I NSW 23/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy pozostawił protest wyborczy dotyczący unieważnienia wyborów prezydenckich bez dalszego biegu z powodu wniesienia go przez nieuprawniony podmiot oraz przedwcześnie.
Instytut I. […] reprezentowany przez A.N.S. wniósł do Sądu Najwyższego protest o unieważnienie wyborów prezydenckich, zarzucając naruszenie zasad równości, uczciwości i bezstronności kampanii wyborczej, w tym wpływ sondaży i dysproporcje w dostępie do mediów publicznych. Sąd Najwyższy pozostawił protest bez dalszego biegu, uznając, że został wniesiony przez podmiot nieposiadający legitymacji czynnej (niebędący wyborcą) oraz przed terminem.
Protest wyborczy dotyczący unieważnienia wyborów prezydenckich został wniesiony do Sądu Najwyższego przez Instytut I. […] reprezentowany przez A.N.S. Zarzuty obejmowały naruszenie zasad równości, uczciwości i bezstronności kampanii wyborczej, w tym nadmierny wpływ sondaży na decyzje wyborców oraz dysproporcje w dostępie do mediów publicznych. Sąd Najwyższy, powołując się na przepisy Kodeksu wyborczego oraz Konstytucji, uznał protest za niedopuszczalny. Stwierdzono, że Instytut nie posiada legitymacji czynnej do wniesienia protestu, ponieważ tylko wyborca może to zrobić. Ponadto, protest został wniesiony przedwcześnie, co narusza ustawowy termin. W związku z tym, Sąd Najwyższy, na podstawie art. 322 § 1 Kodeksu wyborczego, pozostawił protest bez dalszego biegu.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (4)
Odpowiedź sądu
Nie, protest wyborczy może wnieść wyłącznie wyborca, którego nazwisko było umieszczone w spisie wyborców.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy powołał się na art. 82 § 4 Kodeksu wyborczego, który jednoznacznie stanowi, że protest może wnieść wyborca. Instytut nie jest osobą fizyczną uprawnioną do głosowania, a zatem nie posiada legitymacji czynnej.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
pozostawić protest wyborczy bez dalszego biegu
Strona wygrywająca
Sąd Najwyższy (odrzucenie protestu)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| I. […] | instytucja | wnioskodawca |
| A.N.S. | inne | przedstawiciel wnioskodawcy |
Przepisy (9)
Główne
Konstytucja RP art. 129 § 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Wyborcy przysługuje prawo zgłoszenia do Sądu Najwyższego protestu przeciwko ważności wyboru Prezydenta Rzeczypospolitej.
k.wyb. art. 322 § 1
Ustawa Kodeks wyborczy
Sąd Najwyższy pozostawia bez dalszego biegu protest wniesiony przez osobę do tego nieuprawnioną lub niespełniający warunków określonych w art. 321 k.wyb.
Pomocnicze
k.wyb. art. 82 § 4
Ustawa Kodeks wyborczy
Protest przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej może wnieść wyborca.
k.wyb. art. 321 § 1
Ustawa Kodeks wyborczy
Protest przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej wnosi się na piśmie do Sądu Najwyższego nie później niż w ciągu 14 dni od dnia podania wyników wyborów do publicznej wiadomości.
Ustawa Prawo pocztowe
Nadanie protestu w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego jest równoznaczne z wniesieniem go do Sądu Najwyższego.
k.wyb. art. 108 § 1
Kodeks wyborczy
Dotyczy zasad prowadzenia kampanii wyborczej (wspomniany w zarzutach protestującego).
EKPC art. 10
Europejska Konwencja Praw Człowieka
Dotyczy wolności wypowiedzi (wspomniany w zarzutach protestującego).
TUE art. 2
Traktat o Unii Europejskiej
Dotyczy wartości UE, w tym praworządności (wspomniany w zarzutach protestującego).
Karta PP UE art. 21
Karta Praw Podstawowych Unii Europejskiej
Dotyczy niedyskryminacji i równości (wspomniany w zarzutach protestującego).
Argumenty
Skuteczne argumenty
Protest wniesiony przez podmiot niebędący wyborcą (brak legitymacji czynnej). Protest wniesiony przed terminem (przedwczesny).
Odrzucone argumenty
Zarzuty dotyczące wpływu sondaży na decyzje wyborców. Zarzuty dotyczące dysproporcji w dostępie do mediów publicznych.
Godne uwagi sformułowania
Sąd Najwyższy pozostawia bez dalszego biegu protest wniesiony przez osobę do tego nieuprawnioną lub niespełniający warunków określonych w art. 321 k.wyb. Niedopuszczalne jest przywrócenie terminu do wniesienia protestu. I. […] bez wątpienia jest podmiotem, który ze swej natury nie ma legitymacji czynnej do składania protestu wyborczego, bowiem nie jest wyborcą. protest wyborczy wniesiony z naruszeniem terminu to zarówno protest przedwczesny, czyli złożony przed dniem ogłoszenia wyników wyborów, jak i protest spóźniony, czyli wniesiony po upływie tego terminu.
Skład orzekający
Tomasz Demendecki
przewodniczący-sprawozdawca
Elżbieta Karska
członek
Tomasz Przesławski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ugruntowanie zasad dotyczących legitymacji czynnej i terminów wnoszenia protestów wyborczych przeciwko ważności wyborów prezydenckich."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego trybu postępowania w sprawach protestów wyborczych przeciwko wyborom prezydenckim; nie rozstrzyga merytorycznie zarzutów dotyczących kampanii wyborczej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 4/10
Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych w prawie wyborczym, ale jej rozstrzygnięcie opiera się na formalnych przesłankach, a nie na meritum zarzutów dotyczących przebiegu kampanii.
“Kto może kwestionować ważność wyborów prezydenckich? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySN I NSW 23/25 POSTANOWIENIE Dnia 4 czerwca 2025 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Tomasz Demendecki (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Elżbieta Karska SSN Tomasz Przesławski w sprawie z protestu wyborczego I. […] reprezentowanego przez A.N.S., na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 4 czerwca 2025 r., pozostawić protest wyborczy bez dalszego biegu. Elżbieta Karska Tomasz Demendecki Tomasz Przesławski UZASADNIENIE I. […] reprezentowany przez A. N. S. pismem z dnia 16 maja 2025 r. (data nadania listu poleconego) wniósł do Sądu Najwyższego wniosek o „unieważnienie wyborów prezydenckich 2025”. W piśmie tym zarzucił naruszenie zasad równości, uczciwości i bezstronności kampanii wyborczej, w szczególności poprzez: nadmierny wpływ publikacji sondaży przedwyborczych na decyzje wyborców, co mogło naruszać art. 108 § 1 Kodeksu wyborczego i art. 10 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka oraz dysproporcje w dostępie do mediów publicznych, co narusza art. 108 § 1 Kodeksu wyborczego, art. 2 Traktatu o Unii Europejskiej, a także art. 21 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 129 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej wyborcy przysługuje prawo zgłoszenia do Sądu Najwyższego protestu przeciwko ważności wyboru Prezydenta Rzeczypospolitej na zasadach określonych w ustawie. Stosownie do art. 322 § 1 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. Kodeks wyborczy (tekst jedn. Dz.U. z 2025 r., poz. 365; dalej: „k.wyb.”), Sąd Najwyższy pozostawia bez dalszego biegu protest wniesiony przez osobę do tego nieuprawnioną lub niespełniający warunków określonych w art. 321 k.wyb. Niedopuszczalne jest przywrócenie terminu do wniesienia protestu. Wskazać należy, iż przedmiotowy protest wniesiony został przez Dyrektora I. […] A.N.S., w imieniu tegoż Instytutu. Natomiast, zgodnie z treścią art. 82 § 4 k.wyb. protest przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej może wnieść wyborca, którego nazwisko w dniu wyborów było umieszczone w spisie wyborców w jednym z obwodów głosowania, czyli osoba fizyczna uprawniona do głosowania. Wobec powyższego, I. […] bez wątpienia jest podmiotem, który ze swej natury nie ma legitymacji czynnej do składania protestu wyborczego, bowiem nie jest wyborcą. Uznać zatem należy, iż protest wyborczy wniesiony został przez osobę do tego nieuprawnioną. Nadto, art. 321 § 1 k.wyb. stanowi, iż protest przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej wnosi się na piśmie do Sądu Najwyższego nie później niż w ciągu 14 dni od dnia podania wyników wyborów do publicznej wiadomości przez Państwową Komisję Wyborczą. Nadanie w tym terminie protestu w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. – Prawo pocztowe jest równoznaczne z wniesieniem go do Sądu Najwyższego. Jak wskazał Sąd Najwyższy w uzasadnieniu postanowienia z 20 września 2011 r. (III SW 12/11) „protest wyborczy wniesiony z naruszeniem terminu to zarówno protest przedwczesny, czyli złożony przed dniem ogłoszenia wyników wyborów, jak i protest spóźniony, czyli wniesiony po upływie tego terminu”. Zważywszy, że protest I. […] reprezentowanego przez A. N. S. został wniesiony przed ich przeprowadzeniem – stwierdzić należało, iż jest on przedwczesny i został wniesiony z naruszeniem terminu, o którym mowa w art. 321 § 1 k.wyb. Mając powyższe na uwadze, uznając, iż protest wyborczy został wniesiony przez osobę do tego nieuprawnioną, a także nie spełnia on warunków określonych w ustawie, Sąd Najwyższy na podstawie art. 322 § 1 k.wyb. orzekł, jak w sentencji. Elżbieta Karska Tomasz Demendecki Tomasz Przesławski [MWR] [a.ł]
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI