I NSW 2911/20

Sąd Najwyższy2020-07-29
SNinneprawo wyborczeŚrednianajwyższy
protest wyborczySąd NajwyższyKonstytucjaKodeks wyborczyustawykontrola konstytucyjnościTrybunał Konstytucyjnywybory prezydenckie

Sąd Najwyższy pozostawił protest wyborczy dotyczący konstytucyjności ustaw wyborczych bez dalszego biegu, uznając, że takie zarzuty wykraczają poza zakres postępowania protestowego.

Protest wyborczy P.Z. przeciwko wyborowi Prezydenta RP został wniesiony z zarzutem, że wybory odbyły się na podstawie nielegalnie obowiązujących ustaw. Sąd Najwyższy, powołując się na przepisy Kodeksu wyborczego, uznał, że protest nie spełnia wymogów formalnych, ponieważ przedmiotem protestu nie mogą być obowiązujące rozwiązania ustawowe, a kwestie konstytucyjności należą do kompetencji Trybunału Konstytucyjnego. W związku z tym protest został pozostawiony bez dalszego biegu.

Protest wyborczy wniesiony przez P.Z. kwestionował ważność wyborów Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 12 lipca 2020 r., opierając się na zarzucie, że wybory odbyły się na podstawie nielegalnie obowiązujących ustaw wyborczych oraz ustaw dotyczących Państwowej Komisji Wyborczej. Protestujący argumentował, że obowiązujące przepisy nie spełniają podstawowych wymogów konstytucyjnych. Sąd Najwyższy, rozpoznając sprawę na posiedzeniu niejawnym, postanowił pozostawić protest bez dalszego biegu. Uzasadnienie opierało się na przepisach Kodeksu wyborczego, w szczególności art. 82 i 83, a także przepisach szczególnych dotyczących wyborów Prezydenta RP. Sąd wskazał, że zgodnie z art. 82 § 1 k.wyb., protest może być wniesiony z powodu przestępstwa przeciwko wyborom lub naruszenia przepisów Kodeksu wyborczego mającego wpływ na wynik wyborów. Podkreślono, że art. 321 § 3 k.wyb. wymaga sformułowania zarzutów i przedstawienia dowodów. Sąd Najwyższy powołał się na własne wcześniejsze orzecznictwo (m.in. postanowienia z dnia 6 listopada 2019 r., I NSW 126/19 i 28 listopada 2019 r., I NSW 127/19), zgodnie z którym krytyka rozwiązań ustawowych i zarzuty niekonstytucyjności wykraczają poza przedmiot i granice protestu wyborczego. Kontrola zgodności ustaw z Konstytucją należy do kompetencji Trybunału Konstytucyjnego. W związku z tym, protest nie spełniał wymogów formalnych określonych w art. 321 § 3 w zw. z art. 82 § 1 pkt 2 k.wyb. i na podstawie art. 322 § 1 zd. pierwsze k.wyb. został pozostawiony bez dalszego biegu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, zarzuty dotyczące niekonstytucyjności obowiązujących ustaw wyborczych wykraczają poza przedmiot i granice protestu wyborczego.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że kontrola zgodności ustaw z Konstytucją należy do kompetencji Trybunału Konstytucyjnego i nie może być przedmiotem postępowania w sprawie protestu wyborczego, które ma inne zakres i cel.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

pozostawienie protestu bez dalszego biegu

Strona wygrywająca

Sąd Najwyższy

Strony

NazwaTypRola
P.Z.osoba_fizycznawnioskodawca
Przewodniczący Państwowej Komisji Wyborczejinstytucjauczestnik
Prokurator Generalnyorgan_państwowyuczestnik

Przepisy (8)

Główne

k.wyb. art. 82 § 1

Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy

Protest przeciwko ważności wyborów może być wniesiony z powodu dopuszczenia się przestępstwa przeciwko wyborom lub naruszenia przepisów Kodeksu wyborczego dotyczących głosowania, ustalenia wyników głosowania lub wyników wyborów, mającego wpływ na wynik wyborów.

k.wyb. art. 83

Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy

Określa zasady wnoszenia i tryb rozpoznania protestu.

k.wyb. art. 321 § 1

Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy

k.wyb. art. 321 § 3

Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy

Wnoszący protest powinien sformułować w nim zarzuty oraz przedstawić lub wskazać dowody, na których opiera swoje zarzuty.

k.wyb. art. 322 § 1

Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy

Sąd Najwyższy pozostawia bez dalszego biegu protest wniesiony przez osobę do tego nieuprawnioną lub niespełniający warunków określonych w art. 321 k.wyb.

u.wyb. 2020 art. 15 § 2

Ustawa z dnia 2 czerwca 2020 roku o szczególnych zasadach organizacji wyborów powszechnych na Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej zarządzonych w 2020 r. z możliwością głosowania korespondencyjnego

Pomocnicze

Konstytucja art. 129 § 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

k.k.

Kodeks karny

Przestępstwa przeciwko wyborom.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zarzuty dotyczące niekonstytucyjności ustaw wykraczają poza zakres protestu wyborczego. Kontrola konstytucyjności ustaw należy do kompetencji Trybunału Konstytucyjnego. Protest nie spełnia wymogów formalnych określonych w Kodeksie wyborczym.

Godne uwagi sformułowania

Przedmiotem protestu nie mogą być obowiązujące rozwiązania ustawowe. krytyka rozwiązań ustawowych odnoszących się do sposobu organizacji wyborów czy przeprowadzenia głosowania i formułowanie związanych z tym zarzutów niekonstytucyjności wykracza poza przedmiot i granice protestu wyborczego

Skład orzekający

Mirosław Sadowski

przewodniczący

Antoni Bojańczyk

sprawozdawca

Aleksander Stępkowski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie dopuszczalności protestów wyborczych i zakresu kognicji Sądu Najwyższego w tym zakresie."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wyborów prezydenckich w 2020 roku i konkretnych przepisów, ale ogólne zasady dotyczące zakresu protestu są uniwersalne.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych związanych z wyborami i kontrolą konstytucyjności, co jest interesujące dla prawników specjalizujących się w prawie wyborczym i konstytucyjnym.

Czy Sąd Najwyższy może oceniać konstytucyjność ustaw? Wyjaśniamy granice protestu wyborczego.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
Sygn. akt I NSW 2911/20
POSTANOWIENIE
Dnia 29 lipca 2020 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Mirosław Sadowski (przewodniczący)
‎
SSN Antoni Bojańczyk (sprawozdawca)
‎
SSN Aleksander Stępkowski
w sprawie z protestu wyborczego P.Z.
‎
przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej,
przy udziale Przewodniczącego Państwowej Komisji Wyborczej i Prokuratora Generalnego,
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 29 lipca 2020 r.,
postanawia:
pozostawić protest wyborczy bez dalszego biegu.
UZASADNIENIE
W dniu 16 lipca 2020 r. P.Z. na podstawie art. 129 ust. 2 Konstytucji wniósł protest wyborczy przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z
arzucając, iż  cyt. „wybory, które zakończyły się w dniu 12.07.2020 r. odbyły się na podstawie nielegalnie obowiązujących ustaw wyborczych jak również nielegalnie obowiązujących ustaw dotyczących Państwowej Komisji Wyborczej (PKW)”. Jak podniósł obowiązujące przepisy na
podstawie których przeprowadzono wybory „nie spełniają podstawowych i koniecznych wymogów wynikających z Konstytucji”.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Protest wyborczy należało pozostawić bez dalszego biegu.
Zasady wnoszenia protestów określone zostały w przepisach
ogólnych art. 82 i 83 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy
(
t.j. Dz. U. z  2019  r., poz. 684 ze zm., dalej „k.wyb.”
),
oraz – w odniesieniu do wyborów Prezydenta RP – w
przepisach szczególnych
art. 321-324
k.wyb
i
art. 15 ust. 2
ustawy z dnia 2 czerwca 2020 roku o szczególnych zasadach organizacji wyborów powszechnych na Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej zarządzonych w 2020 r. z możliwością głosowania korespondencyjnego (Dz.U. 2020 poz. 979; dalej: u.wyb. 2020)
do
których odsyła (w kwestii wskazania sądu właściwego do rozpoznania protestu oraz zasad jego wnoszenia i trybu rozpoznania) art. 83 k.wyb.
Zgodnie z art. 82 § 1 k.wyb., przeciwko ważności wyborów, ważności wyborów w okręgu lub wyborowi określonej osoby może być wniesiony protest z  powodu: 1) dopuszczenia się przestępstwa przeciwko wyborom, określonego w  rozdziale XXXI Kodeksu karnego, mającego wpływ na przebieg głosowania, ustalenie wyników głosowania lub wyników wyborów lub 2) naruszenia przepisów Kodeksu wyborczego dotyczących głosowania, ustalenia wyników głosowania lub wyników wyborów, mającego wpływ na wynik wyborów.
Wymagania formalne protestu określono w art. 321 k.wyb. Zgodnie z art. 321 § 3 k.wyb. wnoszący protest
powinien sformułować w nim zarzuty oraz przedstawić lub wskazać dowody, na których opiera swoje zarzuty.
Zgodnie z art. 322 § 1 zd. pierwsze k.wyb. Sąd Najwyższy pozostawia bez  dalszego biegu protest wniesiony przez osobę do tego nieuprawnioną lub niespełniający warunków określonych w art. 321 k.wyb.
Rozpatrywany w niniejszej sprawie protest wyborczy należało pozostawić bez dalszego biegu
.
Przedmiotem protestu nie mogą być obowiązujące rozwiązania ustawowe.
Jak już wskazywał Sąd Najwyższy, krytyka rozwiązań ustawowych odnoszących się do sposobu organizacji wyborów czy przeprowadzenia głosowania i formułowanie związanych z tym zarzutów niekonstytucyjności wykracza poza  przedmiot i granice protestu wyborczego, co czyni go niedopuszczalnym. Kontrola zgodności ustaw z Konstytucją dokonywana jest bowiem w zupełnie innym postępowaniu, przed Trybunałem Konstytucyjnym (zob. postanowienia SN z dnia: 6 listopada 2019 r., I NSW 126/19; 28 listopada 2019 r., I NSW 127/19).
Protest jako nie spełniający wymogów formalnych wynikających z art. 321 §  3 w zw. z art. 82 § 1 pkt 2 k.wyb należało pozostawić bez dalszego biegu (art. 322 § 1 zd. pierwsze k.wyb).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI