I NSW 992/25

Sąd Najwyższy2025-06-17
SNinneprawo wyborczeŚrednianajwyższy
wybory prezydenckieprotest wyborczySąd Najwyższywymogi formalneKodeks wyborczyPESELnieprawidłowości wyborcze

Podsumowanie

Sąd Najwyższy pozostawił protest wyborczy przeciwko wyborowi Prezydenta RP bez dalszego biegu z powodu niepodania przez skarżącą numeru PESEL, co stanowi nieusuwalny brak formalny.

Skarżąca B. K. wniosła protest wyborczy przeciwko wyborowi Prezydenta RP, zarzucając m.in. nadużycie prawa, używanie nielegalnej aplikacji i fałszowanie protokołów. Sąd Najwyższy, powołując się na przepisy Kodeksu wyborczego i Kodeksu postępowania cywilnego, stwierdził, że protest nie spełnia wymogów formalnych, ponieważ skarżąca nie podała swojego numeru PESEL. Zgodnie z uchwałą Sądu Najwyższego, w takich przypadkach sąd nie wzywa do uzupełnienia braków. W konsekwencji, protest został pozostawiony bez dalszego biegu.

Protest wyborczy wniesiony przez B. K. przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej został rozpoznany przez Sąd Najwyższy w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych. Skarżąca zarzuciła szereg nieprawidłowości, w tym tworzenie komitetów wyborczych w celu manipulacji składami komisji, używanie nielegalnej aplikacji do blokowania głosowania oraz fałszowanie protokołów i głosów. Wniosła o ponowne przeliczenie głosów. Sąd Najwyższy, analizując przepisy Konstytucji i Kodeksu wyborczego, wskazał, że protest musi spełniać wymogi formalne pisma procesowego, określone w Kodeksie postępowania cywilnego. Kluczowym brakiem formalnym stwierdzonym w niniejszej sprawie było niepodanie przez skarżącą jej numeru PESEL. Sąd podkreślił, że zgodnie z uchwałą siedmiu sędziów Sądu Najwyższego (I NZP 8/23), w postępowaniach dotyczących protestów wyborczych sąd nie wzywa do uzupełnienia braków formalnych. W związku z tym, na podstawie art. 322 § 1 k.wyb., Sąd Najwyższy postanowił pozostawić protest bez dalszego biegu.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, brak podania numeru PESEL stanowi nieusuwalny brak formalny, który skutkuje pozostawieniem protestu bez dalszego biegu.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołał się na przepisy Kodeksu wyborczego i Kodeksu postępowania cywilnego, które wymagają spełnienia warunków pisma procesowego, w tym podania numeru PESEL. Podkreślono, że w postępowaniach dotyczących protestów wyborczych sąd nie wzywa do uzupełnienia braków formalnych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

pozostawić protest bez dalszego biegu

Strona wygrywająca

Sąd Najwyższy

Strony

NazwaTypRola
B. K.osoba_fizycznaskarżąca
Prezydent Rzeczypospolitej Polskiejorgan_państwowyprzedmiot protestu
Karol Nawrockiosoba_fizycznawskazany w zarzutach
Rafał Trzaskowskiosoba_fizycznawskazany w zarzutach

Przepisy (12)

Główne

Konstytucja RP art. 129 § 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Wyborcy przysługuje prawo zgłoszenia do Sądu Najwyższego protestu przeciwko ważności wyboru Prezydenta Rzeczypospolitej na zasadach określonych w ustawie.

k.wyb. art. 321 § 1

Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy

Protest przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej wnosi się na piśmie do Sądu Najwyższego nie później niż w ciągu 14 dni od dnia podania wyniku wyborów do publicznej wiadomości przez Państwową Komisję Wyborczą.

k.wyb. art. 321 § 3

Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy

Wnoszący protest powinien sformułować w nim zarzuty oraz przedstawić lub wskazać dowody, na których opiera swoje zarzuty.

k.wyb. art. 323 § 1

Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy

Sąd Najwyższy rozpatruje protest w postępowaniu nieprocesowym.

k.wyb. art. 322 § 1

Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy

Podstawa prawna do pozostawienia protestu bez dalszego biegu.

Pomocnicze

k.wyb. art. 82

Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy

Określa zakres protestu wyborczego, który może zostać złożony z powodu dopuszczenia się przestępstwa przeciwko wyborom lub naruszenia przepisów kodeksu dotyczących głosowania, ustalenia wyników głosowania lub wyników wyborów, mającego wpływ na wynik wyborów.

k.p.c. art. 511 § 1

Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego

Wniosek o wszczęcie postępowania powinien czynić zadość przepisom o pozwie.

k.p.c. art. 187 § 1

Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego

Pozew powinien czynić zadość warunkom pisma procesowego.

k.p.c. art. 126 § 1

Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego

Określa ogólne warunki pisma procesowego (oznaczenie sądu, stron, rodzaju pisma, osnowy wniosku, wskazanie faktów i dowodów, podpis, załączniki).

k.p.c. art. 126 § 2

Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego

Określa dodatkowe wymogi dla pierwszego pisma w sprawie (adresy stron, przedstawicieli, PESEL lub NIP wnoszącego).

k.p.c. art. 130 § 1-2

Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego

Przepisy dotyczące wzywania do uzupełnienia braków formalnych, które nie mają zastosowania w postępowaniach protestów wyborczych.

k.p.c. art. 130a § 1-3

Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego

Przepisy dotyczące wzywania do uzupełnienia braków formalnych, które nie mają zastosowania w postępowaniach protestów wyborczych.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak podania przez skarżącą numeru PESEL w proteście wyborczym stanowi nieusuwalny brak formalny.

Odrzucone argumenty

Zarzuty dotyczące nieprawidłowości w przebiegu wyborów (nadużycie prawa, używanie aplikacji, fałszowanie protokołów i głosów).

Godne uwagi sformułowania

niespełnienie przez podmiot wnoszący protest wymogów formalnych, skutkuje pozostawieniem protestu bez dalszego biegu. nie ma zastosowania art. 130 § 1-2 oraz art. 130a § 1-3 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego Sąd Najwyższy nie wzywa wnoszącego protest do uzupełnienia braków formalnych pisma.

Skład orzekający

Paweł Księżak

przewodniczący-sprawozdawca

Paweł Czubik

członek

Maria Szczepaniec

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Potwierdzenie rygorystycznego podejścia Sądu Najwyższego do wymogów formalnych protestów wyborczych i braku obowiązku wzywania do ich uzupełnienia."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego postępowania w sprawie protestów wyborczych i nie ma bezpośredniego zastosowania do innych postępowań cywilnych, gdzie braki formalne są zazwyczaj uzupełniane.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa jest istotna z punktu widzenia prawa wyborczego i procedury, ale jej rozstrzygnięcie opiera się na formalnym braku, co czyni ją mniej interesującą dla szerszej publiczności.

Protest wyborczy odrzucony przez Sąd Najwyższy. Kluczowy błąd skarżącej.

Sektor

inne

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

SN
I NSW 992/25
POSTANOWIENIE
Dnia 17 czerwca 2025 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Paweł Księżak (przewodniczący, sprawozdawca)
‎
SSN Paweł Czubik
‎
SSN Maria Szczepaniec
w sprawie z protestu wyborczego B. K.
‎
przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej,
‎
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 17 czerwca 2025 r.
postanawia:
pozostawić protest bez dalszego biegu.
Paweł Czubik      Paweł Księżak      Maria Szczepaniec
UZASADNIENIE
Pismem z dnia 13 czerwca 2025 r. (data prezentaty z Biura Podawczego Sądu Najwyższego) B. K. (dalej jako: „Skarżąca”) wniosła protest wyborczy przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej zarzucając:
1.
nadużycie prawa poprzez tworzenie komitetów wyborczych, które nie
zgłaszały kandydata na Prezydenta RP, ale wskazywały kandydatów na członków obwodowych komisji wyborczych przez co powstawała przewaga przy losowaniu składów poszczególnych komisji dla osób powiązanych z partią […], a więc sprzyjających Karolowi Nawrockiemu;
2.
używanie nielegalnej aplikacji do blokowania głosowania osobom uprawnionym i komunikacji pomiędzy sztabem Karola Nawrockiego, a członkami obwodowych komisji wyborczych;
3.
fałszowanie protokołów wyborczych poprzez zamianę liczby głosów otrzymanych przez poszczególnych kandydatów ze szkodą dla Rafała Trzaskowskiego;
4.
fałszowanie głosów w poszczególnych komisjach wyborczych;
Uzasadniając powyższe stanowisko Skarżąca wniosła o dopuszczenie i
przeprowadzenie dowodu z ponownego przeliczenia głosów we wszystkich obwodowych komisjach wyborczych, w całym kraju na okoliczność nieprawidłowości przy liczeniu i ustalaniu wyników wyborczych w poszczególnych obwodowych komisjach wyborczych oraz na okoliczność nieprawidłowego liczenia głosów, czyli fałszerstw wyborczych.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 129 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2
kwietnia 1997 r. (Dz.U. Nr 78, poz. 483 z późn. zm.) wyborcy przysługuje prawo
zgłoszenia do Sądu Najwyższego protestu przeciwko ważności wyboru Prezydenta Rzeczypospolitej na zasadach określonych w ustawie. Stosownie
do
art.
321 § 1 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy (tekst
jedn. Dz.U. 2025, poz. 365; dalej: „k.wyb.”) protest przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej wnosi się na piśmie do Sądu Najwyższego nie później niż w ciągu 14 dni od dnia podania wyniku wyborów do publicznej wiadomości przez
Państwową Komisję Wyborczą. Protest wyborczy musi zawierać określone elementy formalne. W ślad za art. 321 § 3 k.wyb. wnoszący protest powinien sformułować w nim zarzuty oraz przedstawić lub wskazać dowody, na których opiera swoje zarzuty.
Relewantny z punktu widzenia niniejszej sprawy jest także art. 82 k.wyb. Na
jego podstawie określono zakres protestu wyborczego, który to może zostać złożony z powodu: (1) dopuszczenia się przestępstwa przeciwko wyborom, określonego w rozdziale XXXI k.k., mającego wpływ na przebieg głosowania, ustalenie wyników głosowania lub wyników wyborów lub (2) naruszenia przepisów kodeksu dotyczących głosowania, ustalenia wyników głosowania lub wyników wyborów, mającego wpływ na wynik wyborów.
Zgodnie z dyspozycją art. 323 § 1 k. wyb. Sąd Najwyższy rozpatruje protest w
postępowaniu nieprocesowym. Konsekwencją tego, jest m.in. to, że
zastosowanie znajduje tu m.in. art. 511 § 1 k.p.c. Zgodnie z nim wniosek o
wszczęcie postępowania, powinien czynić zadość przepisom o pozwie. Regulujący te kwestie art. 187 § 1 k.p.c. stanowi zaś, że pozew powinien czynić
zadość warunkom pisma procesowego. Warunki te określone zostały w
art.
126 k.p.c., zgodnie z którym każde pismo procesowe powinno zawierać: (a)
oznaczenie sądu, do którego pismo jest skierowane; (b) imiona i nazwiska lub
nazwy stron, ich przedstawicieli ustawowych i pełnomocników; (c) oznaczenie rodzaju pisma; (d) osnowę wniosku lub oświadczenia; (e) w przypadku gdy jest to konieczne do rozstrzygnięcia co do wniosku lub oświadczenia – wskazanie faktów, na których strona opiera swój wniosek lub oświadczenia, oraz (d) wskazanie dowodu na wykazanie każdego z tych faktów; podpis strony albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika; wymienienie załączników (art. 126 § 1 k.p.c.). Ponadto, gdy pismo procesowe jest pierwszym pismem w sprawie powinno zawierać m.in. (f)
oznaczenie miejsca zamieszkania lub siedziby i adresy stron, (g)
oznaczenie miejsca i zamieszkania lub siedziby i adresy przedstawicieli ustawowych i pełnomocników stron oraz (h) numer Powszechnego Elektronicznego Systemu Ewidencji Ludności (PESEL) lub numer identyfikacji podatkowej (NIP) wnoszącego pismo (art. 126 § 2 k.p.c.). Niespełnienie przez podmiot wnoszący
protest wymogów formalnych, skutkuje pozostawieniem protestu bez dalszego biegu.
Skarżąca nie podała swojego numeru PESEL. Stanowi to nieusuwalny brak
formalny, który wiąże się z koniecznością pozostawienia protestu bez dalszego biegu.
Jak przyjął Sąd Najwyższy w uchwale siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z
25 października 2023 r., I NZP 8/23 – „[w] postępowaniach zainicjowanych protestami przeciwko ważności wyborów: do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej i
do
Senatu Rzeczypospolitej Polskiej, Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej oraz
do
Parlamentu Europejskiego w Rzeczypospolitej Polskiej, o których mowa w
ustawie z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy (tekst jedn. Dz.U. 2022, poz.
1277, ze zm.), a także w postępowaniu zainicjowanym protestem przeciwko ważności referendum, o którym mowa w ustawie z dnia 14 marca 2003 r. o
referendum ogólnokrajowym (tekst jedn. Dz.U. 2020, poz. 851, ze zm.), nie
mają
zastosowania przepisy art. 130 § 1
-
2 oraz art. 130
1a
§ 1
-
3 ustawy z
dnia
17
listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (tekst jedn. Dz.U.
2023, poz. 1550, ze zm.)”. Oznacza to, że Sąd Najwyższy nie wzywa wnoszącego protest do uzupełnienia braków formalnych pisma.
Mając na uwadze powyższe, Sąd Najwyższy, na podstawie art. 322 § 1 k.wyb., orzekł jak w sentencji postanowienia.
Paweł Czubik     Paweł Księżak      Maria Szczepaniec
[J.M.]
[r.g.]

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę