I NSW 2911/20
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy pozostawił protest wyborczy dotyczący konstytucyjności ustaw wyborczych bez dalszego biegu, uznając, że takie zarzuty wykraczają poza zakres postępowania protestowego.
Protest wyborczy P.Z. przeciwko wyborowi Prezydenta RP został wniesiony z zarzutem, że wybory odbyły się na podstawie nielegalnie obowiązujących ustaw. Sąd Najwyższy, powołując się na przepisy Kodeksu wyborczego, uznał, że protest nie spełnia wymogów formalnych, ponieważ przedmiotem protestu nie mogą być obowiązujące rozwiązania ustawowe, a kwestie konstytucyjności należą do kompetencji Trybunału Konstytucyjnego. W związku z tym protest został pozostawiony bez dalszego biegu.
Protest wyborczy wniesiony przez P.Z. kwestionował ważność wyborów Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 12 lipca 2020 r., opierając się na zarzucie, że wybory odbyły się na podstawie nielegalnie obowiązujących ustaw wyborczych oraz ustaw dotyczących Państwowej Komisji Wyborczej. Protestujący argumentował, że obowiązujące przepisy nie spełniają podstawowych wymogów konstytucyjnych. Sąd Najwyższy, rozpoznając sprawę na posiedzeniu niejawnym, postanowił pozostawić protest bez dalszego biegu. Uzasadnienie opierało się na przepisach Kodeksu wyborczego, w szczególności art. 82 i 83, a także przepisach szczególnych dotyczących wyborów Prezydenta RP. Sąd wskazał, że zgodnie z art. 82 § 1 k.wyb., protest może być wniesiony z powodu przestępstwa przeciwko wyborom lub naruszenia przepisów Kodeksu wyborczego mającego wpływ na wynik wyborów. Podkreślono, że art. 321 § 3 k.wyb. wymaga sformułowania zarzutów i przedstawienia dowodów. Sąd Najwyższy powołał się na własne wcześniejsze orzecznictwo (m.in. postanowienia z dnia 6 listopada 2019 r., I NSW 126/19 i 28 listopada 2019 r., I NSW 127/19), zgodnie z którym krytyka rozwiązań ustawowych i zarzuty niekonstytucyjności wykraczają poza przedmiot i granice protestu wyborczego. Kontrola zgodności ustaw z Konstytucją należy do kompetencji Trybunału Konstytucyjnego. W związku z tym, protest nie spełniał wymogów formalnych określonych w art. 321 § 3 w zw. z art. 82 § 1 pkt 2 k.wyb. i na podstawie art. 322 § 1 zd. pierwsze k.wyb. został pozostawiony bez dalszego biegu.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, zarzuty dotyczące niekonstytucyjności obowiązujących ustaw wyborczych wykraczają poza przedmiot i granice protestu wyborczego.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że kontrola zgodności ustaw z Konstytucją należy do kompetencji Trybunału Konstytucyjnego i nie może być przedmiotem postępowania w sprawie protestu wyborczego, które ma inne zakres i cel.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
pozostawienie protestu bez dalszego biegu
Strona wygrywająca
Sąd Najwyższy
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| P.Z. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| Przewodniczący Państwowej Komisji Wyborczej | instytucja | uczestnik |
| Prokurator Generalny | organ_państwowy | uczestnik |
Przepisy (8)
Główne
k.wyb. art. 82 § 1
Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy
Protest przeciwko ważności wyborów może być wniesiony z powodu dopuszczenia się przestępstwa przeciwko wyborom lub naruszenia przepisów Kodeksu wyborczego dotyczących głosowania, ustalenia wyników głosowania lub wyników wyborów, mającego wpływ na wynik wyborów.
k.wyb. art. 83
Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy
Określa zasady wnoszenia i tryb rozpoznania protestu.
k.wyb. art. 321 § 1
Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy
k.wyb. art. 321 § 3
Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy
Wnoszący protest powinien sformułować w nim zarzuty oraz przedstawić lub wskazać dowody, na których opiera swoje zarzuty.
k.wyb. art. 322 § 1
Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy
Sąd Najwyższy pozostawia bez dalszego biegu protest wniesiony przez osobę do tego nieuprawnioną lub niespełniający warunków określonych w art. 321 k.wyb.
u.wyb. 2020 art. 15 § 2
Ustawa z dnia 2 czerwca 2020 roku o szczególnych zasadach organizacji wyborów powszechnych na Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej zarządzonych w 2020 r. z możliwością głosowania korespondencyjnego
Pomocnicze
Konstytucja art. 129 § 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
k.k.
Kodeks karny
Przestępstwa przeciwko wyborom.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zarzuty dotyczące niekonstytucyjności ustaw wykraczają poza zakres protestu wyborczego. Kontrola konstytucyjności ustaw należy do kompetencji Trybunału Konstytucyjnego. Protest nie spełnia wymogów formalnych określonych w Kodeksie wyborczym.
Godne uwagi sformułowania
Przedmiotem protestu nie mogą być obowiązujące rozwiązania ustawowe. krytyka rozwiązań ustawowych odnoszących się do sposobu organizacji wyborów czy przeprowadzenia głosowania i formułowanie związanych z tym zarzutów niekonstytucyjności wykracza poza przedmiot i granice protestu wyborczego
Skład orzekający
Mirosław Sadowski
przewodniczący
Antoni Bojańczyk
sprawozdawca
Aleksander Stępkowski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie dopuszczalności protestów wyborczych i zakresu kognicji Sądu Najwyższego w tym zakresie."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wyborów prezydenckich w 2020 roku i konkretnych przepisów, ale ogólne zasady dotyczące zakresu protestu są uniwersalne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych związanych z wyborami i kontrolą konstytucyjności, co jest interesujące dla prawników specjalizujących się w prawie wyborczym i konstytucyjnym.
“Czy Sąd Najwyższy może oceniać konstytucyjność ustaw? Wyjaśniamy granice protestu wyborczego.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySN Sygn. akt I NSW 2911/20 POSTANOWIENIE Dnia 29 lipca 2020 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Mirosław Sadowski (przewodniczący) SSN Antoni Bojańczyk (sprawozdawca) SSN Aleksander Stępkowski w sprawie z protestu wyborczego P.Z. przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, przy udziale Przewodniczącego Państwowej Komisji Wyborczej i Prokuratora Generalnego, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 29 lipca 2020 r., postanawia: pozostawić protest wyborczy bez dalszego biegu. UZASADNIENIE W dniu 16 lipca 2020 r. P.Z. na podstawie art. 129 ust. 2 Konstytucji wniósł protest wyborczy przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z arzucając, iż cyt. „wybory, które zakończyły się w dniu 12.07.2020 r. odbyły się na podstawie nielegalnie obowiązujących ustaw wyborczych jak również nielegalnie obowiązujących ustaw dotyczących Państwowej Komisji Wyborczej (PKW)”. Jak podniósł obowiązujące przepisy na podstawie których przeprowadzono wybory „nie spełniają podstawowych i koniecznych wymogów wynikających z Konstytucji”. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Protest wyborczy należało pozostawić bez dalszego biegu. Zasady wnoszenia protestów określone zostały w przepisach ogólnych art. 82 i 83 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy ( t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 684 ze zm., dalej „k.wyb.” ), oraz – w odniesieniu do wyborów Prezydenta RP – w przepisach szczególnych art. 321-324 k.wyb i art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 2 czerwca 2020 roku o szczególnych zasadach organizacji wyborów powszechnych na Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej zarządzonych w 2020 r. z możliwością głosowania korespondencyjnego (Dz.U. 2020 poz. 979; dalej: u.wyb. 2020) do których odsyła (w kwestii wskazania sądu właściwego do rozpoznania protestu oraz zasad jego wnoszenia i trybu rozpoznania) art. 83 k.wyb. Zgodnie z art. 82 § 1 k.wyb., przeciwko ważności wyborów, ważności wyborów w okręgu lub wyborowi określonej osoby może być wniesiony protest z powodu: 1) dopuszczenia się przestępstwa przeciwko wyborom, określonego w rozdziale XXXI Kodeksu karnego, mającego wpływ na przebieg głosowania, ustalenie wyników głosowania lub wyników wyborów lub 2) naruszenia przepisów Kodeksu wyborczego dotyczących głosowania, ustalenia wyników głosowania lub wyników wyborów, mającego wpływ na wynik wyborów. Wymagania formalne protestu określono w art. 321 k.wyb. Zgodnie z art. 321 § 3 k.wyb. wnoszący protest powinien sformułować w nim zarzuty oraz przedstawić lub wskazać dowody, na których opiera swoje zarzuty. Zgodnie z art. 322 § 1 zd. pierwsze k.wyb. Sąd Najwyższy pozostawia bez dalszego biegu protest wniesiony przez osobę do tego nieuprawnioną lub niespełniający warunków określonych w art. 321 k.wyb. Rozpatrywany w niniejszej sprawie protest wyborczy należało pozostawić bez dalszego biegu . Przedmiotem protestu nie mogą być obowiązujące rozwiązania ustawowe. Jak już wskazywał Sąd Najwyższy, krytyka rozwiązań ustawowych odnoszących się do sposobu organizacji wyborów czy przeprowadzenia głosowania i formułowanie związanych z tym zarzutów niekonstytucyjności wykracza poza przedmiot i granice protestu wyborczego, co czyni go niedopuszczalnym. Kontrola zgodności ustaw z Konstytucją dokonywana jest bowiem w zupełnie innym postępowaniu, przed Trybunałem Konstytucyjnym (zob. postanowienia SN z dnia: 6 listopada 2019 r., I NSW 126/19; 28 listopada 2019 r., I NSW 127/19). Protest jako nie spełniający wymogów formalnych wynikających z art. 321 § 3 w zw. z art. 82 § 1 pkt 2 k.wyb należało pozostawić bez dalszego biegu (art. 322 § 1 zd. pierwsze k.wyb).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI