I NSW 353/19

Sąd Najwyższy2019-12-10
SNinneprawo wyborczeŚrednianajwyższy
wyboryprotest wyborczySąd NajwyższyKodeks wyborczyuprawnienie do wniesienia protestukomisja wyborcza

Sąd Najwyższy pozostawił protest wyborczy bez dalszego biegu z powodu wniesienia go przez osobę nieuprawnioną.

Protest wyborczy został wniesiony przez członka Obwodowej Komisji Wyborczej nr (...) w W., K. K., przeciwko ważności wyborów do Sejmu i Senatu RP. Protest zarzucał szereg nieprawidłowości w pracy komisji, w tym nieważne karty, brak weryfikacji, niewłaściwe przechowywanie pieczęci i materiałów wyborczych, a także stresowanie członków komisji przez przewodniczącego. Sąd Najwyższy, powołując się na Kodeks wyborczy, uznał, że protest został wniesiony przez osobę nieuprawnioną, ponieważ zgodnie z prawem protest może wnieść jedynie wyborca. W związku z tym, protest został pozostawiony bez dalszego biegu.

Protest wyborczy został wniesiony do Sądu Najwyższego przez K. K., członka Obwodowej Komisji Wyborczej nr (...) w W., przeciwko ważności wyborów do Sejmu i Senatu RP. Protest zawierał szereg zarzutów dotyczących rzekomych naruszeń procedur wyborczych przez przewodniczącego komisji, A. W., w tym kwestie związane z nieważnymi kartami do głosowania, weryfikacją protokołów, przechowywaniem pieczęci i materiałów wyborczych, a także zachowaniem przewodniczącego wobec członków komisji. Wnosząca protest domagała się przeliczenia głosów, wyjaśnienia przyczyn dużej liczby głosów nieważnych oraz niedopuszczenia A. W. do przyszłych prac w komisjach wyborczych. Państwowa Komisja Wyborcza, Prokurator Generalny oraz Okręgowa Komisja Wyborcza w W. wniosły o pozostawienie protestu bez dalszego biegu. Sąd Najwyższy, rozpatrując protest, stwierdził, że zgodnie z art. 82 § 3 Kodeksu wyborczego, uprawnionym do złożenia protestu jest wyłącznie wyborca. Analiza akt sprawy wykazała, że K. K. wnosiła protest jako członek komisji, a nie jako wyborca. Z tego względu, na podstawie art. 243 § 1 k.wyb. w zw. z art. 241 § 3 k.wyb., Sąd Najwyższy uznał protest za wniesiony przez osobę nieuprawnioną i pozostawił go bez dalszego biegu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, protest przeciwko ważności wyborów może wnieść wyłącznie wyborca.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołał się na art. 82 § 3 Kodeksu wyborczego, który jednoznacznie określa, że uprawnionym do złożenia protestu jest wyborca. Analiza treści protestu i akt sprawy wykazała, że K. K. wnosiła go jako członek komisji, a nie jako wyborca, co czyniło ją osobą nieuprawnioną do jego wniesienia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

pozostawienie protestu bez dalszego biegu

Strony

NazwaTypRola
K. K.osoba_fizycznawnosząca protest
Przewodniczący Państwowej Komisji Wyborczejorgan_państwowyuczestnik
Przewodniczący Okręgowej Komisji Wyborczej w W.organ_państwowyuczestnik
Prokurator Generalnyorgan_państwowyuczestnik
M. G.osoba_fizycznawnosząca protest (wyłączono do odrębnego rozpoznania)
G. K.osoba_fizycznawnosząca protest (wyłączono do odrębnego rozpoznania)

Przepisy (6)

Główne

k.wyb. art. 82 § 1

Ustawa - Kodeks wyborczy

Określa podstawy wniesienia protestu przeciwko ważności wyborów (przestępstwo przeciwko wyborom lub naruszenie przepisów kodeksu mające wpływ na wynik).

k.wyb. art. 82 § 3

Ustawa - Kodeks wyborczy

Definiuje krąg podmiotów uprawnionych do złożenia protestu przeciwko ważności wyborów – są nimi wyłącznie wyborcy.

k.wyb. art. 241 § 3

Ustawa - Kodeks wyborczy

Wymogi formalne protestu, w tym obowiązek sformułowania zarzutów i przedstawienia dowodów.

k.wyb. art. 243 § 1

Ustawa - Kodeks wyborczy

Postanowienie o pozostawieniu protestu bez dalszego biegu w przypadku niespełnienia wymogów formalnych lub wniesienia przez osobę nieuprawnioną.

Pomocnicze

Konst. RP art. 101 § 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Prawo wyborców do zgłaszania do Sądu Najwyższego protestu przeciwko ważności wyborów.

k.k. art. XXXI

Kodeks karny

Rozdział dotyczący przestępstw przeciwko wyborom.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Protest został wniesiony przez osobę nieuprawnioną (członka komisji, a nie wyborcę).

Odrzucone argumenty

Zarzuty dotyczące nieprawidłowości w pracy komisji wyborczej (nie były rozpatrywane ze względu na brak uprawnienia do wniesienia protestu).

Godne uwagi sformułowania

protest wyborczy K. K. wniosła do Sądu Najwyższego Zgodnie z art. 82 § 3 k.wyb. uprawnionymi do złożenia protestu przeciwko ważności wyborów [...] jest wyborca Z analizy akt sprawy nie wynika, aby protest wyborczy K. K. złożony został przez nią jako wyborcę. przedmiotowy protest, jako wniesiony przez osobę nieuprawnioną należało pozostawić bez dalszego biegu

Skład orzekający

Marek Dobrowolski

przewodniczący

Tomasz Demendecki

sprawozdawca

Paweł Księżak

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalenie kręgu podmiotów uprawnionych do wnoszenia protestów wyborczych oraz formalnych wymogów takich protestów."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej procedury wyborczej i definicji protestu wyborczego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa jest interesująca z punktu widzenia prawa wyborczego i procedury administracyjnej, ale jej rutynowy charakter (pozostawienie bez biegu z powodu formalnego błędu) ogranicza jej atrakcyjność dla szerszej publiczności.

Kto może kwestionować ważność wyborów? Sąd Najwyższy wyjaśnia kluczowe zasady.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt I NSW 353/19
POSTANOWIENIE
Dnia 10 grudnia 2019 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Marek Dobrowolski (przewodniczący)
‎
SSN Tomasz Demendecki (sprawozdawca)
‎
SSN Paweł Księżak
w sprawie z protestu wyborczego K. K.
‎
przeciwko ważności wyborów do Sejmu i Senatu Rzeczypospolitej Polskiej
przy udziale Przewodniczącego Państwowej Komisji Wyborczej, Przewodniczącego Okręgowej Komisji Wyborczej w W., Prokuratora Generalnego,
‎
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 10 grudnia 2019 r.,
pozostawia protest bez dalszego biegu.
UZASADNIENIE
W dniu 21 października 2019 r. M. G. – Wiceprzewodnicząca Obwodowej Komisji Wyborczej nr (...) w W. oraz
K. K.
–
członek Obwodowej Komisji Wyborczej nr (...) w
W. G. K. – członek Obwodowej Komisji Wyborczej nr (...) w W. wniosły do Sądu Najwyższego protest wyborczy.
Zarządzeniem z dnia 29 października 2019 r. wyłączono do odrębnego rozpoznania protest w zakresie w jakim wniesiony został przez M. G. i G. K.
K. K. w treści protestu wskazała, że chce zgłosić szereg incydentów podczas prac komisji nr (...) w W. które w jej ocenie naruszały procedury wyborcze i mogły mieć wpływ na wynik wyborów. Wnosząca protest zarzuciła, że: (1.) nieważne karty do Senatu w ilości 20 sztuk, nie były poddane weryfikacji całej komisji; (2.) przy podpisywaniu protokołu okazało się, że jest 20 kart nieważnych, a na zapytanie wiceprzewodniczącej, dlaczego 20 kart jest nieważnych, przewodniczący A. W. nie udzielił odpowiedzi oraz na pytanie K. K., dotyczące ponownego przeliczenia głosów nieważnych stwierdził, że wszystko jest spakowane; (3.) rano w dniu 13 października 2019 r. ok. godz. 6.00 pieczątka komisji nr (...) znajdowała się poza lokalem wyborczym - przewodniczący A. W. miał wziąć ją ze sobą; (4.) podczas prac przygotowawczych w sobotę 12 października 2019 r., przewodniczący A. W. próbował pozbawić wiceprzewodniczącą komisji funkcji poprzez przeprowadzenie głosowania nad usunięciem jej z komisji; (5.) przewodniczący A. W. w sobotę 12 października 2019 r., przyniósł do lokalu wyborczego karty do głosowania w odstępie dwóch godzin od przyniesienia materiałów wyborczych; (6.) przewodniczący A. W. stresował część osób z komisji, krzyczał, walił pięścią w stół, nie dawał dojść do głosu, zaś wiceprzewodnicząca czuła się poniżana przed członkami Komisji w trakcie pracy; (7.) podczas liczenia głosów i sporządzania protokołu przewodniczący A. W. wielokrotnie z E. G. oraz z pieczątką wychodził na papierosa poza lokal wyborczy; (8.) przewodniczący w godzinach popołudniowych samodzielnie zadecydował, by karty do głosowania do Sejmu składać w pół, co miało uniemożliwiać weryfikację ich ostemplowania przez członków komisji; (9.) przewodniczący A. W. powiedział zastępcy, w trakcie prac komisji, że sam będzie protokołował argumentując to kłótliwą postawą zastępcy; (10.) podczas liczenia głosów przewodniczący A. W. szeptał do pochylonej E. G. w taki sposób, że przez chwilę nie było widać liczonych głosów – wnosząca protest podała, iż ww. państwo mieli umawiać się na spotkanie w tygodniu; (11.) przewodniczący nadużył swojej funkcji poprzez ponadnormatywne ustalenie godzin pracy względem pełnionej funkcji w ten sposób, że sam pracował 15 godzin bez przerwy, zaś wiceprzewodnicząca pracowała 12 godzin, a pozostali członkowie komisji po 9 godzin.
Wnosząca protest „domagała się”: (1.) przeliczenia wszystkich głosów, (2.)
wyjaśnienia, dlaczego jest tyle głosów nieważnych; oraz (3.) niedopuszczenia w przyszłości do sytuacji, aby A. W. angażować do prac w komisjach wyborczych jako członka, a tym bardziej przydzielać mu funkcję Przewodniczącego.
Przewodniczący Państwowej Komisji Wyborczej w odpowiedzi na protest z dnia 28 października 2019 r. wniósł o pozostawienie protestu bez dalszego biegu.
Także Prokurator Generalny w swoim stanowisku z dnia 29 października 2019 r. wniósł o pozostawienie protestu bez dalszego biegu.
Przewodniczący Okręgowej Komisji Wyborczej w W. w odpowiedzi na protest z dnia 30 października 2019 r. wniósł o pozostawienie protestu bez dalszego biegu.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 101 ust. 2 Konstytucji RP wyborcy przysługuje prawo zgłoszenia do Sądu Najwyższego protestu przeciwko ważności wyborów do Sejmu RP i Senatu RP na zasadach określonych w ustawie. Zasady wnoszenia protestów wyborczych określa ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. - Kodeks wyborczy (Dz.U. 2019, poz. 684 ze zm.; dalej: k.wyb.).
Zgodnie z art. 82 § 1 k.wyb. przeciwko ważności wyborów, ważności wyborów w okręgu lub wyborowi określonej osoby może być wniesiony protest z powodu:
1) dopuszczenia się przestępstwa przeciwko wyborom, określonego w rozdziale XXXI Kodeksu karnego, mającego wpływ na przebieg głosowania, ustalenie wyników głosowania lub wyników wyborów, lub
2) naruszenia przepisów kodeksu dotyczących głosowania, ustalenia wyników głosowania lub wyników wyborów, mającego wpływ na wynik wyborów.
W świetle art. 241 § 3 k.wyb. określającego warunki formalne protestu, osoba wnosząca protest, powinna sformułować zarzuty oraz przedstawić lub wskazać dowody, na których opiera swoje zarzuty.
W pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę, że protest został wniesiony przez osobę nieuprawnioną bowiem wnosząca protest, jak wynika z analizy jego treści, działała jako członek Obwodowej Komisji Wyborczej nr (...) w W.
Zgodnie z
art. 82 § 3 k.wyb. uprawnionymi do złożenia protestu przeciwko ważności wyborów w okręgu wyborczym lub przeciwko wyborowi posła, senatora, posła do Parlamentu Europejskiego, radnego lub wójta jest wyborca, którego nazwisko w dniu wyborów było umieszczone w spisie wyborców w jednym z obwodów głosowania na obszarze danego okręgu wyborczego. Z analizy akt sprawy nie wynika, aby protest wyborczy K. K. złożony został przez nią jako wyborcę. Z tego też względu przedmiotowy protest, jako wniesiony przez osobę nieuprawnioną należało pozostawić bez dalszego biegu stosownie do treści 243 § 1 k.wyb.
Z tych powodów protest niespełniający wymogów formalnych pozostawiono bez nadawania mu dalszego biegu na podstawie art. 243 § 1 k.wyb. w zw. z art. 241 § 3 k.wyb.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI