I NSW 440/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy pozostawił protest wyborczy bez dalszego biegu, uznając go za wniesiony przez osobę nieuprawnioną.
Wnoszący protest, działając jako mąż zaufania w komisji wyborczej, złożył protest wyborczy do Sądu Najwyższego. Sąd Najwyższy, po analizie przepisów Kodeksu wyborczego, uznał, że mąż zaufania nie posiada legitymacji do wniesienia takiego protestu. Dodatkowo, protest obarczony był brakiem formalnym w postaci braku wniosku o stwierdzenie nieważności wyborów. W związku z tym, protest został pozostawiony bez dalszego biegu.
Protest wyborczy został złożony do Sądu Najwyższego przez W.G., który działał jako mąż zaufania w Obwodowej Komisji Wyborczej nr [...]. Wnoszący protest kwestionował ważność wyborów do Sejmu i Senatu zarządzonych na 15 października 2023 r. Państwowa Komisja Wyborcza wniosła o pozostawienie protestu bez dalszego biegu. Sąd Najwyższy, w składzie SSN Paweł Wojciechowski (przewodniczący i sprawozdawca), SSN Maria Szczepaniec i SSN Krzysztof Wiak, na posiedzeniu niejawnym w dniu 7 grudnia 2023 r., postanowił pozostawić protest bez dalszego biegu. Uzasadnienie opiera się na stwierdzeniu, że protest został wniesiony przez osobę nieuprawnioną. Zgodnie z art. 82 § 2 i 3 Kodeksu wyborczego, prawo do wniesienia protestu przeciwko ważności wyborów przysługuje wyborcy, przewodniczącemu właściwej komisji wyborczej lub pełnomocnikowi wyborczemu. Mąż zaufania, mimo przysługujących mu praw (obecność podczas czynności komisji, wnoszenie uwag do protokołu), nie posiada legitymacji do wnoszenia protestów. Dodatkowo, sąd wskazał na brak formalny protestu w postaci braku wniosku o stwierdzenie nieważności wyborów, co stanowi nieusuwalny brak formalny.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, mąż zaufania nie posiada legitymacji do wniesienia protestu przeciwko ważności wyborów.
Uzasadnienie
Przepisy Kodeksu wyborczego (art. 82 § 2-5) wyczerpująco określają katalog podmiotów uprawnionych do wniesienia protestu, do których mąż zaufania nie należy. Status męża zaufania (art. 103b) nie przyznaje mu takiego prawa.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
pozostawienie protestu bez dalszego biegu
Strona wygrywająca
Państwowa Komisja Wyborcza
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| W. G. | osoba_fizyczna | wnoszący protest |
| Prokurator Generalny | organ_państwowy | uczestnik |
| Przewodniczący Państwowej Komisji Wyborczej | organ_państwowy | uczestnik |
Przepisy (4)
Główne
k.wyb. art. 82 § § 2
Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy
Określa krąg podmiotów uprawnionych do wniesienia protestu przeciwko ważności wyborów z powodu dopuszczenia się przestępstwa przeciwko wyborom lub naruszenia przepisów dotyczących głosowania, ustalenia wyników głosowania lub wyników wyborów.
k.wyb. art. 82 § § 3
Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy
Określa krąg podmiotów uprawnionych do wniesienia protestu przeciwko ważności wyborów w okręgu wyborczym lub przeciwko wyborowi posła bądź senatora.
k.wyb. art. 243 § § 1
Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy
Przepis, na podstawie którego protest został pozostawiony bez dalszego biegu z powodu wniesienia przez podmiot nieuprawniony.
Pomocnicze
k.wyb. art. 103b § § 1
Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy
Reguluje status prawny męża zaufania, wymieniając jego prawa, ale nie przyznając mu legitymacji do wnoszenia protestów wyborczych.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Protest wniesiony przez osobę nieposiadającą legitymacji procesowej (mąż zaufania). Protest obarczony nieusuwalnym brakiem formalnym w postaci braku wniosku o stwierdzenie nieważności wyborów.
Godne uwagi sformułowania
Mąż zaufania nie ma tymczasem legitymacji do wniesienia protestu przeciwko ważności wyborów. Katalog podmiotów uprawnionych do wniesienia protestu przeciwko ważności wyborów został w sposób wyczerpujący określony w art. 82 § 2-5 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy.
Skład orzekający
Paweł Wojciechowski
przewodniczący, sprawozdawca
Maria Szczepaniec
członek
Krzysztof Wiak
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalenie kręgu podmiotów uprawnionych do wnoszenia protestów wyborczych oraz konsekwencji braku wniosku o stwierdzenie nieważności wyborów."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji męża zaufania w kontekście wyborów parlamentarnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa jest interesująca dla prawników zajmujących się prawem wyborczym ze względu na precyzyjne określenie legitymacji procesowej męża zaufania i konsekwencji formalnych protestu.
“Czy mąż zaufania może zaskarżyć wyniki wyborów? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySN I NSW 440/23 POSTANOWIENIE Dnia 7 grudnia 2023 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Paweł Wojciechowski (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Maria Szczepaniec SSN Krzysztof Wiak w sprawie z protestu W. G. przeciwko ważności wyborów do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej i Senatu Rzeczypospolitej Polskiej zarządzonych na 15 października 2023 r., przy udziale Prokuratora Generalnego oraz Przewodniczącego Państwowej Komisji Wyborczej, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 7 grudnia 2023 r., pozostawia protest bez dalszego biegu. [SOP] UZASADNIENIE W dniu 23 października 2023 r. W.G. (dalej jako „wnoszący protest”) złożył – działając jako mąż zaufania w Obwodowej Komisji Wyborczej nr […] – do Sądu Najwyższego pismo zatytułowane „Protest wyborczy i wadliwego kodeksu wyborczego 5 I 2011 r. za rządów PO-PSL”. Państwowa Komisja Wyborcza wyraziła pogląd, że protest winien zostać pozostawiony bez dalszego biegu. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Protest należało pozostawić bez dalszego biegu, ponieważ został wniesiony przez osobę nieuprawnioną. Nie ulega wątpliwości, że wnoszący protest wniósł ten protest jako mąż zaufania, nie zaś jako osoba biorąca udział w wyborach. Przekonuje o tym zarówno treść protestu, gdzie wnoszący na wstępie wskazał, że brał udział w wyborach jako „mąż zaufania w Komisji obwodowej wyborczej nr […] , jak również OKW nr […]1, […]2, […]3, […]4, […]5, […]6”, jak i załączona do protestu kopia dokumentu, w postaci notatki wnoszącego protest, gdzie podpisał się jako mąż zaufania, oraz oświadczenia członka obwodowej komisji wyborczej nr […]7 w Ł. o odmowie wydania mężowi zaufania protokołu. Mąż zaufania nie ma tymczasem legitymacji do wniesienia protestu przeciwko ważności wyborów. Katalog podmiotów uprawnionych do wniesienia protestu przeciwko ważności wyborów został w sposób wyczerpujący określony w art. 82 § 2-5 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy (tekst jedn. Dz.U. 2022, poz. 1277 ze zm., dalej: „k.wyb.”). Stosownie do art. 82 § 2 k.wyb. protest przeciwko ważności wyborów z powodu dopuszczenia się przestępstwa przeciwko wyborom, o którym mowa w § 1, lub naruszenia przez właściwy organ wyborczy przepisów kodeksu dotyczących głosowania, ustalenia wyników głosowania lub wyników wyborów może wnieść wyborca, którego nazwisko w dniu wyborów było umieszczone w spisie wyborców w jednym z obwodów głosowania. Protest przeciwko ważności wyborów w okręgu wyborczym lub przeciwko wyborowi posła bądź senatora, może wnieść wyborca, którego nazwisko w dniu wyborów było umieszczone w spisie wyborców w jednym z obwodów głosowania na obszarze danego okręgu wyborczego (art. 82 § 3 k.wyb.). Prawo wniesienia protestu przysługuje również przewodniczącemu właściwej komisji wyborczej i pełnomocnikowi wyborczemu. Natomiast inne podmioty – w tym również mąż zaufania – nie są uprawnione do wnoszenia protestów przeciwko ważności wyborów. Także z art. 103b § 1 ustawy z 5 stycznia 2011 r. k.wyb., który reguluje status prawny męża zaufania, nie wynika uprawnienie do wnoszenia przez tego rodzaju podmiot protestów przeciwko ważności wyborów. W świetle powołanych wyżej przepisów mąż zaufania ma bowiem jedynie prawo: (1) być obecny podczas wszystkich czynności komisji, do której został wyznaczony, w szczególności być obecny przy przekazywaniu protokołu przez obwodową komisję wyborczą, przekazywaniu danych z protokołu przez rejonową komisję wyborczą, sprawdzaniu pod względem arytmetycznej poprawności ustalenia wyników głosowania, oraz sprawdzaniu prawidłowości ustalenia wyników głosowania i wprowadzania danych do sieci elektronicznego przesyłania danych; (2) być obecnym w lokalu wyborczym w czasie przygotowania do głosowania, głosowania, ustalania wyników głosowania i sporządzania protokołu; (3) wnosić do protokołu uwagi, z wymienieniem konkretnych zarzutów; (4) być obecnym przy przewożeniu i przekazywaniu protokołu do właściwej komisji wyborczej wyższego stopnia. W konsekwencji należało stwierdzić, że protest wyborczy w niniejszej sprawie został wniesiony przez podmiot nieuprawniony, co implikuje konieczność pozostawienia go bez dalszego biegu, stosownie do art. 243 § 1 in principio k.wyb. Niezależnie od powyższego należy również zauważyć, że w wniesiony w niniejszej sprawie protest wyborczy było obarczony brakiem formalnym w postaci braku wniosku o stwierdzenie nieważności wyborów, co stanowi nieusuwalny brak formalny, który wiąże się z koniecznością pozostawienia protestu bez dalszego biegu (zob. np. postanowienie Sądu Najwyższego z 21 listopada 2023 r., I NSWR 111/23). Z powyższych względów, działając na podstawie powołanych wyżej przepisów, Sąd Najwyższy postanowił jak w sentencji. [ms] [ał]
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI