I NSW 36/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy pozostawił protest przeciwko ważności wyborów Prezydenta RP bez dalszego biegu z powodu braków formalnych i przedwczesności złożenia.
Wnoszący protest M. B. złożył protest przeciwko ważności wyborów Prezydenta RP, które odbyły się 18 maja 2025 r. Sąd Najwyższy, powołując się na Kodeks wyborczy oraz własne orzecznictwo, uznał protest za niedopuszczalny. Jako główne powody wskazano brak numeru PESEL wnoszącego protest, co stanowi nieusuwalny brak formalny, oraz fakt, że protest został wniesiony przed podaniem oficjalnych wyników wyborów, co czyni go przedwczesnym.
Protest przeciwko ważności wyborów Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, zarządzonych na dzień 18 maja 2025 r., został wniesiony przez M. B. w dniu 23 maja 2025 r. Sąd Najwyższy, rozpatrując sprawę na posiedzeniu niejawnym, postanowił pozostawić protest bez dalszego biegu. Podstawą prawną dla takiego rozstrzygnięcia są przepisy Kodeksu wyborczego, w szczególności art. 321 § 1 i art. 322 § 1. Sąd wskazał, że protesty przeciwko wyborom Prezydenta RP należy wnosić w terminie 14 dni od dnia podania wyników do publicznej wiadomości. W analizowanej sprawie protest został wniesiony przedwcześnie, co jest jednym z powodów jego odrzucenia. Dodatkowo, Sąd Najwyższy podkreślił, że protesty wyborcze muszą spełniać wymogi formalne określone w Kodeksie postępowania cywilnego, w tym zawierać oznaczenie podmiotu wnoszącego z podaniem adresu i numeru PESEL. Brak numeru PESEL w proteście M. B. został uznany za nieusuwalny brak formalny, który uniemożliwia dalsze procedowanie. Sąd powołał się również na uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 25 października 2023 r. (I NZP 8/23), która nadała moc zasady prawnej stwierdzenie, że w postępowaniach dotyczących protestów wyborczych nie stosuje się przepisów o wzywaniu do uzupełnienia braków formalnych. W konsekwencji, z uwagi na oba wskazane powody – przedwczesność i braki formalne – Sąd Najwyższy pozostawił protest bez dalszego biegu.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, protest wniesiony przed podaniem wyników wyborów do publicznej wiadomości jest przedwczesny i podlega pozostawieniu bez dalszego biegu.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy powołując się na ugruntowane orzecznictwo wskazał, że protest wyborczy musi być wniesiony po podaniu wyników do publicznej wiadomości. Wniesienie go wcześniej, zwłaszcza po pierwszym głosowaniu a przed drugim, czyni go przedwczesnym.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
pozostawienie protestu bez dalszego biegu
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. B. | osoba_fizyczna | wnoszący protest |
| Przewodniczący Państwowej Komisji Wyborczej | organ_państwowy | uczestnik |
| Prokurator Generalny | organ_państwowy | uczestnik |
Przepisy (6)
Główne
k.wyb. art. 321 § 1
Kodeks wyborczy
Protest przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej wnosi się na piśmie do Sądu Najwyższego nie później niż w ciągu 14 dni od dnia podania wyników wyborów do publicznej wiadomości.
k.wyb. art. 322 § 1
Kodeks wyborczy
Sąd Najwyższy pozostawia bez dalszego biegu protest wniesiony przez osobę do tego nieuprawnioną lub niespełniający warunków formalnych.
Pomocnicze
k.p.c. art. 126
Kodeks postępowania cywilnego
Określa ogólne wymogi formalne pisma procesowego, które muszą być spełnione przez protest wyborczy.
Ustawa o referendum ogólnokrajowym
Przywołana w uchwale I NZP 8/23 jako jeden z aktów prawnych dotyczących postępowań, w których nie stosuje się przepisów o uzupełnianiu braków formalnych.
k.p.c. art. 130 § 1-2
Kodeks postępowania cywilnego
Przepisy dotyczące uzupełniania braków formalnych, które nie mają zastosowania w sprawach protestów wyborczych zgodnie z uchwałą I NZP 8/23.
k.p.c. art. 130a § 1-3
Kodeks postępowania cywilnego
Przepisy dotyczące uzupełniania braków formalnych, które nie mają zastosowania w sprawach protestów wyborczych zgodnie z uchwałą I NZP 8/23.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Protest został wniesiony przed podaniem wyników wyborów do publicznej wiadomości, co czyni go przedwczesnym. Protest nie zawierał numeru PESEL wnoszącego, co stanowi nieusuwalny brak formalny.
Godne uwagi sformułowania
Protest należało pozostawić bez dalszego biegu. protest złożony przed podaniem wyników wyboru Prezydenta RP do publicznej wiadomości jest przedwczesny protest wyborczy jako pierwsze pismo procesowe w sprawie powinien odpowiadać warunkom formalnym określonym w art. 126 i nast. k.p.c. nie mają zastosowania przepisy art. 130 § 1-2 oraz art. 130a § 1-3 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego
Skład orzekający
Elżbieta Karska
przewodniczący, sprawozdawca
Tomasz Demendecki
członek
Tomasz Przesławski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie wymogów formalnych protestów wyborczych oraz dopuszczalności ich wnoszenia w kontekście terminu podania wyników wyborów."
Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie protestów przeciwko wyborom Prezydenta RP, ale zasady dotyczące braków formalnych i przedwczesności mogą mieć zastosowanie analogicznie do innych wyborów.
Wartość merytoryczna
Ocena: 4/10
Sprawa dotyczy procedury wyborczej i formalnych aspektów protestu, co jest istotne dla prawników specjalizujących się w prawie wyborczym, ale może być mniej interesujące dla szerszej publiczności.
“Protest wyborczy odrzucony przez Sąd Najwyższy. Poznaj kluczowe błędy formalne.”
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySN I NSW 36/25 POSTANOWIENIE Dnia 4 czerwca 2025 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Elżbieta Karska (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Tomasz Demendecki SSN Tomasz Przesławski w sprawie z protestu M. B. przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, z udziałem Przewodniczącego Państwowej Komisji Wyborczej i Prokuratora Generalnego po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 4 czerwca 2025 r., pozostawia protest bez dalszego biegu. Tomasz Demendecki Elżbieta Karska Tomasz Przesławski UZASADNIENIE M. B. (dalej: „wnoszący protest”) 23 maja 2025 r. (data nadania) wniósł protest przeciwko ważności wyborów Prezydenta Rzeczypospolitej zarządzonych na dzień 18 maja 2025 r. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Protest należało pozostawić bez dalszego biegu. Zgodnie z art. 321 § 1 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. Kodeks wyborczy (tekst jedn. Dz.U. z 2025 r., poz. 365; dalej: „k.wyb.”) protest przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej wnosi się na piśmie do Sądu Najwyższego nie później niż w ciągu 14 dni od dnia podania wyników wyborów do publicznej wiadomości przez Państwową Komisję Wyborczą. Nadanie w tym terminie protestu w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe jest równoznaczne z wniesieniem go do Sądu Najwyższego. W świetle art. 322 § 1 k.wyb. Sąd Najwyższy pozostawia bez dalszego biegu protest wniesiony przez osobę do tego nieuprawnioną lub niespełniający warunków formalnych. W pierwszej kolejności wskazać należy, że w ugruntowanym orzecznictwie Sądu Najwyższego wskazuje się, że protest złożony przed podaniem wyników wyboru Prezydenta RP do publicznej wiadomości jest przedwczesny, co w szczególności dotyczy sytuacji, gdy został wniesiony po pierwszym głosowaniu, w którym żaden kandydat nie uzyskał więcej niż połowy ważnie oddanych głosów, a przed ponownym głosowaniem, po którym dopiero zostaje ogłoszony wynik wyborów (zob. np. postanowienia Sądu Najwyższego z: 27 lipca 2020 r., I NSW 70/20; 26 maja 2015 r. , III SW 10/15). Podkreślić także należy, że protest wyborczy jako pierwsze pismo procesowe w sprawie powinien odpowiadać warunkom formalnym określonym w art. 126 i nast. k.p.c. Niezbędne jest zatem, aby protest wyborczy zawierał: 1. oznaczenie podmiotu wnoszącego protest z podaniem jego adresu i numeru PESEL; 2. oznaczenie, w którym z obwodów do głosowania na obszarze danego okręgu wyborczego w spisie wyborców było umieszczone imię i nazwisko wnoszącego protest – jeżeli protest wnosi wyborca; 3. oznaczenie pełnomocnika wraz ze wskazaniem jego adresu – jeżeli został ustanowiony; 4. wniosek o stwierdzenie nieważności wyborów/wyborów w danym okręgu wyborczym/wyboru posła/wyboru senatora; 5. zarzuty; 6. przedstawienie lub wskazanie dowodów, na których oparto zarzuty; 7. uzasadnienie zarzutów; 8. własnoręczny podpis skarżącego lub jego pełnomocnika. Ponadto, jeśli protest wyborczy składa osoba przebywająca za granicą lub na polskim statku morskim protest musi dodatkowo zawierać oznaczenie pełnomocnika zamieszkałego w Polsce lub pełnomocnika do doręczeń zamieszkałego w Polsce wraz ze wskazaniem ich adresów. Sąd Najwyższy uchwałą z 25 października 2023 r., I NZP 8/23, której nadano moc zasady prawnej, jednoznacznie stwierdził, że „w postępowaniach zainicjowanych protestami przeciwko ważności wyborów: do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej i do Senatu Rzeczypospolitej Polskiej, Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej oraz do Parlamentu Europejskiego w Rzeczypospolitej Polskiej, o których mowa w ustawie z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy (tekst jedn. Dz.U. 2022, poz. 1277, ze zm.), a także w postępowaniu zainicjowanym protestem przeciwko ważności referendum, o którym mowa w ustawie z dnia 14 marca 2003 r. o referendum ogólnokrajowym (tekst jedn. Dz.U. 2020, poz. 851, ze zm.), nie mają zastosowania przepisy art. 130 § 1 - 2 oraz art. 130 1a § 1 - 3 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (tekst jedn. Dz.U. 2023, poz. 1550, ze zm.)”. W sprawach dotyczących protestów wyborczych nie wzywa się zatem wnoszących protest do uzupełnienia braku formalnego pisma. W ocenianej sprawie wnoszący protest nie wskazał numeru PESEL, co skutkuje koniecznością przyjęcia, że wywiedzione do Sądu Najwyższego pismo procesowe obarczone jest nieusuwalnym brakiem formalnym. Co więcej, w ugruntowanym orzecznictwie Sądu Najwyższego wskazuje się, że protest złożony przed podaniem wyników wyboru Prezydenta RP do publicznej wiadomości jest przedwczesny, co w szczególności dotyczy sytuacji, gdy został wniesiony po pierwszym głosowaniu, w którym żaden kandydat nie uzyskał więcej niż połowy ważnie oddanych głosów, a przed ponownym głosowaniem, po którym dopiero zostaje ogłoszony wynik wyborów (zob. np. postanowienia Sądu Najwyższego z: 27 lipca 2020 r., I NSW 70/20; 26 maja 2015 r. , III SW 10/15). W związku z tym Sąd Najwyższy stwierdził, że protest wyborczy został wniesiony przedwcześnie i również z tego powodu podlega pozostawieniu bez dalszego biegu. Z powyższych względów Sąd Najwyższy, działając na podstawie art. 322 § 1 zd. 1 k.wyb., postanowił jak w sentencji. Tomasz Demendecki Elżbieta Karska Tomasz Przesławski JW [r.g.]
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI