I NSW 339/25

Sąd Najwyższy2025-06-18
SNinneprawo wyborczeWysokanajwyższy
wybory prezydenckieprotest wyborczySąd Najwyższywymogi formalnePESELKodeks wyborczy

Sąd Najwyższy pozostawił protest przeciwko ważności wyborów Prezydenta RP bez dalszego biegu z powodu braku numeru PESEL skarżącej, co stanowi nieusuwalny brak formalny pisma.

Skarżąca wniosła protest przeciwko ważności wyborów Prezydenta RP, jednak nie podała swojego numeru PESEL. Sąd Najwyższy, powołując się na przepisy Kodeksu wyborczego oraz własną uchwałę o mocy zasady prawnej, stwierdził, że brak numeru PESEL stanowi nieusuwalny brak formalny pisma w sprawach protestów wyborczych. W związku z tym, protest został pozostawiony bez dalszego biegu.

Sąd Najwyższy rozpoznał protest L.B. przeciwko ważności wyborów Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, które odbyły się 1 czerwca 2025 r. Protest został wniesiony drogą pocztową w dniu 10 czerwca 2025 r., a wpłynął do Sądu Najwyższego 13 czerwca 2025 r. Kluczowym problemem okazał się brak podania przez skarżącą numeru PESEL w treści protestu. Sąd Najwyższy, odwołując się do art. 82 § 1 i art. 321 § 1 Kodeksu wyborczego, podkreślił, że protest musi spełniać wymogi formalne. Zgodnie z art. 322 § 1 k.wyb., Sąd Najwyższy pozostawia bez dalszego biegu protesty niespełniające warunków formalnych, a przywrócenie terminu jest niedopuszczalne. Dodatkowo, Sąd powołał się na uchwałę I NZP 8/23, która stanowi, że w sprawach protestów wyborczych nie stosuje się przepisów k.p.c. o uzupełnianiu braków formalnych. Brak numeru PESEL został uznany za nieusuwalny brak formalny, co skutkowało pozostawieniem protestu bez dalszego biegu na mocy art. 322 § 1 k.wyb.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, brak numeru PESEL w proteście wyborczym stanowi nieusuwalny brak formalny, który skutkuje pozostawieniem protestu bez dalszego biegu.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołał się na przepisy Kodeksu wyborczego (art. 322 § 1 k.wyb.) oraz własną uchwałę o mocy zasady prawnej (I NZP 8/23), która wyłącza stosowanie przepisów k.p.c. o uzupełnianiu braków formalnych w sprawach protestów wyborczych. Brak PESEL jest traktowany jako brak formalny, którego nie można uzupełnić.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

pozostawienie protestu bez dalszego biegu

Strony

NazwaTypRola
L.B.osoba_fizycznaskarżąca

Przepisy (9)

Główne

k.wyb. art. 322 § § 1

Ustawa Kodeks wyborczy

Nakazuje pozostawienie bez dalszego biegu protestu wniesionego przez osobę nieuprawnioną lub niespełniającego warunków formalnych, a także zakazuje przywrócenia terminu.

Pomocnicze

k.wyb. art. 82 § § 1

Ustawa Kodeks wyborczy

Określa podstawy wniesienia protestu przeciwko wyborowi Prezydenta RP.

k.wyb. art. 321 § § 1

Ustawa Kodeks wyborczy

Określa termin i sposób wniesienia protestu przeciwko wyborowi Prezydenta RP.

k.wyb. art. 323 § § 1

Ustawa Kodeks wyborczy

Określa skład sądu i formę rozpatrywania protestu przez Sąd Najwyższy.

k.p.c. art. 126

Ustawa Kodeks postępowania cywilnego

Określa ogólne warunki formalne pisma procesowego.

k.p.c. art. 130 § § 1-2

Ustawa Kodeks postępowania cywilnego

Przepisy dotyczące uzupełniania braków formalnych pisma procesowego, które nie mają zastosowania w sprawach protestów wyborczych.

k.p.c. art. 130a § § 1-3

Ustawa Kodeks postępowania cywilnego

Przepisy dotyczące uzupełniania braków formalnych pisma procesowego, które nie mają zastosowania w sprawach protestów wyborczych.

Ustawa Prawo pocztowe

Definicja operatora wyznaczonego w kontekście nadania pisma pocztowego.

k.k. § rozdział XXXI

Ustawa Kodeks karny

Przestępstwa przeciwko wyborom.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak numeru PESEL w proteście wyborczym stanowi nieusuwalny brak formalny. Przepisy k.p.c. o uzupełnianiu braków formalnych nie mają zastosowania do protestów wyborczych na mocy uchwały SN I NZP 8/23.

Godne uwagi sformułowania

protest należało pozostawić bez dalszego biegu protest obarczone jest nieusuwalnym brakiem formalnym nie dopuszczalne jest przywrócenie terminu do wniesienia protestu uchwale z 25 października 2023 r., I NZP 8/23, której nadano moc zasady prawnej

Skład orzekający

Aleksander Stępkowski

przewodniczący-sprawozdawca

Adam Redzik

członek

Paweł Wojciechowski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Wymogi formalne protestów wyborczych, brak możliwości uzupełniania braków formalnych w sprawach protestów wyborczych."

Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie protestów wyborczych przeciwko wyborowi Prezydenta RP, ale zasada dotycząca braków formalnych może mieć szersze zastosowanie do innych protestów wyborczych i referendalnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje rygoryzm formalny w postępowaniach wyborczych i podkreśla znaczenie spełnienia podstawowych wymogów formalnych, nawet w sprawach o dużej wadze publicznej.

Protest wyborczy odrzucony przez Sąd Najwyższy. Znamy powód!

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
I NSW 339/25
POSTANOWIENIE
Dnia 18 czerwca 2025 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Aleksander Stępkowski (przewodniczący, sprawozdawca)
‎
SSN Adam Redzik
‎
SSN Paweł Wojciechowski
w sprawie z protestu L.B.
przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej,
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 18 czerwca 2025 r.,
pozostawia protest bez dalszego biegu.
Adam Redzik      Aleksander Stępkowski     Paweł Wojciechowski
[K.O.]
UZASADNIENIE
Pismem nadanym 10 czerwca 2025 r. w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. – Prawo
pocztowe, które wpłynęło do Sądu Najwyższego 13 czerwca 2025 r. L.B. (dalej: „skarżąca”) wniosła protest
przeciwko ważności wyborów Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej przeprowadzonych 1 czerwca 2025 r.
Skarżąca nie podała numeru PESEL.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Protest należało pozostawić bez dalszego biegu.
Jak wynika z art. 82 § 1 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. Kodeks wyborczy (tekst jedn. Dz.U. z 2025 r., poz. 365; dalej: „k.wyb.”) protest przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej może być wniesiony z powodu:
1) dopuszczenia się przestępstwa przeciwko wyborom, określonego w rozdziale XXXI Kodeksu karnego, mającego wpływ na przebieg głosowania, ustalenie wyników głosowania lub wyników wyborów;
2) naruszenia przepisów Kodeksu dotyczących głosowania, ustalenia  wyników głosowania lub wyników wyborów, mającego wpływ na wynik wyborów.
Zgodnie z art. 321 § 1 k.wyb. protest przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej wnosi się na piśmie do Sądu Najwyższego nie później niż w ciągu 14 dni od dnia podania wyników wyborów do publicznej wiadomości przez
Państwową Komisję Wyborczą, przy czym nadanie w tym terminie protestu w
polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. – Prawo pocztowe jest równoznaczne z wniesieniem go do Sądu Najwyższego. Ze wskazanego uregulowania wynika, że protest może być skutecznie wniesiony wyłącznie w określonym terminie. Stosownie do treści art.
323
§ 1 k.wyb. Sąd Najwyższy rozpatruje protest w składzie 3 sędziów w
postępowaniu nieprocesowym i wydaje, w formie postanowienia, opinię w sprawie protestu. Jednocześnie, w myśl art. 322 § 1 k.wyb.
Sąd Najwyższy powinien pozostawić bez dalszego biegu protest wniesiony przez osobę do tego nieuprawnioną lub niespełniający warunków formalnych, a niedopuszczalne jest przywrócenie terminu do wniesienia protestu.
Podkreślić należy, że protest wyborczy jako pierwsze pismo procesowe w
sprawie powinien odpowiadać warunkom formalnym określonym w art. 126 i
nast. k.p.c. Niezbędne jest zatem, aby protest wyborczy zawierał w szczególności oznaczenie podmiotu wnoszącego protest z podaniem jego adresu i numeru PESEL. Zaakcentował to Sąd Najwyższy w uchwale z 25 października 2023 r., I   NZP 8/23, której nadano moc zasady prawnej. Uchwała ta stwierdza, że w sprawach zainicjowanych protestami wyborczymi lub referendalnymi nie mają zastosowania przepisy art. 130 § 1-2 oraz art. 1301a § 1-3 k.p.c. przewidujące możliwość uzupełnienia braków formalnych pisma procesowego. Tym samym, w  sprawach dotyczących protestów wyborczych nie wzywa się do uzupełnienia braku formalnego pisma.
W niniejszej sprawie skarżąca nie podała numeru PESEL, skutkuje to koniecznością przyjęcia, że wywiedzione do Sądu Najwyższego pismo obarczone jest nieusuwalnym brakiem formalnym.
Z tego też względu, na mocy
art. 322 § 1 k.wyb.
Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji.
Adam Redzik      Aleksander Stępkowski     Paweł Wojciechowski
[K.O.]
[a.ł]

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI