I NSW 50/19
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuProtest przeciwko ważności wyborów do Parlamentu Europejskiego został wniesiony przez D. M.-O., która zarzuciła naruszenie zasady tajności głosowania w wielu lokalach wyborczych, wskazując na zbyt małą liczbę miejsc do tajnego głosowania, ich niską jakość oraz zatłoczenie lokali. Prokurator Generalny wniósł o pozostawienie protestu bez dalszego biegu, argumentując, że zarzuty nie spełniają wymogów Kodeksu wyborczego, a przedstawione dowody są niewystarczające. Podkreślił również, że tajność głosowania jest prawem wyborcy, a nie obowiązkiem, co potwierdził Trybunał Konstytucyjny. Zastępca Przewodniczącego Państwowej Komisji Wyborczej również wniósł o uznanie protestu za bezzasadny, wskazując na obowiązki organów samorządowych w przygotowaniu lokali i szkolenia członków komisji, a także na to, że zatłoczenie lokalu nie uniemożliwia tajnego głosowania. Sąd Najwyższy, analizując protest, stwierdził, że zarzuty naruszenia tajności głosowania nie zostały poparte wystarczającymi dowodami, co jest wymogiem Kodeksu wyborczego. Sąd podkreślił, że tajność głosowania jest prawem wyborcy, a nie obowiązkiem, i że naruszenie tej zasady musiałoby polegać na całkowitym wyłączeniu możliwości oddania głosu w sposób tajny. Sąd uznał, że przedstawione dowody, takie jak raporty stowarzyszeń czy sugestia przesłuchania świadków, nie spełniają wymogów dowodowych dla protestu wyborczego. W konsekwencji, Sąd Najwyższy pozostawił protest bez dalszego biegu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja wymogów formalnych i dowodowych protestów wyborczych, zasada tajności głosowania jako prawo wyborcy.
Dotyczy specyfiki wyborów do Parlamentu Europejskiego i procedury protestu wyborczego w Polsce.
Zagadnienia prawne (3)
Czy naruszenie zasady tajności głosowania, polegające na zbyt małej liczbie miejsc do tajnego głosowania, ich niskiej jakości lub zatłoczeniu lokali wyborczych, stanowi podstawę do uwzględnienia protestu wyborczego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, takie naruszenia nie stanowią podstawy do uwzględnienia protestu, jeśli nie wyłączają możliwości oddania głosu w sposób tajny i nie są poparte wystarczającymi dowodami.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że tajność głosowania jest prawem wyborcy, a nie obowiązkiem. Naruszenie tej zasady musi polegać na wyłączeniu możliwości oddania głosu w sposób tajny. Zatłoczenie lokalu czy głosowanie przez dwie osoby wynika z rezygnacji wyborcy z tego prawa, a nie z przymusu. Przedstawione dowody nie były wystarczające do wykazania naruszenia przepisów Kodeksu wyborczego.
Czy zarzuty protestu wyborczego mogą być oparte na analizach obserwatorów społecznych i raportach stowarzyszeń, a także na opinii biegłego statystyka?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, takie dowody nie są wystarczające do poparcia zarzutów protestu wyborczego, jeśli nie odnoszą się bezpośrednio do konkretnych zdarzeń i nie wykazują wpływu na wynik wyborów.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że dowody wskazane w Kodeksie wyborczym muszą przynajmniej potencjalnie świadczyć o zaistnieniu okoliczności z art. 82 § 1 pkt 1 lub 2 k.w. Raporty stowarzyszeń i opinia biegłego statystyka nie są wystarczające, ponieważ nie odnoszą się do konkretnych zdarzeń wyborczych, a jedynie do analizy obserwacji lub statystycznej oceny. Sąd nie może orzekać 'statystycznie', lecz musi rozstrzygać co do konkretnego zdarzenia na podstawie dowodu odnoszącego się do tego zdarzenia.
Czy naruszenie wytycznych Państwowej Komisji Wyborczej może stanowić podstawę protestu wyborczego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, protest wyborczy może opierać się jedynie na zarzutach naruszenia przepisów Kodeksu wyborczego, które są rangi ustawy.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podkreślił, że w proteście wyborczym można podnosić jedynie zarzuty naruszenia przepisów dotyczących wyborów określonych w art. 82 § 1 pkt 2 k.w., które są rangi ustawy. Nie ma możliwości podniesienia zarzutu ani kontroli przebiegu wyborów w kontekście naruszenia norm prawnych niższej rangi, w szczególności wytycznych Państwowej Komisji Wyborczej.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| D. M. O. | osoba_fizyczna | wnosząca protest |
| Przewodniczący Państwowej Komisji Wyborczej | organ_państwowy | udział |
| Prokurator Generalny | organ_państwowy | udział |
| Przewodniczący Okręgowej Komisji Wyborczej w Ł. | organ_państwowy | udział |
Przepisy (9)
Główne
k.w. art. 82 § 1
Kodeks wyborczy
Określa podstawy wniesienia protestu przeciwko ważności wyborów: dopuszczenie się przestępstwa przeciwko wyborom mającego wpływ na przebieg głosowania lub naruszenie przepisów kodeksu dotyczących głosowania, mające wpływ na wynik wyborów.
k.w. art. 241 § 3
Kodeks wyborczy
Wymaga, aby wnoszący protest sformułował w nim zarzuty oraz wskazał dowody, na których je opiera.
Pomocnicze
k.w. art. 242 § 3
Kodeks wyborczy
Obliguje Sąd Najwyższy do pozostawienia protestu bez dalszego biegu w przypadku braku zarzutów z art. 82 § 1 k.w. lub dowodów potwierdzających te zarzuty.
k.w. art. 52 § 5
Kodeks wyborczy
Nakazuje zapewnienie w lokalu wyborczym miejsca, które zapewni tajność głosowania.
k.w. art. 52 § 5a
Kodeks wyborczy
Określa, że wyborca powinien mieć możliwość zapoznania się z treścią karty do głosowania i wypełnienia jej w sposób niewidoczny dla innych osób.
k.w. art. 52 § 6
Kodeks wyborczy
Dotyczy sposobu wrzucania karty do głosowania do urny.
k.w. art. 243 § 1
Kodeks wyborczy
Reguluje orzekanie Sądu Najwyższego w sprawach protestów wyborczych.
k.w. art. 336
Kodeks wyborczy
Dotyczy postępowania w sprawach wyborczych.
k.k.
Kodeks karny
Rozdział XXXI - przestępstwa przeciwko wyborom.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Protest nie spełnia wymogów formalnych i dowodowych określonych w Kodeksie wyborczym. • Tajność głosowania jest prawem wyborcy, a nie obowiązkiem. • Przedstawione dowody (raporty, opinia biegłego) nie są wystarczające do stwierdzenia naruszenia przepisów wyborczych. • Naruszenia wytycznych PKW nie są podstawą do uwzględnienia protestu.
Odrzucone argumenty
Naruszenie zasady tajności głosowania poprzez zbyt małą liczbę miejsc, niską jakość miejsc lub zatłoczenie lokali. • Obowiązek komisji wyborczych zapobiegania naruszeniom tajności głosowania. • Brak wytycznych PKW dla komisji wyborczych.
Godne uwagi sformułowania
tajność głosowania jest dla wyborcy przywilejem, z którego może on skorzystać, choć nie ma takiego obowiązku • nie sposób uznać, że na tę okoliczność przedstawiła dowody, jak wymaga tego art. 241 § 3 k.w. • nie są to takie, które przynajmniej potencjalnie mogą świadczyć o zaistnieniu okoliczności z art. 82 § 1 pkt. 1 lub 2 k.w. • Sąd Najwyższy rozstrzygając co do protestu wyborczego nie może orzekać „statystycznie” [...] ale konkretnie co do określonego zdarzenia
Skład orzekający
Ewa Stefańska
przewodniczący
Mirosław Sadowski
członek
Marek Siwek
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja wymogów formalnych i dowodowych protestów wyborczych, zasada tajności głosowania jako prawo wyborcy."
Ograniczenia: Dotyczy specyfiki wyborów do Parlamentu Europejskiego i procedury protestu wyborczego w Polsce.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu demokracji – uczciwości wyborów i tajności głosowania, choć rozstrzygnięcie jest proceduralne i opiera się na braku dowodów.
“Czy tajność głosowania była zagrożona? Sąd Najwyższy analizuje protest wyborczy.”
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.