I NSW 3792/20
Podsumowanie
Sąd Najwyższy uznał protest wyborczy dotyczący niedoręczenia pakietu wyborczego za bezzasadny, wskazując na prawidłowe działanie konsula.
Skarga wyborcza została wniesiona przez K.N. przeciwko wyborowi A.D. na Prezydenta RP, zarzucając niedoręczenie pakietu wyborczego w drugiej turze głosowania, co miało pozbawić ją prawa głosu. Sąd Najwyższy, analizując przepisy Kodeksu wyborczego i postępowanie konsula, uznał protest za bezzasadny. Stwierdzono, że konsul dopełnił obowiązków, wysyłając zaświadczenie do głosowania zgodnie z przepisami.
Protest wyborczy został wniesiony przez K.N. przeciwko wyborowi A.D. na Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, zarzucając naruszenie przepisów poprzez niedoręczenie pakietu wyborczego w drugiej turze głosowania, co miało skutkować pozbawieniem czynnego prawa wyborczego i wpłynąć na wynik wyborów. Skarżąca, przebywająca za granicą, zgłosiła zamiar głosowania korespondencyjnego, jednak nie otrzymała pakietu na czas w pierwszej turze, a następnie nie otrzymała zaświadczenia do głosowania w Polsce. Sąd Najwyższy, rozpoznając protest, odwołał się do przepisów Kodeksu wyborczego dotyczących protestów przeciwko ważności wyborów. Stwierdzono, że zarzut skarżącej nie odpowiadał wymogom formalnym, jednakże analizując stan faktyczny, Sąd Najwyższy ustalił, że Konsul RP w M. dopełnił wszelkich obowiązków, wysyłając zaświadczenie do głosowania zgodnie z obowiązującymi przepisami. W konsekwencji, Sąd Najwyższy wyraził opinię o bezzasadności protestu.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli konsul dopełnił wszelkich obowiązków związanych z wysyłką zaświadczenia zgodnie z przepisami.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy analizując przepisy Kodeksu wyborczego dotyczące głosowania za granicą i wydawania zaświadczeń, stwierdził, że konsul działał prawidłowo, wysyłając zaświadczenie do głosowania zgodnie z terminami i procedurami.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
wyrażenie opinii o bezzasadności protestu
Strona wygrywająca
Przeciwnik protestu (nie wskazany wprost, ale wynik korzystny dla organów wyborczych)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| K.N. | osoba_fizyczna | skarżąca |
| A.D. | osoba_fizyczna | wybrany Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej |
| Przewodniczący Państwowej Komisji Wyborczej | organ_państwowy | uczestnik |
| Prokurator Generalny | organ_państwowy | uczestnik |
Przepisy (14)
Główne
k.wyb. art. 321 § 1
Kodeks wyborczy
k.wyb. art. 82 § 1
Kodeks wyborczy
Określa przesłanki wniesienia protestu przeciwko ważności wyborów, w tym dopuszczenie się przestępstwa przeciwko wyborom lub naruszenie przepisów mające wpływ na wynik wyborów.
u.wyb.2020 art. 15 § 2
Ustawa o szczególnych zasadach organizacji wyborów powszechnych na Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej zarządzonych w 2020 r. z możliwością głosowania korespondencyjnego
k.wyb. art. 83
Kodeks wyborczy
Określa zasady wnoszenia i trybu rozpoznania protestu.
k.wyb. art. 323 § 1
Kodeks wyborczy
Konstytucja RP art. 129 § 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucyjne podstawy protestu przeciwko ważności wyboru Prezydenta RP.
Pomocnicze
u.wyb.2020 art. 6 § 2
Ustawa o szczególnych zasadach organizacji wyborów powszechnych na Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej zarządzonych w 2020 r. z możliwością głosowania korespondencyjnego
k.wyb. art. 35 § 1
Kodeks wyborczy
Dotyczy wpisu wyborców przebywających za granicą do spisu wyborców przez konsula.
k.wyb. art. 35 § 2
Kodeks wyborczy
Określa termin zgłoszenia do spisu wyborców.
k.wyb. art. 32 § 1
Kodeks wyborczy
Dotyczy wydawania zaświadczenia o prawie do głosowania.
k.wyb. art. 32 § 2
Kodeks wyborczy
Określa organ wydający zaświadczenie.
k.wyb. art. 35 § 3
Kodeks wyborczy
Stosowanie przepisów o wydawaniu zaświadczeń do wyborców przebywających za granicą.
Dz. U. z 2017 r. poz. 1130
Rozporządzenie Ministra Spraw Zagranicznych z dnia 13 marca 2015 r. w sprawie spisu wyborców przebywających za granicą
Określa sposób powiadamiania, wydawania i ewidencjonowania zaświadczeń oraz sporządzania spisu wyborców za granicą.
k.k. art. XXXI
Kodeks karny
Przestępstwa przeciwko wyborom.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Konsul RP w M. dopełnił wszelkich obowiązków związanych z wysyłką zaświadczenia do głosowania zgodnie z obowiązującymi przepisami. Zarzut skarżącej nie odpowiadał wymogom formalnym określonym w Kodeksie wyborczym.
Odrzucone argumenty
Niedoręczenie pakietu wyborczego lub zaświadczenia do głosowania miało wpływ na wynik wyborów i pozbawiło skarżącą prawa głosu.
Godne uwagi sformułowania
Protest należało pozostawić bez dalszego biegu. Sformułowany zarzut nie został sformułowany w sposób odpowiadający wskazanym wyżej przepisom k.wyb. Konsul Rzeczypospolitej Polskiej w M., dopełnił w tym zakresie wszelkich spoczywających na nim obowiązków działając zgodnie z obowiązującymi przepisami
Skład orzekający
Janusz Niczyporuk
przewodniczący, sprawozdawca
Antoni Bojańczyk
członek
Aleksander Stępkowski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących protestów wyborczych, procedury głosowania za granicą i odpowiedzialności konsula za doręczenie dokumentów wyborczych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznych okoliczności wyborów prezydenckich w 2020 roku i procedury głosowania korespondencyjnego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu demokracji - prawa wyborczego i procedur wyborczych, choć rozstrzygnięcie jest oparte na formalnej analizie przepisów.
“Czy niedoręczenie pakietu wyborczego unieważnia wybory? Sąd Najwyższy rozstrzyga protest wyborczy.”
Lexedit — asystent AI dla prawników
Analizuj umowy, identyfikuj ryzyka i edytuj dokumenty z pomocą AI. Wrażliwe dane są anonimizowane zanim opuszczą Twój komputer.
Analiza umów
Ryzyka, klauzule i rekomendacje w trybie śledzenia zmian
Pełna anonimizacja
Dane osobowe usuwane lokalnie przed wysyłką do AI
Bezpieczeństwo danych
Szyfrowanie, brak trenowania modeli na Twoich dokumentach
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
SN Sygn. akt I NSW 3792/20 POSTANOWIENIE Dnia 30 lipca 2020 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Janusz Niczyporuk (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Antoni Bojańczyk SSN Aleksander Stępkowski w sprawie z protestu wyborczego K.N. przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej przy udziale Przewodniczącego Państwowej Komisji Wyborczej, Prokuratora Generalnego po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 30 lipca 2020 r. wyraża opinię o bezzasadności protestu. UZASADNIENIE Pismem z dnia 16 lipca 2020 r. K.N. (dalej: Skarżąca) działając na podstawie art. 321 § 1 w związku z art. 82 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy (tekst jedn.: Dz. U. z 2019 poz. 684 ze zm.; dalej: k.wyb.) oraz w związku z art. art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 2 czerwca 2020 r. o szczególnych zasadach organizacji wyborów powszechnych na Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej zarządzonych w 2020 r. z możliwością głosowania korespondencyjnego (Dz. U. z 2020 poz. 979; dalej: u.wyb.2020) wniosła protest wyborczy przeciwko wyborowi A.D. na Prezydenta Rzeczypospolitej. Skarżąca zarzucił naruszenie art. 6 ust. 2 u.wyb., poprzez niedoręczenie jej w odpowiednim czasie pakietu wyborczego w drugiej turze głosowania. Okoliczność ta w ocenie Skarżącej pozbawiła ją czynnego prawa wyborczego oraz miała wpływ na wynik wyborów. K.N. wyjaśniła w uzasadnieniu wniesionego protestu, że jako wyborca przebywający w za granicą, zgłosiła Konsulowi RP w M. zamiar głosowania korespondencyjnego w pierwszej turze wyborów. Zgłoszenia dokonała elektronicznie z zachowaniem wymogów określonych przez art. 3 u.wyb.2020. Z uwagi na otrzymanie pakietu 25 czerwca 2020 r. (w jej ocenie zbyt późne by oddać głos) Skarżąca uznała, że w drugiej turze odda głos w Polsce. W rezultacie złożyła wniosek o wydanie zaświadczenia do głosowania (w Konsulacie RP w M.). Zaświadczenia uprawniającego do oddania głosu K.N. nie otrzymała do dnia złożenia protestu wyborczego. W odpowiedzi na protest Konsul RP w M. wyjaśnił, że po wyrażeniu zgody na wysłanie zaświadczenia wysłał je przesyłką ekspresową nierejestrowaną na 4 dni przed terminem przewidzianym przez przepisy u.wyb.2020. Państwowa Komisja Wyborcza i Prokurator Generalny nie wnieśli odpowiedzi na protest. Sąd Najwyższy, zważył co następuje: Protest należało pozostawić bez dalszego biegu. Instytucja protestu przeciwko ważności wyborów prezydenckich ma swoje konstytucyjne podstawy. W myśl art. 129 ust. 2 Konstytucji RP wyborcy przysługuje prawo zgłoszenia do Sądu Najwyższego protestu przeciwko ważności wyboru Prezydenta Rzeczypospolitej na zasadach określonych w ustawie. Zasady te zostały obecnie zawarte w przepisach ogólnych art. 82 i art. 83 zamieszczonych w rozdziale 10 działu I ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. - Kodeks wyborczy (tekst jedn.: Dz. U. z 2019 r. poz. 684; dalej: k.wyb.) oraz w odniesieniu do wyborów Prezydenta Rzeczypospolitej w przepisach szczególnych art. 321-323 zamieszczonych w rozdziale 5 działu V tego aktu prawnego, do których odsyła (w kwestii wskazania sądu właściwego do rozpoznania protestu oraz zasad jego wnoszenia i trybu rozpoznania) art. 83 k.wyb. Zgodnie z przepisem art. 82 § 1 k.wyb., przeciwko ważności wyborów, ważności wyborów w okręgu lub wyborów określonej osoby może być wniesiony protest z powodu: dopuszczenia się przestępstwa przeciwko wyborom, określonego w rozdziale XXXI Kodeksu karnego, mającego wpływ na przebieg głosowania, ustalenie wyników głosowania lub wyników wyborów lub naruszenie przepisów kodeksu dotyczących głosowania, ustalenia wyników głosowania lub wyników wyborów, mającego wpływ na wynik wyborów. W niniejszej sprawie, Skarżąca zarzuca naruszenie art. 6 ust. 2 u.wyb., poprzez niedoręczenie zaświadczenia o prawie do głosowania w wyborach na Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, co doprowadziło ją do pozbawienia skorzystania z konstytucyjnie gwarantowanego czynnego prawa wyborczego. Sformułowany zarzut nie został sformułowany w sposób odpowiadający wskazanym wyżej przepisom k.wyb. Odnosząc się jednak do twierdzeń Skarżącej stwierdzić należy, że według k.wyb., wyborcy przebywający za granicą i posiadający ważne polskie paszporty wpisywani są do spisu wyborców sporządzanego przez właściwego terytorialnie konsula (art. 35 § 1 k.wyb.). Wpisu dokonuje się na podstawie osobistego zgłoszenia wniesionego ustnie, pisemnie, telefonicznie, telegraficznie, telefaksem lub w formie elektronicznej (formę elektroniczną wybrał wyborca wnoszący protest). Zgłoszenie powinno zawierać odpowiednie wymagane dane, a w przypadku obywateli polskich czasowo przebywających za granicą - miejsce wpisania wyborcy do rejestru wyborców. Zgłoszenia można dokonać najpóźniej w trzecim dniu przed dniem wyborów (art. 35 § 2 k.wyb.). Wyborca zmieniający miejsce pobytu przed dniem wyborów otrzymuje na wniosek zgłoszony pisemnie, telefaksem lub w formie elektronicznej, przed sporządzeniem spisu wyborców - na podstawie rejestru wyborców, a po sporządzeniu spisu wyborców - na podstawie spisu wyborców, zaświadczenie o prawie do głosowania w miejscu pobytu w dniu wyborów (art. 32 § 1 k.wyb.). Zaświadczenie to wydaje urząd gminy (art. 32 § 2). Przepis art. 32 § 1 k.wyb. stosuje się odpowiednio do wyborców przebywających za granicą i posiadających ważne polskie paszporty, z tym, że zaświadczenie wydaje konsul, który sporządził spis wyborców (art. 35 § 3 k.wyb.). Sposób powiadamiania urzędów gmin o objętych spisem wyborców osobach stale zamieszkałych w kraju a zamierzających głosować za granicą, sposób wydawania i ewidencjonowania zaświadczeń o prawie do głosowania, a także sposób sporządzania i aktualizacji spisu wyborców, o którym mowa w art. 35 § 1 Kodeksu wyborczego, określony został w rozporządzeniu Ministra Spraw Zagranicznych z dnia 13 marca 2015 r. w sprawie spisu wyborców przebywających za granicą (Dz. U. z 2017 r. poz. 1130). Wskazać w tym miejscu należy, że z akt niniejszej sprawy wynika, że Konsul Rzeczypospolitej Polskiej w M., dopełnił w tym zakresie wszelkich spoczywających na nim obowiązków działając zgodnie z obowiązującymi przepisami - pismem z 9 lipca 2020 r. poinformowano Skarżącego, że zaświadczenie do głosowania nadano 2 lipca 2020 r. (numer przesyłki […]). Mając na uwadze powyższe, Sąd Najwyższy działając na podstawie art. 323 § 1 wyraził opinię o bezzasadności protestu .