I NSW 5/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpoznał skargę partii politycznej Wolni i Solidarni na uchwałę Państwowej Komisji Wyborczej (PKW) nr [...] z dnia 16 stycznia 2023 r., która odrzuciła sprawozdanie partii o źródłach pozyskania środków finansowych za 2021 rok. Partia zarzucała PKW m.in. obrazę prawa materialnego, błędne wnioskowanie dotyczące działalności gospodarczej oraz pochodzenia środków. PKW odrzuciła sprawozdanie z powodu naruszenia przepisów ustawy o partiach politycznych, wskazując na brak możliwości zidentyfikowania źródeł finansowania, gromadzenia środków oraz prowadzenie działalności gospodarczej. Sąd Najwyższy, analizując podstawę prawną skargi (art. 38b ustawy o partiach politycznych), stwierdził, że choć partii przysługuje legitymacja do zaskarżenia uchwały PKW, to w postępowaniu przed Sądem Najwyższym obowiązuje przymus adwokacko-radcowski (art. 87¹ k.p.c.). Skarga została wniesiona osobiście przez przedstawiciela partii, bez profesjonalnego pełnomocnika, co czyni ją niedopuszczalną. Sąd Najwyższy podkreślił, że wadliwość ta nie podlega konwalidacji i skutkuje odrzuceniem skargi bez wzywania do jej usunięcia. Orzeczenie opiera się na wykładni przepisów Kodeksu postępowania cywilnego dotyczących zastępstwa procesowego oraz przepisów ustawy o partiach politycznych.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie obowiązku posiadania profesjonalnego pełnomocnika w sprawach przed Sądem Najwyższym, w tym w sprawach dotyczących skarg na uchwały PKW.
Dotyczy specyficznego postępowania przed Sądem Najwyższym w przedmiocie skargi na uchwałę PKW, choć zasada przymusu adwokacko-radcowskiego ma szersze zastosowanie.
Zagadnienia prawne (2)
Czy w postępowaniu przed Sądem Najwyższym ze skargi na uchwałę PKW o odrzuceniu sprawozdania finansowego partii politycznej obowiązuje przymus adwokacko-radcowski?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, w postępowaniu przed Sądem Najwyższym toczącym się ze skargi na uchwałę PKW o odrzuceniu sprawozdania finansowego partii politycznej obowiązuje przymus adwokacko-radcowski w rozumieniu art. 87¹ k.p.c.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy powołuje się na przepisy Kodeksu postępowania cywilnego (art. 13 § 2 k.p.c. w zw. z art. 87¹ § 1 k.p.c.) oraz na utrwalone orzecznictwo, zgodnie z którym w postępowaniu przed Sądem Najwyższym obowiązuje zastępstwo strony przez adwokata lub radcę prawnego. Podkreślono, że przymus ten ma charakter bezwzględny i czynności podjęte osobiście przez stronę są bezskuteczne.
Czy skarga partii politycznej na uchwałę PKW o odrzuceniu sprawozdania finansowego, wniesiona osobiście przez przedstawiciela partii, jest dopuszczalna?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, skarga taka jest niedopuszczalna, jeśli została wniesiona osobiście przez przedstawiciela partii z naruszeniem obowiązującego przymusu adwokacko-radcowskiego.
Uzasadnienie
Skoro w postępowaniu przed Sądem Najwyższym obowiązuje przymus adwokacko-radcowski, a skarga została wniesiona osobiście przez przedstawiciela partii (bez profesjonalnego pełnomocnika), to została złożona z naruszeniem art. 87¹ k.p.c. i jest z tej przyczyny niedopuszczalna. Wadliwość ta nie podlega konwalidacji.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| partia polityczna Wolni i Solidarni | instytucja | skarżący |
| Państwowa Komisja Wyborcza | organ_państwowy | organ |
Przepisy (14)
Główne
u.p.p. art. 38b
Ustawa o partiach politycznych
Prawo do wniesienia skargi do Sądu Najwyższego na uchwałę PKW o odrzuceniu sprawozdania finansowego.
k.p.c. art. 13 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Odesłanie do przepisów o postępowaniu nieprocesowym oraz ogólnych zasad postępowania.
k.p.c. art. 87 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Obowiązek zastępstwa strony przez adwokata lub radcę prawnego w postępowaniu przed Sądem Najwyższym.
Pomocnicze
u.p.p. art. 24 § 1
Ustawa o partiach politycznych
Dotyczy źródeł pozyskania środków finansowych przez partie polityczne.
u.p.p. art. 24 § 3
Ustawa o partiach politycznych
Zakazuje prowadzenia działalności gospodarczej przez partie polityczne.
u.p.p. art. 24 § 4
Ustawa o partiach politycznych
Dotyczy źródeł pozyskania środków finansowych.
u.p.p. art. 24 § 7
Ustawa o partiach politycznych
Dotyczy źródeł pozyskania środków finansowych.
u.p.p. art. 25 § 1
Ustawa o partiach politycznych
Dotyczy przyjmowania środków finansowych i wartości niepieniężnych.
u.p.p. art. 25 § 4a
Ustawa o partiach politycznych
Dotyczy przyjmowania środków finansowych i wartości niepieniężnych.
u.p.p. art. 38a § 1
Ustawa o partiach politycznych
Skutki naruszenia przepisów ustawy, w tym odrzucenie sprawozdania finansowego.
u.p.p. art. 38a § 2
Ustawa o partiach politycznych
Skutki naruszenia przepisów ustawy, w tym odrzucenie sprawozdania finansowego.
u.p.p. art. 34b § 2
Ustawa o partiach politycznych
Stosowanie przepisów Kodeksu postępowania cywilnego o postępowaniu nieprocesowym do rozpatrzenia skargi.
k.p.c. art. 130 § 5
Kodeks postępowania cywilnego
Skutki braku usunięcia braków formalnych pisma.
k.w. art. 145 § 1
Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. Kodeks wyborczy
Legitymacja do zaskarżenia postanowienia PKW o odrzuceniu sprawozdania finansowego komitetu wyborczego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Skarga wniesiona osobiście przez przedstawiciela partii, z naruszeniem obowiązku reprezentowania przez adwokata lub radcę prawnego, jest niedopuszczalna. • W postępowaniu przed Sądem Najwyższym obowiązuje przymus adwokacko-radcowski, a czynności podjęte osobiście przez stronę są bezskuteczne.
Odrzucone argumenty
Partia polityczna ma prawo samodzielnie reprezentować się przed Sądem Najwyższym w postępowaniu ze skargi na uchwałę PKW. • Przedstawione przez partię dokumenty (statut, postanowienia sądu) uprawniają do samodzielnego reprezentowania partii przed Sądem Najwyższym.
Godne uwagi sformułowania
Istota przymusu adwokacko-radcowskiego polega na wyłączeniu w postępowaniu przed Sądem Najwyższym zdolności strony (uczestnika) do podejmowania przez nią osobiście czynności procesowych (tzw. zdolności postulacyjnej). • Czynności podejmowane przez stronę (uczestnika) osobiście są bezskuteczne. • Przymus ten ma przy tym charakter bezwzględny. • Wadliwość w postaci niedochowania przymusu adwokacko-radcowskiego nie podlega bowiem konwalidacji.
Skład orzekający
Joanna Lemańska
przewodniczący
Paweł Czubik
członek
Elżbieta Karska
członek
Tomasz Przesławski
członek
Adam Redzik
sprawozdawca
Mirosław Sadowski
członek
Aleksander Stępkowski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie obowiązku posiadania profesjonalnego pełnomocnika w sprawach przed Sądem Najwyższym, w tym w sprawach dotyczących skarg na uchwały PKW."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego postępowania przed Sądem Najwyższym w przedmiocie skargi na uchwałę PKW, choć zasada przymusu adwokacko-radcowskiego ma szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu formalnego postępowania sądowego, jakim jest obowiązek reprezentacji przez profesjonalnego pełnomocnika, co ma istotne znaczenie praktyczne dla wszystkich stron postępowań przed Sądem Najwyższym.
“Partia polityczna przegrała sprawę w Sądzie Najwyższym, bo nie miała prawnika. Czy to sprawiedliwe?”
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.