodzie głosowania 
w Polsce, pomimo wykreślenia go ze spisu wyborców w obwodzie głosowania 
za granicą (I NSW 3365/20); 
– bezzasadnego wykreślenia wyborcy ze spisu wyborców, do którego wcześniej 
został on dopisany na swój wiosek (I NSW 2277/20); 

10 
 
 
 
– wykreślenia wyborcy ze spisu wyborców bez jego wniosku i wiedzy, 
połączonego z jednoczesnym dopisaniem tego wyborcy, także bez jego wiedzy, 
do spisu wyborców w innym obwodzie głosowania (I NSW 408/20); 
– wprowadzenia wyborcy w błąd co do możliwości wpisania na listę wyborców 
w Polsce, co z uwagi na upływ terminów określonych w prawie wyborczym 
uniemożliwiło mu skorzystanie z czynnego prawa wyborczego (I NSW 280/20); 
– umieszczenia wyborcy w dwóch spisach wyborców, co hipotetycznie 
umożliwiało mu oddanie dwóch ważnych głosów (I NSW 491/20, I NSW 1210/20, 
I NSW 4107/20, I NSW 4900/20, I NSW 5299/20); 
– umieszczenia wyborcy w niewłaściwym spisie wyborców (I NSW 5226/20); 
– wprowadzenia wyborcy w błąd co do braku możliwości wydania i wysłania mu 
zaświadczenia o prawie do głosowania (I NSW 3125/20); 
– wadliwego wystawienia zaświadczenia o prawie do głosowania, co 
skutkowało niedopuszczeniem wyborcy do głosowania (I NSW 2424/20, I NSW 
2949/20, I NSW 3669/20); 
– wydania zaświadczenia o prawie do głosowania w terminie uniemożliwiającym 
skorzystanie przez wyborcę z przysługującego mu czynnego prawa wyborczego 
(I NSW 372/20, I NSW 2144/20, I NSW 2974/20); 
– nieuzasadnionej odmowy wydania karty do głosowania ze względu na brak 
opatrzenia hologramem przedstawionego przez wyborcę zaświadczenia o prawie 
do głosowania sporządzonego przez konsula (I NSW 2255/20). 
 
Zarzuty 
pozostałych 
protestów 
zostały 
uznane 
za 
bezzasadne 
– przede wszystkim z uwagi na ich nieudowodnienie, błędną interpretację przepisów 
Kodeksu wyborczego oraz ustawy z dnia 2 czerwca 2020 r. o szczególnych zasadach 
organizacji wyborów powszechnych na Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej 
zarządzonych w 2020 r. z możliwością głosowania korespondencyjnego, dokonaną 
przez wnoszących owe protesty, a także ze względu na stwierdzone w toku 
postępowania w sprawach wywołanych wniesieniem tych protestów prawidłowe 
wywiązanie się przez organy wyborcze oraz konsulów z obowiązków nałożonych 
na nich przez przepisy prawa wyborczego. 
 
Działając na podstawie art. 129 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, 
Sąd Najwyższy bierze pod uwagę wszelkie okoliczności, które mogą mieć znaczenie 

11 
 
 
 
dla ważności wyborów, również te, które nie mogły być przedmiotem zarzutów protestu 
wyborczego.  
W ramach tak zakreślonej kompetencji Sąd Najwyższy zważył, że w państwie 
demokratycznym wybory są nieodzowną instytucją życia publicznego, pozwalającą 
na wyłanianie przedstawicieli sprawujących władzę w imieniu suwerena, którym jest 
Naród. Prawo wyborcze ma służebny charakter, gdyż umożliwia wybór organów 
przedstawicielskich. Konieczność zapewnienia ciągłości władzy państwowej w oparciu 
o 
legitymację 
demokratyczną 
musi 
być 
priorytetem 
normatywnym 
również w sytuacjach wyjątkowych.  
W demokratycznym państwie prawnym niedopuszczalne jest stworzenie 
takich warunków prawnych i faktycznych, w których akt wyborczy nie może zostać 
zrealizowany. Mimo niewprowadzenia żadnego z przewidzianych w Konstytucji 
Rzeczypospolitej Polskiej stanów nadzwyczajnych, wybory 10 maja 2020 r. nie odbyły 
się. Wobec zaistnienia takiej, nieprzewidzianej Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej 
sytuacji,  obowiązkiem państwa było niezwłoczne doprowadzenie do przeprowadzenia 
wyborów. 
  Mając na uwadze dwie wartości konstytucyjne, tj. konieczność zapewnienia 
warunków dla wyrażenia woli suwerena co do osoby przyszłego Prezydenta 
Rzeczypospolitej Polskiej i konieczność uszanowania terminów konstytucyjnych, 
Sąd Najwyższy uznał, że w opisanych okolicznościach ponowne zarządzenie 
przez Marszałka Sejmu 3 czerwca 2020 r. wyborów na dzień 28 czerwca 2020 r. 
– w związku z treścią uchwały Państwowej Komisji Wyborczej nr 129/2020 
z 10 maja 2020 r. – pozwoliło zrealizować obie te wartości w najwyższym możliwym 
stopniu.  
Podstawą wyborów Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej zarządzonych 
na 28 czerwca 2020 r. stała się ustawa z dnia 2 czerwca 2020 r. o szczególnych 
zasadach organizacji wyborów powszechnych na Prezydenta Rzeczypospolitej 
Polskiej zarządzonych w 2020 r. z możliwością głosowania korespondencyjnego, 
uchwalona zaledwie 26 dni przed wyborami.  
Sąd 
Najwyższy 
w 
pełni 
podziela 
stanowisko 
Trybunału 
Konstytucyjnego akcentujące stabilność procesu wyborczego oraz prawa wyborczego 
(wyroki 
Trybunału 
Konstytucyjnego 
z: 
3 
listopada 
2006 
r., 
K 
31/06; 
28 października 2009 r., Kp 3/09; 20 lipca 2011 r., K 9/11), co oznacza, 
że poza „nadzwyczajnymi 
okolicznościami 
o 
charakterze 
obiektywnym” 

12 
 
 
 
niedopuszczalne jest wprowadzanie istotnych zmian w prawie wyborczym w okresie 
sześciomiesięcznej „ciszy legislacyjnej” przed wyborami, które miałyby być 
organizowane w oparciu o nowe przepisy.  
Równocześnie Sąd Najwyższy zauważył, że prawo wyborcze nie przewiduje 
rozwiązań adekwatnych do tak szczególnej sytuacji, jaka powstała w związku 
z pandemią wywołaną wirusem SARS-CoV-2. Stan epidemii, połączony z sytuacją 
nieodbycia się wyborów w konstytucyjnym terminie, w ocenie Sądu Najwyższego 
mieści się w zakresie „nadzwyczajnych okoliczności o charakterze obiektywnym”, 
wskazanych przez Trybunał Konstytucyjny.  
Sąd Najwyższy miał również na uwadze, że zmiany w prawie wyborczym 
wprowadzone 
powołaną 
ustawą 
rozszerzyły 
możliwość 
udziału 
obywateli 
w głosowaniu w warunkach pandemii, w szczególności przez głosowanie 
korespondencyjne, co służyło pełniejszej realizacji praw wyborczych obywateli 
polskich, w tym czynnego prawa wyborczego (art. 62 Konstytucji Rzeczypospolitej 
Polskiej), a także zasad Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej: demokratyzmu 
(art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej) oraz ciągłości władzy, których Prezydent 
Rzeczypospolitej Polskiej jest gwarantem (art. 126 Konstytucji Rzeczypospolitej 
Polskiej).  
Ponadto, z uwagi na fakt, że wybory zarządzone na 28 czerwca 2020 r. odbyły 
się w następstwie nieprzeprowadzenia wyborów w terminie zarządzonym 
na 10 maja 2020 r., Sąd Najwyższy za dopuszczalne uznał rozwiązania normatywne 
gwarantujące zarówno możliwość kandydowania w wyborach zarządzonych 
na 28 czerwca 2020 r. przez osoby, które zarejestrowały swe kandydatury w wyborach 
zarządzonych na 10 maja 2020 r., bez konieczności ponownego zgłaszania 
ich kandydatur przez 100.000 obywateli, jak również umożliwiające rejestrację nowych 
kandydatów. Sąd Najwyższy przyjął także w postanowieniu z 12 czerwca 2020 r., 
I NSW 
61/20, 
że 
istniała 
możliwość 
zaliczenia 
na 
poczet 
wymaganych 
100.000 podpisów poparcia podpisów zebranych uprzednio przez kandydata, 
który jednak nie zebrał wymaganej liczby podpisów w wyborach zarządzonych 
na 10 maja 2020 r. Kandydaci, którzy powtórnie przystąpili do wyborów i kandydaci 
nowo zgłoszeni nie byli w takiej samej sytuacji faktycznej, dopuszczalne było zatem 
zróżnicowanie ich sytuacji w odniesieniu do długości kampanii wyborczej, 
a co za tym idzie – również w określeniu limitów wydatków w tej kampanii 
(art. 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej).   

13 
 
 
 
Wybory Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej są powszechne, równe, 
bezpośrednie i tajne (art. 127 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej). Każdemu 
wyborcy przysługuje jeden głos o takiej samej sile, a każdy kandydat ma równe prawa 
w takiej samej sytuacji. Nierówny dostęp kandydatów do środków masowego przekazu 
nie wpływa na ważność wyborów, dopóki zapewniony jest nieskrępowany 
(prawnie i faktycznie) pluralizm mediów. Sąd Najwyższy zwraca uwagę, że dobrą 
praktyką odnoszącą się do procesu wyborczego powinno być neutralne podejście 
władz publicznych do kampanii wyborczej. Kampania powinna być relacjonowana 
we wszystkich mediach, zwłaszcza publicznych, w sposób rzetelny. Sygnalizowane 
w przestrzeni publicznej i w protestach wyborczych naruszenia tych standardów 
nie przybrały jednak postaci, w której ograniczona zostałaby możliwość wolnego 
wyboru.   
 
Przewodniczący Państwowej Komisji Wyborczej wniósł o podjęcie uchwały 
stwierdzającej ważność wyboru Andrzeja Sebastiana Dudy na Prezydenta 
Rzeczypospolitej Polskiej dokonanego 12 lipca 2020 r. 
Prokurator Generalny wniósł o podjęcie uchwały stwierdzającej ważność 
wyboru Andrzeja Sebastiana Dudy na Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej 
dokonanego 12 lipca 2020 r. 
Po analizie sprawozdania i wydanych opinii, w szczególności zaś stwierdzonych 
w nich uchybień, Sąd Najwyższy uznał, że żadne z tych uchybień, jak również 
wszystkie one łącznie, nie dają podstaw do kwestionowania ważności wyboru 
Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej dokonanego 12 lipca 2020 r.  
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 129 ust. 1 Konstytucji 
Rzeczypospolitej Polskiej oraz art. 324 § 1 k.wyb., Sąd Najwyższy orzekł 
jak w sentencji. 
 
SSN Antoni Bojańczyk 
 
……………………………………. 
SSN Leszek Bosek  
 
…………………………………… 
SSN Paweł Czubik  
 
…………………………………… 
SSN Tomasz Demendecki 
…………………………………… 

14 
 
 
 
SSN Marek Dobrowolski  
…………………………………… 
SSN Paweł Księżak 
 
…………………………………… 
SSN Marcin Łochowski 
 
…………………………………… 
SSN Oktawian Nawrot 
 
…………………………………… 
SSN Janusz Niczyporuk  
…………………………………… 
SSN Adam Redzik  
 
…………………………………… 
SSN Mirosław Sadowski  
…………………………………… 
SSN Marek Siwek  
 
…………………………………… 
SSN Ewa Stefańska 
 
…………………………………… 
SSN Aleksander Stępkowski 
…………………………………… 
SSN Maria Szczepaniec  
…………………………………… 
SSN Krzysztof Wiak 
 
…………………………………… 
SSN Jacek Widło 
 
 
…………………………………… 
SSN Grzegorz Żmij  
 
……………………………………