I NSW 5079/20

Sąd Najwyższy2020-07-29
SNinneprawo wyborczeŚrednianajwyższy
wybory prezydenckieprotest wyborczySąd NajwyższyKodeks wyborczyprzekupstwoPaństwowa Komisja Wyborcza

Sąd Najwyższy pozostawił protest wyborczy dotyczący rzekomego przekupstwa gmin przez ministra bez dalszego biegu, uznając, że zarzuty nie mieszczą się w katalogu podstaw protestu wyborczego.

Wnoszący protest wyborczy zarzucił ministrowi przekupstwo polegające na oferowaniu gminom wozów strażackich, co miało wpłynąć na wynik wyborów prezydenckich. Sąd Najwyższy, analizując przepisy Kodeksu wyborczego i ustawy o szczególnych zasadach organizacji wyborów, stwierdził, że podniesione okoliczności nie stanowią przestępstwa przeciwko wyborom ani naruszenia przepisów Kodeksu wyborczego, które mogłyby stanowić podstawę protestu. W związku z tym, protest został pozostawiony bez dalszego biegu.

Protest wyborczy został złożony przez P.W. w terminie, zarzucając przekupstwo w postaci oferowania przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji gminom do 20 tys. mieszkańców wozów strażackich dla Ochotniczej Straży Pożarnej. Zdaniem wnoszącego protest, miało to na celu zachęcenie do głosowania osób z miejscowości, gdzie przeważało poparcie dla jednego z kandydatów. Sąd Najwyższy, rozpatrując protest, odwołał się do art. 129 ust. 2 Konstytucji RP oraz ustawy z dnia 2 czerwca 2020 r. o szczególnych zasadach organizacji wyborów powszechnych na Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej. Zgodnie z Kodeksem wyborczym, protest przeciwko ważności wyborów może być wniesiony z powodu dopuszczenia się przestępstwa przeciwko wyborom lub naruszenia przepisów Kodeksu wyborczego, mającego wpływ na wynik wyborów. Sąd uznał, że opisane przez wnoszącego protest okoliczności "przekupstwa" nie mieszczą się w definicji przestępstwa przeciwko wyborom ani w naruszeniu przepisów Kodeksu wyborczego, które mogłyby stanowić podstawę merytorycznej oceny. W konsekwencji, pismo wnoszącego protest wykraczało poza przedmiot i granice protestu wyborczego, co skutkowało pozostawieniem go bez dalszego biegu na podstawie przepisów Kodeksu wyborczego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, zarzuty te nie mogą stanowić podstawy protestu wyborczego, gdyż nie mieszczą się w katalogu czynów określonych w Kodeksie wyborczym jako przestępstwa przeciwko wyborom lub naruszenia przepisów mające wpływ na wynik wyborów.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy stwierdził, że podniesione przez wnoszącego protest okoliczności nie kwalifikują się jako przestępstwo przeciwko wyborom ani jako naruszenie przepisów Kodeksu wyborczego, które mogłyby uzasadniać merytoryczną ocenę protestu. Pismo wnoszącego protest wykraczało poza przedmiot i granice protestu wyborczego określone ustawowo.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

pozostawienie protestu bez dalszego biegu

Strona wygrywająca

nie dotyczy

Strony

NazwaTypRola
P. W.innewnoszący protest
Przewodniczący Państwowej Komisji Wyborczejorgan_państwowyuczestnik
Prokurator Generalnyorgan_państwowyuczestnik

Przepisy (6)

Główne

Konstytucja RP art. 129 § ust. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

k.wyb. art. 82 § § 1 pkt 1 i 2

Kodeks wyborczy

Pomocnicze

u.wyb.2020 art. 1 § ust. 2

Ustawa o szczególnych zasadach organizacji wyborów powszechnych na Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej zarządzonych w 2020 r. z możliwością głosowania korespondencyjnego

u.wyb.2020 art. 15 § ust. 2

Ustawa o szczególnych zasadach organizacji wyborów powszechnych na Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej zarządzonych w 2020 r. z możliwością głosowania korespondencyjnego

k.wyb. art. 321 § § 3

Kodeks wyborczy

k.wyb. art. 322 § § 1

Kodeks wyborczy

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zarzuty podniesione w proteście nie mieszczą się w zakresie podstaw prawnych protestu wyborczego określonych w Kodeksie wyborczym.

Godne uwagi sformułowania

"przekupstwo" w postaci oferowania przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji gminom do 20 tys. mieszkańców wozów strażackich pismo złożone przez Wnoszącego protest wykracza poza przedmiot i granice protestu wyborczego

Skład orzekający

Marek Dobrowolski

przewodniczący

Adam Redzik

członek

Maria Szczepaniec

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja zakresu dopuszczalnych zarzutów w protestach wyborczych przeciwko ważności wyborów Prezydenta RP."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wyborów prezydenckich w 2020 roku i konkretnych przepisów ustawy o szczególnych zasadach organizacji wyborów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa jest interesująca ze względu na nietypowy zarzut "przekupstwa" w kontekście wyborczym i analizę granic protestu wyborczego, choć rozstrzygnięcie jest proceduralne.

Czy wozy strażackie mogą unieważnić wybory? Sąd Najwyższy rozstrzyga protest wyborczy.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
Sygn. akt I NSW 5079/20
POSTANOWIENIE
Dnia 29 lipca 2020 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Marek Dobrowolski (przewodniczący)
‎
SSN Adam Redzik
‎
SSN Maria Szczepaniec (sprawozdawca)
w sprawie z protestu wyborczego P. W.
przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej,
przy udziale Przewodniczącego Państwowej Komisji Wyborczej i Prokuratora Generalnego,
‎
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 29 lipca 2020 r.
pozostawia protest bez dalszego biegu.
UZASADNIENIE
Protest wyborczy P.W. (dalej: Wnoszący protest) złożony został w terminie.
Wnoszący protest wskazał, że wnosi go z powodu „przekupstwa” w postaci oferowania przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji gminom do 20 tys. mieszkańców wozów strażackich dla Ochotniczej Straży Pożarnej, co prowadziło do zachęcenia do głosowania osób z miejscowości, gdzie przeważało poparcie dla jednego z kandydatów.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 129 ust. 2 Konstytucji RP wyborcy przysługuje prawo zgłoszenia do Sądu Najwyższego protestu przeciwko ważności wyboru Prezydenta RP na zasadach określonych w ustawie. W przypadku wyborów, których dotyczy protest, jest to ustawa z dnia 2 czerwca 2020 r. o szczególnych zasadach organizacji wyborów powszechnych na Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej zarządzonych w 2020 r. z możliwością głosowania korespondencyjnego (Dz.U. 2020, poz. 979; dalej: u.wyb.2020). Ustawa ta określa zasady i tryb organizacji wyborów Prezydenta RP zarządzonych w czerwcu 2020 r., w związku z ogłoszonym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej stanem epidemii. W zakresie nieuregulowanym w tej ustawie, zgodnie z art. 1 ust. 2 u.wyb.2020, stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu wyborczego (dalej: k.wyb.).
Zgodnie z art. 15 ust. 2 u.w.2020, protest przeciwko wyborowi Prezydenta RP wnosi się na piśmie do Sądu Najwyższego nie później niż w ciągu 3 dni od dnia podania wyniku wyborów do publicznej wiadomości przez PKW. Zgodnie z art. 129 ust. 2 Konstytucji RP wyborcy przysługuje prawo zgłoszenia do Sądu Najwyższego protestu przeciwko ważności wyboru Prezydenta RP na zasadach określonych w ustawie.
Materialnoprawne podstawy protestu wyborczego określone są w art. 82 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy (t.j. Dz.U. 2019, poz. 684, dalej: k.wyb.), w myśl którego przeciwko ważności wyborów, ważności wyborów w okręgu lub wyborowi określonej osoby może być wniesiony protest z
powodu dopuszczenia się przestępstwa przeciwko wyborom, określonego w
rozdziale XXXI Kodeksu karnego, mającego wpływ na przebieg głosowania, ustalenie wyników głosowania lub wyników wyborów lub naruszenia przepisów Kodeksu wyborczego dotyczących głosowania, ustalenia wyników głosowania lub wyników wyborów, mającego wpływ na wynik wyborów.
W zakresie kwestii proceduralnych należy natomiast wskazać, iż według art.
321 § 3 k.wyb. wnoszący protest powinien sformułować w nim zarzuty oraz przedstawić lub wskazać dowody, na których opiera swoje zarzuty. Zestawienie tego przepisu o charakterze procesowym, z materialnoprawnymi podstawami protestu wyborczego nie pozostawia wątpliwości, że w proteście wyborczym można podnieść tylko takie zarzuty, które przewiduje Kodeks wyborczy.
Okoliczności opisane w proteście jako „przekupstwo” nie mogą być traktowane jako zarzut dopuszczenia się przestępstwa przeciwko wyborom, określonego w rozdziale XXXI Kodeksu karnego (art. 82 § 1 pkt 1 k.wyb.).
Tym samym zarzuty podniesione przez Wnoszącego protest nie mogły podlegać merytorycznej ocenie Sądu Najwyższego, gdyż nie mieszczą się w
zakresie wyraźnie wskazanym przez ustawodawcę w ww. przepisach. Innymi słowy pismo złożone przez Wnoszącego protest wykracza poza przedmiot i granice protestu wyborczego.
Z uwagi na powyższe, Sąd Najwyższy, na podstawie art. 322 § 1 k.wyb. w zw. z art. 321 § 3 k.wyb. w zw. z art. 1 ust. 2 u.wyb.2020, orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI