I NSW 5545/20

Sąd Najwyższy2020-07-29
SNinneprawo wyborczeŚrednianajwyższy
wybory prezydenckieprotest wyborczySąd Najwyższyprawo konstytucyjneprawo wyborczegłosowanie korespondencyjnezagranicajurysdykcja

Sąd Najwyższy pozostawił bez dalszego biegu protest wyborczy dotyczący niedostarczenia pakietu wyborczego, uznając, że sprawa leży poza polską jurysdykcją.

Protest wyborczy M.W. przeciwko wyborowi Prezydenta RP został wniesiony z powodu zbyt późnego doręczenia pakietu wyborczego, co miało uniemożliwić skorzystanie z czynnego prawa wyborczego. Sąd Najwyższy uznał, że niedostarczenie pakietu przez zagranicznego operatora pocztowego leży poza polską jurysdykcją i nie stanowi naruszenia polskiego prawa wyborczego. Zarzuty protestu nie wypełniły również dyspozycji przepisów Kodeksu wyborczego dotyczących podstaw wnoszenia protestów.

Sąd Najwyższy rozpoznał protest wyborczy M.W. przeciwko wyborowi Prezydenta RP, który dotyczył zarzutu naruszenia przepisów ustawy o szczególnych zasadach organizacji wyborów powszechnych na Prezydenta RP zarządzonych w 2020 r. z możliwością głosowania korespondencyjnego. Głównym zarzutem było zbyt późne doręczenie pakietu wyborczego, co miało pozbawić skarżącą możliwości skorzystania z czynnego prawa wyborczego i wpłynąć na wynik wyborów. Sąd Najwyższy, powołując się na art. 129 ust. 2 Konstytucji RP i przepisy ustawy wyborczej, stwierdził, że niedostarczenie pakietu wyborczego przez zagranicznego operatora pocztowego nie stanowi naruszenia polskiego prawa ani działań polskich władz. Kwestie te leżą poza polską jurysdykcją i wynikają z prawa państwa przyjmującego. Sąd podkreślił, że zarzuty protestu nie wypełniają dyspozycji art. 82 § 1 Kodeksu wyborczego, a podstawą protestu nie mogą być zarzuty abstrakcyjne. W związku z tym, Sąd Najwyższy, na podstawie art. 322 § 1 k.wyb., pozostawił protest bez dalszego biegu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, ponieważ zdarzenie to leży poza polską jurysdykcją i nie stanowi naruszenia polskiego prawa.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że odpowiedzialność za niedostarczenie pakietu wyborczego przez zagranicznego operatora pocztowego leży poza zakresem polskiej jurysdykcji i nie jest objęta polskim prawem wyborczym. Zarzuty protestu nie wypełniły również przesłanek określonych w Kodeksie wyborczym.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

pozostawienie protestu bez dalszego biegu

Strona wygrywająca

nie dotyczy

Strony

NazwaTypRola
M. W.osoba_fizycznawnioskodawca
Przewodniczący Państwowej Komisji Wyborczejorgan_państwowyuczestnik
Prokurator Generalnyorgan_państwowyuczestnik
A.D.osoba_fizycznawybrany Prezydent RP

Przepisy (5)

Główne

Konst. RP art. 129 § 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

k.wyb. art. 82 § 1

Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy

k.wyb. art. 322 § 1

Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy

Pomocnicze

u.wyb.2020 art. 1 § 2

Ustawa o szczególnych zasadach organizacji wyborów powszechnych na Prezydenta Rzeczypospolitej zarządzonych w 2020 r. z możliwością głosowania korespondencyjnego

u.wyb.2020 art. 6 § 2

Ustawa o szczególnych zasadach organizacji wyborów powszechnych na Prezydenta Rzeczypospolitej zarządzonych w 2020 r. z możliwością głosowania korespondencyjnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niedostarczenie pakietu wyborczego przez zagranicznego operatora pocztowego leży poza polską jurysdykcją. Zarzuty protestu nie wypełniają dyspozycji przepisów Kodeksu wyborczego. Protest wyborczy ma charakter indywidualno-konkretny, a nie abstrakcyjny.

Odrzucone argumenty

Zbyt późne doręczenie pakietu wyborczego naruszyło czynne prawo wyborcze i wpłynęło na wynik wyborów.

Godne uwagi sformułowania

stan niedoręczenia oraz doręczenia opóźnionego, na podstawie którego sformułowano w proteście zarzuty, nie stanowi efektu działań konsula RP, ani naruszenia polskiego prawa, lecz zagranicznego operatora świadczącego usługi pocztowe w obcej przestrzeni prawnej. Kwalifikacja protestu przez Sąd Najwyższy z uwagi na fakt, że dotyczył on zdarzenia w przestrzeni obcego państwa, których konsul RP nie mógł nadzorować ani organy Rzeczpospolitej Polskiej nie miały na nie wpływu, nie wyklucza możliwości skierowania przez składającego protest stosownych zarzutów wobec właściwych władz państwa obcego, czy też wobec podmiotów świadczących w państwie tym usługi pocztowe, zgodnie z regułami procesowymi tego państwa. Przyjęty w Kodeksie wyborczym model protestu wyborczego polega na sprawowaniu przez Sąd Najwyższy indywidualno-konkretnej, a nie abstrakcyjnej kontroli ważności wyborów.

Skład orzekający

Krzysztof Wiak

przewodniczący

Leszek Bosek

członek

Tomasz Demendecki

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie granic polskiej jurysdykcji w sprawach wyborczych dotyczących działań podmiotów zagranicznych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wyborów prezydenckich w 2020 r. i głosowania korespondencyjnego za granicą.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje złożoność jurysdykcji w kontekście wyborów międzynarodowych i ograniczenia prawne w dochodzeniu roszczeń przeciwko zagranicznym podmiotom.

Wybory Prezydenckie: Czy zagraniczny operator pocztowy może unieważnić głos?

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
Sygn. akt I NSW 5545/20
POSTANOWIENIE
Dnia 29 lipca 2020 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Krzysztof Wiak (przewodniczący)
‎
SSN Leszek Bosek
‎
SSN Tomasz Demendecki (sprawozdawca)
w sprawie z protestu wyborczego M. W.
‎
przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej,
przy udziale Przewodniczącego Państwowej Komisji Wyborczej i Prokuratora Generalnego,
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 29 lipca 2020 r.,
pozostawia protest bez dalszego biegu.
UZASADNIENIE
Pani M. W. pismem z dnia 16 lipca 2020 r. (data stempla pocztowego) wniosła protest wyborczy przeciwko wyborowi A.D. na
Prezydenta
Rzeczypospolitej Polskiej
. Wnosząca protest zarzuciła naruszenie art. 6 ust. 2 ustawy z dnia 2 czerwca 2020 r.
o szczególnych zasadach organizacji wyborów powszechnych na Prezydenta Rzeczypospolitej zarządzonych w 2020 r. z  możliwością głosowania korespondencyjnego
(Dz.U. 2020, poz. 979, dalej:
u.wyb.2020
) przez zbyt późne doręczenie pakietu wyborczego, co w konsekwencji doprowadziło do pozbawienia Skarżącej możliwości skorzystania z gwarantowanego w Konstytucji RP czynnego prawa wyborczego, a ponadto miało wpływ na wynik wyborów na Prezydenta RP.
Sąd Najwyższy zważył co następuje:
Zgodnie z art. 129 ust. 2 Konstytucji RP wyborcy (a także pełnomocnikowi Komitetu Wyborczego), przysługuje prawo zgłoszenia do Sądu Najwyższego protestu przeciwko ważności wyboru Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej.
Zasady i tryb organizacji wyborów Prezydenta RP w związku z ogłoszonym stanem epidemii na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej reguluje ustawa z dnia 2 czerwca 2020 r. o szczególnych zasadach organizacji wyborów powszechnych na Prezydenta Rzeczypospolitej zarządzonych w 2020 r. z możliwością głosowania korespondencyjnego. Zgodnie z art. 1 ust. 2 u.wyb.2020 w zakresie nieuregulowanym w ww. ustawie stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 5
stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy (t.j. Dz.U. 2019, poz. 684 ze zm., dalej: k.wyb.).
Zgodnie art. 6 ust. 2 u.wyb.2020 konsul nie później niż 6 dni przed dniem wyborów, wysyła pakiet wyborczy do wyborcy wpisanego do spisu wyborców, który wyraził zamiar głosowania korespondencyjnego za granicą, z zastrzeżeniem, iż wyborca może osobiście odebrać pakiet wyborczy w urzędzie konsularnym, jeżeli zadeklarował to w zgłoszeniu zamiaru głosowania korespondencyjnego. Konsul może przekazać pakiet wyborczy również w inny sposób, jeżeli operator wykonujący usługi pocztowe lub przewozowe w państwie przyjmującym nie daje rękojmi należytego wykonania usługi przesyłki nierejestrowanej.
Tym samym, stan niedoręczenia oraz doręczenia opóźnionego, na podstawie którego sformułowano w proteście zarzuty, nie stanowi efektu działań konsula RP, ani naruszenia polskiego prawa, lecz zagranicznego operatora świadczącego usługi pocztowe w obcej przestrzeni prawnej. Nie odnosi się do działań władz polskich, ani też nie dotyczy spraw, na które konsul polski miałby wpływ. Kwestie te pozostają poza polską jurysdykcją, wynikają bowiem z przyjętej praktyki i prawa państwa przyjmującego. Kwalifikacja protestu przez Sąd Najwyższy z uwagi na fakt, że dotyczył on zdarzenia w przestrzeni obcego państwa, których konsul RP nie mógł nadzorować ani organy Rzeczpospolitej Polskiej nie miały na nie wpływu, nie wyklucza możliwości skierowania przez składającego protest stosownych zarzutów wobec właściwych władz państwa obcego, czy też wobec podmiotów świadczących w państwie tym usługi pocztowe, zgodnie z regułami procesowymi tego państwa.
Powody, dla których może być wniesiony protest określa art. 82 § 1 k.wyb. Zarzuty podniesione przez wnoszącą protest nie wypełniają dyspozycji wskazanego powyżej przepisu. Fakt, że pakiet wyborczy nie dotarł na czas do wnoszącej protest nie stanowi przestępstwa przeciw wyborom określonego w rozdziale XXXI Kodeksu karnego ani naruszenia przepisów Kodeksu wyborczego. dotyczących głosowania.
Wskazać wreszcie należy, że podstawą protestu wyborczego nie mogą być zarzuty o charakterze abstrakcyjnym, odnoszące się do bliżej niesprecyzowanych czynów i
innych zdarzeń w skali całego kraju oraz poza jego granicami, które nie mają żadnego związku z osobą wnoszącą ten protest. Przyjęty w Kodeksie wyborczym model protestu wyborczego polega na sprawowaniu przez Sąd Najwyższy indywidualno-konkretnej, a nie abstrakcyjnej kontroli ważności wyborów (postanowienie SN z 18 lipca 2019 r., I NSW 39/19, niepubl.).
Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy, na podstawie art. 322 § 1 k.wyb., orzekł jak w sentencji postanowienia.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI