I NSW 2913/20

Sąd Najwyższy2020-07-30
SNinneprawo wyborczeWysokanajwyższy
wybory prezydenckieprotest wyborczySąd NajwyższyKodeks wyborczykonstytucyjność prawakontrola sądowa

Sąd Najwyższy pozostawił bez dalszego biegu protest wyborczy dotyczący konstytucyjności przepisów, uznając, że takie zarzuty wykraczają poza zakres postępowania protestacyjnego.

M. B. wniosła protest wyborczy przeciwko wyborowi Prezydenta RP, zarzucając, że wybory odbyły się na podstawie nielegalnie obowiązujących ustaw. Sąd Najwyższy, rozpoznając sprawę na posiedzeniu niejawnym, postanowił pozostawić protest bez dalszego biegu. Uzasadnienie wskazuje, że przedmiotem protestu nie mogą być obowiązujące rozwiązania ustawowe, a krytyka ich konstytucyjności wykracza poza zakres postępowania protestacyjnego, które jest właściwe dla Trybunału Konstytucyjnego.

W dniu 16 lipca 2020 r. M. B. złożyła protest wyborczy przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, kwestionując legalność obowiązujących ustaw wyborczych i ustaw dotyczących Państwowej Komisji Wyborczej. Wnosząca protest argumentowała, że przepisy te nie spełniają podstawowych wymogów konstytucyjnych. Sąd Najwyższy, rozpatrując protest na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych, postanowił pozostawić go bez dalszego biegu. Sąd uzasadnił swoje rozstrzygnięcie tym, że przedmiotem protestu wyborczego nie mogą być obowiązujące rozwiązania ustawowe. Krytyka zgodności ustaw z Konstytucją, w tym zarzuty dotyczące sposobu organizacji wyborów czy przeprowadzenia głosowania, wykracza poza zakres i granice protestu wyborczego, czyniąc go niedopuszczalnym. Kontrola konstytucyjności ustaw jest domeną Trybunału Konstytucyjnego. W związku z tym, protest, nie spełniając wymogów formalnych określonych w Kodeksie wyborczym, został pozostawiony bez dalszego biegu na podstawie art. 322 § 1 zd. pierwsze k.wyb.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, zarzuty dotyczące niekonstytucyjności obowiązujących rozwiązań ustawowych wykraczają poza przedmiot i granice protestu wyborczego.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wskazał, że kontrola zgodności ustaw z Konstytucją jest prowadzona przed Trybunałem Konstytucyjnym, a nie w ramach postępowania protestacyjnego. Protest wyborczy dotyczy naruszeń przepisów Kodeksu wyborczego lub przestępstw przeciwko wyborom, które miały wpływ na wynik wyborów, a nie samej konstytucyjności obowiązujących aktów prawnych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

pozostawić protest bez dalszego biegu

Strona wygrywająca

Sąd Najwyższy (wobec wnioskodawcy)

Strony

NazwaTypRola
M. B.osoba_fizycznawnioskodawca
Przewodniczący Państwowej Komisji Wyborczejorgan_państwowyuczestnik
Prokurator Generalnyorgan_państwowyuczestnik

Przepisy (8)

Główne

k.wyb. art. 82 § 1

Kodeks wyborczy

Przeciwko ważności wyborów może być wniesiony protest z powodu dopuszczenia się przestępstwa przeciwko wyborom lub naruszenia przepisów Kodeksu wyborczego, mającego wpływ na wynik wyborów.

k.wyb. art. 83

Kodeks wyborczy

Określa właściwość sądu do rozpoznania protestu oraz zasady jego wnoszenia i trybu rozpoznania.

k.wyb. art. 321 § 1

Kodeks wyborczy

k.wyb. art. 321 § 3

Kodeks wyborczy

Wnoszący protest powinien sformułować w nim zarzuty oraz przedstawić lub wskazać dowody.

k.wyb. art. 322 § 1

Kodeks wyborczy

Sąd Najwyższy pozostawia bez dalszego biegu protest wniesiony przez osobę do tego nieuprawnioną lub niespełniający warunków określonych w art. 321 k.wyb.

u.wyb.2020 art. 15 § 2

Ustawa o szczególnych zasadach organizacji wyborów powszechnych na Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej zarządzonych w 2020 r. z możliwością głosowania korespondencyjnego

Pomocnicze

Konstytucja art. 129 § 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

k.k. § XXXI

Kodeks karny

Przestępstwa przeciwko wyborom.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zarzuty dotyczące konstytucyjności przepisów prawa wykraczają poza zakres kognicji Sądu Najwyższego w postępowaniu protestacyjnym. Kontrola konstytucyjności ustaw jest kompetencją Trybunału Konstytucyjnego. Protest nie spełnia wymogów formalnych określonych w Kodeksie wyborczym.

Godne uwagi sformułowania

Przedmiotem protestu nie mogą być obowiązujące rozwiązania ustawowe. Krytyka rozwiązań ustawowych odnoszących się do sposobu organizacji wyborów czy przeprowadzenia głosowania i formułowanie związanych z tym zarzutów niekonstytucyjności wykracza poza przedmiot i granice protestu wyborczego, co czyni go niedopuszczalnym.

Skład orzekający

Mirosław Sadowski

przewodniczący

Antoni Bojańczyk

sprawozdawca

Aleksander Stępkowski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie zakresu kognicji Sądu Najwyższego w postępowaniu protestacyjnym oraz odróżnienie go od kontroli konstytucyjności sprawowanej przez Trybunał Konstytucyjny."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego trybu postępowania w sprawach protestów wyborczych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy fundamentalnych kwestii związanych z prawem wyborczym i podziałem kompetencji między Sąd Najwyższy a Trybunał Konstytucyjny, co jest istotne dla prawników zajmujących się prawem konstytucyjnym i administracyjnym.

Sąd Najwyższy: Protest wyborczy nie jest drogą do kwestionowania konstytucyjności ustaw!

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
Sygn. akt I NSW 2913/20
POSTANOWIENIE
Dnia 30 lipca 2020 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Mirosław Sadowski (przewodniczący)
‎
SSN Antoni Bojańczyk (sprawozdawca)
‎
SSN Aleksander Stępkowski
w sprawie z protestu wyborczego M. B.
‎
przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej
przy udziale Przewodniczącego Państwowej Komisji Wyborczej i Prokuratora Generalnego,
‎
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 30 lipca 2020 r.
postanawia:
protest pozostawić bez dalszego biegu.
UZASADNIENIE
W dniu 16 lipca 2020 r. M. B. na podstawie art. 129 ust. 2 Konstytucji wniosła protesty wyborczy przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z
arzucając, iż cyt. „wybory, które zakończyły się w dniu 12.07.2020 r. odbyły się na podstawie nielegalnie obowiązujących ustaw wyborczych jak również nielegalnie obowiązujących ustaw dotyczących Państwowej Komisji Wyborczej (PKW)”. Jak podniosła wnosząca protest obowiązujące przepisy na podstawie których przeprowadzono wybory „nie spełniają podstawowych i koniecznych wymogów wynikających z Konstytucji”.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Protest wyborczy należało pozostawić bez dalszego biegu.
Zasady wnoszenia protestów określone zostały w przepisach
ogólnych art. 82 i 83 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy
(
t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 684 ze zm., dalej „k.wyb.”
),
oraz – w odniesieniu do wyborów Prezydenta RP – w
przepisach szczególnych
art. 321-324
k.wyb
i
art. 15 ust. 2
ustawy z dnia 2 czerwca 2020 roku o szczególnych zasadach organizacji wyborów powszechnych na Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej zarządzonych w 2020 r. z możliwością głosowania korespondencyjnego (Dz.U. 2020 poz. 979; dalej: u.wyb.2020)
do
których odsyła (w kwestii wskazania sądu właściwego do rozpoznania protestu oraz zasad jego wnoszenia i trybu rozpoznania) art. 83 k.wyb.
Zgodnie z art. 82 § 1 k.wyb., przeciwko ważności wyborów, ważności wyborów w okręgu lub wyborowi określonej osoby może być wniesiony protest z powodu: 1) dopuszczenia się przestępstwa przeciwko wyborom, określonego w rozdziale XXXI Kodeksu karnego, mającego wpływ na przebieg głosowania, ustalenie wyników głosowania lub wyników wyborów lub 2) naruszenia przepisów Kodeksu wyborczego dotyczących głosowania, ustalenia wyników głosowania lub wyników wyborów, mającego wpływ na wynik wyborów.
Wymagania formalne protestu określono w art. 321 k.wyb. Zgodnie z art. 321 § 3 k.wyb. wnoszący protest
powinien sformułować w nim zarzuty oraz przedstawić lub wskazać dowody, na których opiera swoje zarzuty.
Zgodnie z art. 322 § 1 zd. pierwsze k.wyb. Sąd Najwyższy pozostawia bez dalszego biegu protest wniesiony przez osobę do tego nieuprawnioną lub niespełniający warunków określonych w art. 321 k.wyb.
Rozpatrywany w niniejszej sprawie protest wyborczy należało pozostawić bez dalszego biegu
.
Przedmiotem protestu nie mogą być obowiązujące rozwiązania ustawowe.
Jak już wskazywał Sąd Najwyższy, krytyka rozwiązań ustawowych odnoszących się do sposobu organizacji wyborów czy przeprowadzenia głosowania i formułowanie związanych z tym zarzutów niekonstytucyjności wykracza poza przedmiot i granice protestu wyborczego, co czyni go niedopuszczalnym. Kontrola zgodności ustaw z Konstytucją dokonywana jest bowiem w zupełnie innym postępowaniu, przed Trybunałem Konstytucyjnym (zob. postanowienia SN z dnia: 6 listopada 2019 r., I NSW 126/19; 28 listopada 2019 r., I NSW 127/19).
Protest jako nie spełniający wymogów formalnych wynikających z art. 321 § 3 w zw. z art. 82 § 1 pkt 2 k.wyb należało pozostawić bez dalszego biegu (art. 322 § 1 zd. pierwsze k.wyb).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI