I NSW 3054/20
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy pozostawił bez dalszego biegu protest wyborczy dotyczący braku debaty wyborczej, uznając, że zarzuty te nie mieszczą się w katalogu naruszeń wyborczych określonych w Kodeksie wyborczym.
Protest wyborczy K.N. przeciwko wyborowi Prezydenta RP zarzucał naruszenie Kodeksu wyborczego poprzez niezorganizowanie debaty wyborczej w II turze, co miało wpłynąć na wynik wyborów. Sąd Najwyższy, analizując przepisy Kodeksu wyborczego (art. 82 § 1), stwierdził, że zarzuty te nie dotyczą przestępstw przeciwko wyborom ani naruszeń przepisów mających wpływ na wynik głosowania czy ustalenie wyników. Kwestie związane z kampanią wyborczą i prezentacją kandydatów w mediach nie mieszczą się w definicji przestępstwa przeciwko wyborom, a ewentualne naruszenia zasad obiektywizmu przez telewizję publiczną podlegają ocenie KRRiT.
Sąd Najwyższy rozpoznał protest wyborczy K.N. przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, który dotyczył braku zorganizowania debaty wyborczej w II turze wyborów przez telewizję publiczną. Protestujący zarzucił naruszenie przepisów Kodeksu wyborczego, które miało wpływ na wynik wyborów i powinno skutkować stwierdzeniem ich nieważności. Sąd Najwyższy, powołując się na art. 129 Konstytucji RP oraz art. 82 § 1 Kodeksu wyborczego, podkreślił, że protest wyborczy może być wniesiony z powodu dopuszczenia się przestępstwa przeciwko wyborom lub naruszenia przepisów kodeksu dotyczących głosowania, ustalenia wyników głosowania lub wyników wyborów, mającego wpływ na wynik wyborów. Analiza protestu wykazała, że zarzuty dotyczące braku debaty wyborczej nie mieszczą się w ograniczonym zakresie przepisów Kodeksu wyborczego i Kodeksu karnego, które można podnieść w proteście. Sąd wskazał, że działania podejmowane w trakcie kampanii wyborczej, w tym sposób prezentowania kandydatów w mediach, nie stanowią przestępstwa przeciwko wyborom w rozumieniu art. 249 § 2 Kodeksu karnego i nie mają niezbędnego związku z przebiegiem głosowania czy ustalaniem wyników. Ewentualne naruszenie przez telewizję publiczną zasad obiektywizmu lub pluralizmu w okresie przedwyborczym podlega ocenie Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji, ale samo w sobie nie realizuje znamion czynu określonego w art. 249 § 2 k.k. W związku z tym, Sąd Najwyższy, na podstawie art. 322 § 1 k.wyb., pozostawił protest bez dalszego biegu.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, brak zorganizowania debaty wyborczej nie stanowi naruszenia przepisów Kodeksu wyborczego w rozumieniu art. 82 § 1, które mogłoby być podstawą do wniesienia protestu wyborczego.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że zarzuty dotyczące braku debaty wyborczej nie mieszczą się w katalogu naruszeń wyborczych określonych w Kodeksie wyborczym i Kodeksie karnym, które mogą być podstawą protestu. Przepisy te dotyczą głównie przebiegu głosowania i ustalania wyników, a nie kampanii wyborczej czy sposobu prezentacji kandydatów w mediach.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
pozostawienie protestu bez dalszego biegu
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| K.N. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| Prokurator Generalny | organ_państwowy | uczestnik |
| Przewodniczący Państwowej Komisji Wyborczej | organ_państwowy | uczestnik |
Przepisy (6)
Główne
k.wyb. art. 82 § § 1 pkt 1 i 2
Kodeks wyborczy
Przeciwko ważności wyborów może być wniesiony protest z powodu dopuszczenia się przestępstwa przeciwko wyborom lub naruszenia przepisów kodeksu dotyczących głosowania, ustalenia wyników głosowania lub wyników wyborów, mającego wpływ na wynik wyborów.
k.wyb. art. 322 § § 1
Kodeks wyborczy
Podstawa prawna do pozostawienia protestu bez dalszego biegu.
Pomocnicze
Konst. RP art. 129
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Prawo do zgłoszenia do Sądu Najwyższego protestu przeciwko ważności wyboru Prezydenta RP przysługuje wyborcy na zasadach określonych w ustawie.
k.wyb. art. 321 § § 3
Kodeks wyborczy
Wnoszący protest powinien sformułować w nim zarzuty oraz przedstawić lub wskazać dowody, na których opiera swoje zarzuty.
k.k. art. 249 § pkt 2
Kodeks karny
Przestępstwo przeciwko wyborom, którego naruszenie może być podstawą protestu wyborczego.
u.r.t. art. 21 § ust. 1
Ustawa o radiofonii i telewizji
Dotyczy ustawowych zadań telewizji publicznej, w kontekście zarzutów o naruszenie zasad obiektywizmu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zarzuty protestu nie mieszczą się w katalogu naruszeń wyborczych określonych w art. 82 § 1 k.wyb. Naruszenia dotyczące kampanii wyborczej nie są przestępstwami przeciwko wyborom w rozumieniu k.k. Kwestie związane z debatą wyborczą i prezentacją w mediach nie wpływają na przebieg głosowania ani ustalanie wyników.
Odrzucone argumenty
Niezorganizowanie debaty wyborczej miało wpływ na wynik wyborów i powinno skutkować stwierdzeniem ich nieważności.
Godne uwagi sformułowania
Z art. 82 § 1 k.wyb. wynika ograniczony zakres przepisów Kodeksu wyborczego i Kodeksu karnego, których naruszenie można podnieść w proteście wyborczym i nie są one związane z prowadzeniem kampanii wyborczej, ale z przebiegiem głosowania, ustaleniem wyników głosowania lub wyników wyborów. Audycje telewizyjne emitowane w okresie kampanii wyborczej nie mogą bowiem zakłócać, utrudniać bądź uniemożliwiać udziału w głosowaniu lub oddania głosu w dniu wyborów, czyli po zakończeniu kampanii wyborczej.
Skład orzekający
Ewa Stefańska
przewodniczący
Paweł Czubik
sprawozdawca
Marek Siwek
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja zakresu protestu wyborczego i dopuszczalnych podstaw jego wniesienia, zwłaszcza w kontekście kampanii wyborczej i mediów publicznych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej procedury protestu wyborczego przeciwko wyborowi Prezydenta RP; nie rozstrzyga bezpośrednio kwestii odpowiedzialności mediów za naruszenie zasad kampanii.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa jest interesująca dla prawników specjalizujących się w prawie wyborczym, ponieważ precyzuje granice protestu wyborczego i odróżnia kwestie kampanii od naruszeń proceduralnych głosowania.
“Czy brak debaty wyborczej unieważnia wybory? Sąd Najwyższy wyjaśnia granice protestu wyborczego.”
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySN Sygn. akt I NSW 3054/20 POSTANOWIENIE Dnia 28 lipca 2020 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Ewa Stefańska (przewodniczący) SSN Paweł Czubik (sprawozdawca) SSN Marek Siwek w sprawie z protestu wyborczego K.N. przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej przy udziale Prokuratora Generalnego i Przewodniczącego Państwowej Komisji Wyborczej, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 28 lipca 2020 r., pozostawia protest bez dalszego biegu. UZASADNIENIE K.N. w piśmie z 16 lipca 2020 r. zarzuciła naruszenie przepisów kodeksu wyborczego poprzez niezorganizowanie przez telewizję […] debaty wyborczej w II turze wyborów, co miało wpływ na wynik wyborów i winno skutkować stwierdzeniem nieważności wyborów. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Na mocy art. 129 Konstytucji RP prawo do zgłoszenia do Sądu Najwyższego protestu przeciwko ważności wyboru Prezydenta RP przysługuje wyborcy na zasadach określonych w ustawie. Materialnoprawne podstawy protestu wyborczego określone są w art. 82 § 1 pkt 1 i 2 k.wyb., w myśl którego przeciwko ważności wyborów, ważności wyborów w okręgu lub wyborowi określonej osoby może być wniesiony protest z powodu dopuszczenia się przestępstwa przeciwko wyborom, określonego w rozdziale XXXI Kodeksu karnego, mającego wpływ na przebieg głosowania, ustalenie wyników głosowania lub wyników wyborów lub naruszenia przepisów kodeksu dotyczących głosowania, ustalenia wyników głosowania lub wyników wyborów, mającego wpływ na wynik wyborów. W zakresie kwestii proceduralnych należy natomiast podkreślić, iż według art. 321 § 3 k.wyb. wnoszący protest powinien sformułować w nim zarzuty oraz przedstawić lub wskazać dowody, na których opiera swoje zarzuty. Całościowa analiza treści wniesionego protestu wyborczego wskazuje, że nie zostały w nim podniesione zarzuty naruszeń określonych w art. 82 § 1 k.wyb. Z art. 82 § 1 k.wyb. wynika ograniczony zakres przepisów Kodeksu wyborczego i Kodeksu karnego, których naruszenie można podnieść w proteście wyborczym i nie są one związane z prowadzeniem kampanii wyborczej, ale z przebiegiem głosowania, ustaleniem wyników głosowania lub wyników wyborów. W dotychczasowym orzecznictwie Sądu Najwyższego wskazywano już wielokrotnie, że ani działania podejmowane w trakcie kampanii wyborczej, ani takie, które mogły stanowić naruszenie ciszy wyborczej, nie stanowią przestępstwa przeciwko wyborom określonego m.in. w art. 249 pkt 2 k.k. Ze swej istoty odnoszą się one do okresu poprzedzającego dzień głosowania, a tym samym nie mają niezbędnego związku z czynnościami polegającymi na oddawaniu głosu w lokalu wyborczym, ani z ustalaniem wyników głosowania przez właściwe komisje wyborcze (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia: 20 lipca 2010 r., III SW 317/10; 10 czerwca 2015 r., III SW 36/15; 11 czerwca 2015 r., III SW 54/15; 11 czerwca 2015 r., III SW 57/15). Zatem, zarzuty dotyczące ograniczonego czasu trwania kampanii, sposobu prezentowania w mediach publicznych informacji na temat poszczególnych kandydatów czy debat wyborczych nie mogą być w żadnym razie powiązane ze znamionami przestępstwa stypizowanego w art. 249 pkt 2 k.k. Audycje telewizyjne emitowane w okresie kampanii wyborczej nie mogą bowiem zakłócać, utrudniać bądź uniemożliwiać udziału w głosowaniu lub oddania głosu w dniu wyborów, czyli po zakończeniu kampanii wyborczej. Zarzut sformułowany w proteście sprowadza się w istocie rzeczy do krytyki działalności telewizji publicznej z punktu widzenia jej ustawowych zadań wynikających przede wszystkim z art. 21 ust. 1 ustawy z 29 grudnia 1992 r. o radiofonii i telewizji (Dz.U. 2019, poz. 361). Ewentualne naruszenie przez telewizję publiczną w okresie przedwyborczym zasad obiektywizmu lub pluralizmu może podlegać ocenie w odpowiednim postępowaniu przed Krajową Radą Radiofonii i Telewizji. Nie realizuje jednak – samo w sobie – znamion czynu określonego w art. 249 pkt 2 k.k. Nie stanowi przez to przestępstwa należącego do kategorii wspomnianej w art. 82 § 1 pkt 1 k.wyb. Z powyższych względów, Sąd Najwyższy, na podstawie w art. 322 § 1 k.wyb., pozostawił protest bez dalszego biegu .
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI