I NSW 23/25

Sąd Najwyższy2025-06-04
SNinneprawo wyborczeŚrednianajwyższy
wybory prezydenckieprotest wyborczySąd Najwyższylegitymacja czynnaterminKodeks wyborczyKonstytucja RPkampania wyborczasondażemedia publiczne

Sąd Najwyższy pozostawił protest wyborczy dotyczący unieważnienia wyborów prezydenckich bez dalszego biegu z powodu wniesienia go przez nieuprawniony podmiot oraz przedwcześnie.

Instytut I. […] reprezentowany przez A.N.S. wniósł do Sądu Najwyższego protest o unieważnienie wyborów prezydenckich, zarzucając naruszenie zasad równości, uczciwości i bezstronności kampanii wyborczej, w tym wpływ sondaży i dysproporcje w dostępie do mediów publicznych. Sąd Najwyższy pozostawił protest bez dalszego biegu, uznając, że został wniesiony przez podmiot nieposiadający legitymacji czynnej (niebędący wyborcą) oraz przed terminem.

Protest wyborczy dotyczący unieważnienia wyborów prezydenckich został wniesiony do Sądu Najwyższego przez Instytut I. […] reprezentowany przez A.N.S. Zarzuty obejmowały naruszenie zasad równości, uczciwości i bezstronności kampanii wyborczej, w tym nadmierny wpływ sondaży na decyzje wyborców oraz dysproporcje w dostępie do mediów publicznych. Sąd Najwyższy, powołując się na przepisy Kodeksu wyborczego oraz Konstytucji, uznał protest za niedopuszczalny. Stwierdzono, że Instytut nie posiada legitymacji czynnej do wniesienia protestu, ponieważ tylko wyborca może to zrobić. Ponadto, protest został wniesiony przedwcześnie, co narusza ustawowy termin. W związku z tym, Sąd Najwyższy, na podstawie art. 322 § 1 Kodeksu wyborczego, pozostawił protest bez dalszego biegu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Nie, protest wyborczy może wnieść wyłącznie wyborca, którego nazwisko było umieszczone w spisie wyborców.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołał się na art. 82 § 4 Kodeksu wyborczego, który jednoznacznie stanowi, że protest może wnieść wyborca. Instytut nie jest osobą fizyczną uprawnioną do głosowania, a zatem nie posiada legitymacji czynnej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

pozostawić protest wyborczy bez dalszego biegu

Strona wygrywająca

Sąd Najwyższy (odrzucenie protestu)

Strony

NazwaTypRola
I. […]instytucjawnioskodawca
A.N.S.inneprzedstawiciel wnioskodawcy

Przepisy (9)

Główne

Konstytucja RP art. 129 § 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Wyborcy przysługuje prawo zgłoszenia do Sądu Najwyższego protestu przeciwko ważności wyboru Prezydenta Rzeczypospolitej.

k.wyb. art. 322 § 1

Ustawa Kodeks wyborczy

Sąd Najwyższy pozostawia bez dalszego biegu protest wniesiony przez osobę do tego nieuprawnioną lub niespełniający warunków określonych w art. 321 k.wyb.

Pomocnicze

k.wyb. art. 82 § 4

Ustawa Kodeks wyborczy

Protest przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej może wnieść wyborca.

k.wyb. art. 321 § 1

Ustawa Kodeks wyborczy

Protest przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej wnosi się na piśmie do Sądu Najwyższego nie później niż w ciągu 14 dni od dnia podania wyników wyborów do publicznej wiadomości.

Ustawa Prawo pocztowe

Nadanie protestu w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego jest równoznaczne z wniesieniem go do Sądu Najwyższego.

k.wyb. art. 108 § 1

Kodeks wyborczy

Dotyczy zasad prowadzenia kampanii wyborczej (wspomniany w zarzutach protestującego).

EKPC art. 10

Europejska Konwencja Praw Człowieka

Dotyczy wolności wypowiedzi (wspomniany w zarzutach protestującego).

TUE art. 2

Traktat o Unii Europejskiej

Dotyczy wartości UE, w tym praworządności (wspomniany w zarzutach protestującego).

Karta PP UE art. 21

Karta Praw Podstawowych Unii Europejskiej

Dotyczy niedyskryminacji i równości (wspomniany w zarzutach protestującego).

Argumenty

Skuteczne argumenty

Protest wniesiony przez podmiot niebędący wyborcą (brak legitymacji czynnej). Protest wniesiony przed terminem (przedwczesny).

Odrzucone argumenty

Zarzuty dotyczące wpływu sondaży na decyzje wyborców. Zarzuty dotyczące dysproporcji w dostępie do mediów publicznych.

Godne uwagi sformułowania

Sąd Najwyższy pozostawia bez dalszego biegu protest wniesiony przez osobę do tego nieuprawnioną lub niespełniający warunków określonych w art. 321 k.wyb. Niedopuszczalne jest przywrócenie terminu do wniesienia protestu. I. […] bez wątpienia jest podmiotem, który ze swej natury nie ma legitymacji czynnej do składania protestu wyborczego, bowiem nie jest wyborcą. protest wyborczy wniesiony z naruszeniem terminu to zarówno protest przedwczesny, czyli złożony przed dniem ogłoszenia wyników wyborów, jak i protest spóźniony, czyli wniesiony po upływie tego terminu.

Skład orzekający

Tomasz Demendecki

przewodniczący-sprawozdawca

Elżbieta Karska

członek

Tomasz Przesławski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ugruntowanie zasad dotyczących legitymacji czynnej i terminów wnoszenia protestów wyborczych przeciwko ważności wyborów prezydenckich."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego trybu postępowania w sprawach protestów wyborczych przeciwko wyborom prezydenckim; nie rozstrzyga merytorycznie zarzutów dotyczących kampanii wyborczej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych w prawie wyborczym, ale jej rozstrzygnięcie opiera się na formalnych przesłankach, a nie na meritum zarzutów dotyczących przebiegu kampanii.

Kto może kwestionować ważność wyborów prezydenckich? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
I NSW 23/25
POSTANOWIENIE
Dnia 4 czerwca 2025 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Tomasz Demendecki (przewodniczący, sprawozdawca)
‎
SSN Elżbieta Karska
‎
SSN Tomasz Przesławski
w sprawie z protestu wyborczego I. […] reprezentowanego przez A.N.S.,
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 4 czerwca 2025 r.,
pozostawić protest wyborczy bez dalszego biegu.
Elżbieta Karska      Tomasz Demendecki     Tomasz Przesławski
UZASADNIENIE
I. […] reprezentowany przez A. N. S. pismem z dnia 16 maja 2025 r. (data nadania listu poleconego) wniósł do Sądu Najwyższego wniosek o „unieważnienie wyborów prezydenckich 2025”.
W piśmie tym zarzucił naruszenie zasad równości, uczciwości i
bezstronności kampanii wyborczej, w szczególności poprzez: nadmierny wpływ publikacji sondaży przedwyborczych na decyzje wyborców, co mogło naruszać art. 108 § 1 Kodeksu wyborczego i art. 10 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka oraz dysproporcje w dostępie do mediów publicznych, co narusza art. 108 § 1 Kodeksu wyborczego, art. 2 Traktatu o Unii Europejskiej, a także art. 21 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 129 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej wyborcy przysługuje prawo zgłoszenia do Sądu Najwyższego protestu przeciwko ważności wyboru Prezydenta Rzeczypospolitej na zasadach określonych w ustawie.
Stosownie do art. 322 § 1 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. Kodeks wyborczy (tekst jedn. Dz.U. z 2025 r., poz. 365; dalej: „k.wyb.”), Sąd Najwyższy pozostawia bez dalszego biegu protest wniesiony przez osobę do tego nieuprawnioną lub
niespełniający warunków określonych w art. 321 k.wyb. Niedopuszczalne jest przywrócenie terminu do wniesienia protestu.
Wskazać należy, iż przedmiotowy protest wniesiony został przez Dyrektora I. […]  A.N.S., w imieniu tegoż Instytutu. Natomiast, zgodnie z treścią art. 82 § 4 k.wyb. protest
przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej może wnieść wyborca, którego nazwisko w dniu wyborów było umieszczone w spisie wyborców w jednym z   obwodów głosowania, czyli osoba fizyczna uprawniona do głosowania. Wobec
powyższego, I. […] bez
wątpienia jest podmiotem, który ze swej natury nie ma legitymacji czynnej do składania protestu wyborczego, bowiem nie jest wyborcą. Uznać zatem należy, iż protest wyborczy wniesiony został przez osobę do tego nieuprawnioną.
Nadto, art. 321 § 1 k.wyb. stanowi, iż protest przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej wnosi się na piśmie do Sądu Najwyższego nie później niż w ciągu 14 dni od dnia podania wyników wyborów do publicznej wiadomości przez Państwową Komisję Wyborczą. Nadanie w tym terminie protestu w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23  listopada 2012 r. – Prawo pocztowe jest równoznaczne z wniesieniem go do Sądu Najwyższego.
Jak wskazał Sąd Najwyższy w uzasadnieniu postanowienia z 20 września 2011 r. (III SW 12/11) „protest wyborczy wniesiony z naruszeniem terminu to
zarówno protest przedwczesny, czyli złożony przed dniem ogłoszenia wyników wyborów, jak i protest spóźniony, czyli wniesiony po upływie tego terminu”.
Zważywszy, że protest I. […] reprezentowanego przez A. N. S. został wniesiony przed ich przeprowadzeniem – stwierdzić należało, iż jest on przedwczesny i został wniesiony z naruszeniem terminu, o którym mowa w art. 321 § 1 k.wyb.
Mając powyższe na uwadze, uznając, iż protest wyborczy został wniesiony przez osobę do tego nieuprawnioną, a także nie spełnia on warunków określonych w ustawie, Sąd Najwyższy
na podstawie art. 322 § 1 k.wyb.
orzekł, jak w sentencji.
Elżbieta Karska      Tomasz Demendecki     Tomasz Przesławski
[MWR]
[a.ł]

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI