I NSW 2823/20
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy pozostawił protest wyborczy dotyczący rzekomego doręczenia wadliwych pakietów wyborczych bez dalszego biegu, uznając, że obserwator społeczny nie ma legitymacji do jego wniesienia.
A.B., działając jako „obserwatorka społeczna”, wniosła protest wyborczy przeciwko wyborowi Prezydenta RP, zarzucając doręczenie wadliwych pakietów wyborczych 178 wyborcom. Sąd Najwyższy, powołując się na przepisy Kodeksu wyborczego i własne orzecznictwo, uznał, że obserwator społeczny nie posiada legitymacji do wniesienia protestu wyborczego, która przysługuje wyłącznie wyborcy. W związku z brakiem wykazania przez wnoszącą protest statusu wyborcy oraz brakiem legitymacji procesowej, Sąd Najwyższy pozostawił protest bez dalszego biegu.
Protest wyborczy został wniesiony przez A.B., która identyfikowała się jako „obserwatorka społeczna w OKW […] w L.”. Głównym zarzutem było naruszenie przepisów dotyczących głosowania poprzez doręczenie 178 wyborcom wadliwych pakietów wyborczych. Sąd Najwyższy, rozpatrując protest, odwołał się do art. 129 Konstytucji RP, który przyznaje prawo do zgłoszenia protestu wyborczego wyborcy. Następnie, analizując art. 82 § 1 pkt 1 i 2 Kodeksu wyborczego (k.wyb.), wskazał na materialnoprawne podstawy protestu, które obejmują przestępstwa przeciwko wyborom lub naruszenia przepisów kodeksu mające wpływ na wynik wyborów. Sąd podkreślił również znaczenie wymogów proceduralnych, w tym konieczność przedstawienia zarzutów i dowodów, zgodnie z art. 321 § 3 k.wyb. Kluczowe dla rozstrzygnięcia okazało się zastosowanie art. 243 § 1 k.wyb., który stanowi, że Sąd Najwyższy pozostawia bez dalszego biegu protest wniesiony przez osobę nieuprawnioną lub niespełniający warunków formalnych. Sąd zauważył, że wnosząca protest nie wykazała, iż jest wyborcą, a jedynie działała jako obserwator społeczny. Zgodnie z orzecznictwem Sądu Najwyższego, brak wskazania na umieszczenie nazwiska w spisie wyborców uzasadnia pozostawienie protestu bez biegu. Ponadto, Sąd stwierdził, że legitymacja do wniesienia protestu, określona w art. 82 §§ 2, 3 i 5 k.wyb., nie obejmuje obserwatora społecznego. W konsekwencji, uznając brak legitymacji procesowej A.B., Sąd Najwyższy na podstawie art. 322 § 1 k.wyb. pozostawił protest bez dalszego biegu.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, obserwator społeczny nie posiada legitymacji procesowej do wniesienia protestu wyborczego.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy oparł się na przepisach Kodeksu wyborczego, które precyzyjnie określają krąg podmiotów uprawnionych do wniesienia protestu wyborczego. Legitymacja ta przysługuje wyborcy, a nie obserwatorowi społecznemu, który nie jest wymieniony w katalogu podmiotów wskazanych w art. 82 k.wyb. Brak wykazania przez wnoszącego protest statusu wyborcy oraz brak legitymacji procesowej jako obserwatora społecznego skutkuje pozostawieniem protestu bez dalszego biegu.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
pozostawienie protestu bez dalszego biegu
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A.B. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| Prokurator Generalny | organ_państwowy | uczestnik |
| Przewodniczący Państwowej Komisji Wyborczej | organ_państwowy | uczestnik |
Przepisy (7)
Główne
Konst. RP art. 129
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Prawo do zgłoszenia do Sądu Najwyższego protestu przeciwko ważności wyboru Prezydenta RP przysługuje wyborcy na zasadach określonych w ustawie.
k.wyb. art. 82 § § 1 pkt 1 i 2
Kodeks wyborczy
Materialnoprawne podstawy protestu wyborczego: dopuszczenie się przestępstwa przeciwko wyborom lub naruszenie przepisów kodeksu dotyczących głosowania, ustalenia wyników głosowania lub wyników wyborów, mające wpływ na wynik wyborów.
k.wyb. art. 243 § § 1 zd. 1
Kodeks wyborczy
Podstawa do pozostawienia protestu bez dalszego biegu w przypadku wniesienia przez osobę nieuprawnioną lub niespełniającego warunków formalnych.
k.wyb. art. 322 § § 1
Kodeks wyborczy
Podstawa prawna do pozostawienia protestu bez dalszego biegu.
Pomocnicze
k.wyb. art. 82 § §§ 2, 3 i 5
Kodeks wyborczy
Określenie ograniczonego kręgu podmiotów uprawnionych do wniesienia protestu, wśród których nie ma obserwatora społecznego.
k.wyb. art. 321 § § 3
Kodeks wyborczy
Wymóg sformułowania w proteście zarzutów oraz przedstawienia lub wskazania dowodów.
k.k. art. XXXI
Kodeks karny
Przepisy dotyczące przestępstw przeciwko wyborom.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Obserwator społeczny nie posiada legitymacji procesowej do wniesienia protestu wyborczego. Brak wykazania przez wnoszącego protest statusu wyborcy.
Godne uwagi sformułowania
obserwatorką społeczną w OKW nie posiadała legitymacji do jego wniesienia obserwatorowi społecznemu, jako takiemu nie przysługuje prawo do wniesienia protestu wyborczego
Skład orzekający
Ewa Stefańska
przewodniczący
Paweł Czubik
sprawozdawca
Marek Siwek
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalenie kręgu podmiotów uprawnionych do wnoszenia protestów wyborczych oraz konsekwencji wniesienia protestu przez osobę nieposiadającą legitymacji procesowej."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego trybu postępowania w sprawach protestów wyborczych przeciwko ważności wyboru Prezydenta RP.
Wartość merytoryczna
Ocena: 4/10
Sprawa jest istotna z punktu widzenia prawa wyborczego i procedury, ale jej rozstrzygnięcie opiera się na formalnej przesłance braku legitymacji, co czyni ją mniej interesującą dla szerokiej publiczności.
“Kto może zaskarżyć wynik wyborów? Sąd Najwyższy wyjaśnia granice protestu wyborczego.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySN Sygn. akt I NSW 2823/20 POSTANOWIENIE Dnia 27 lipca 2020 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Ewa Stefańska (przewodniczący) SSN Paweł Czubik (sprawozdawca) SSN Marek Siwek w sprawie z protestu wyborczego A.B. przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej przy udziale Prokuratora Generalnego i Przewodniczącego Państwowej Komisji Wyborczej, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 27 lipca 2020 r. pozostawia protest bez dalszego biegu. UZASADNIENIE A.B. pismem z 14 lipca 2020 r. wniosła protest wyborczy działając jako „obserwatorka społeczna w OKW […] w L.”. W proteście zarzuciła „naruszenie przepisów ustawy dotyczących głosowania, a mianowicie poprzez doręczenie 178 wyborcom wadliwych pakietów wyborczych”. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Na mocy art. 129 Konstytucji RP prawo do zgłoszenia do Sądu Najwyższego protestu przeciwko ważności wyboru Prezydenta RP przysługuje wyborcy na zasadach określonych w ustawie. Materialnoprawne podstawy protestu wyborczego określone są w art. 82 § 1 pkt 1 i 2 k.wyb., w myśl którego przeciwko ważności wyborów, ważności wyborów w okręgu lub wyborowi określonej osoby może być wniesiony protest z powodu dopuszczenia się przestępstwa przeciwko wyborom, określonego w rozdziale XXXI Kodeksu karnego, mającego wpływ na przebieg głosowania, ustalenie wyników głosowania lub wyników wyborów lub naruszenia przepisów kodeksu dotyczących głosowania, ustalenia wyników głosowania lub wyników wyborów, mającego wpływ na wynik wyborów. W zakresie kwestii proceduralnych należy natomiast podkreślić, iż według art. 321 § 3 k.wyb. wnoszący protest powinien sformułować w nim zarzuty oraz przedstawić lub wskazać dowody, na których opiera swoje zarzuty. Zgodnie z art. 243 § 1 zd. 1 k.wyb., Sąd Najwyższy pozostawia bez dalszego biegu protest wniesiony przez osobę do tego nieuprawnioną lub protest niespełniający warunków określonych w art. 241 k.wyb., którego § 3 stanowi, że wnoszący protest wyborczy powinien sformułować w nim zarzuty oraz przedstawić lub wskazać dowody, na których opiera on swoje zarzuty. Wnosząca protest A.B. nie wskazała, aby jej nazwisko w dniu wyborów było umieszczone w spisie wyborców w jednym z obwodów głosowania, ale wyartykułowała jedynie to, iż była „obserwatorką społeczną w OKW […] w L.”. W orzecznictwie Sądu Najwyższego podnosi się, że jeżeli wnoszący protest nie wskazuje, iż jego nazwisko w dniu wyborów było umieszczone w spisie wyborców w jednym z obwodów głosowania, uzasadnia to pozostawienie protestu bez dalszego biegu (zob. postanowienia Sądu Najwyższego z 10 lipca 2019 r., I NSW 34/19 oraz z 13 listopada 2019 r., I NSW 152/19). W niniejszej sprawie, wnosząca protest nie wykazała, że posiadała legitymację do jego wniesienia, ta bowiem, zgodnie z art. 82 §§ 2, 3 i 5 k.wyb., przysługuje ograniczonemu kręgowi podmiotów, pośród których to podmiotów nie ma obserwatora społecznego. Tym samym obserwatorowi społecznemu, jako takiemu nie przysługuje prawo do wniesienia protestu wyborczego. Przysługuje ono natomiast wyborcy. W przedmiotowej sprawie wnosząca protest nie wskazywała na to, że jest wyborcą, ale podkreślała, iż działa jako obserwator społeczny. Kwestia ta determinuje rozstrzygnięcie Sądu Najwyższego w przedmiotowej sprawie. Z powyższych względów, Sąd Najwyższy, na podstawie w art. 322 § 1 k.wyb., pozostawił protest bez dalszego biegu.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI