I NSW 2684/20

Sąd Najwyższy2020-07-30
SNinneprawo wyborczeŚrednianajwyższy
wybory prezydenckieprotest wyborczySąd NajwyższyKodeks wyborczyCOVID-19szpitalgłosowanie korespondencyjneobwód głosowania

Sąd Najwyższy pozostawił protest wyborczy dotyczący braku obwodowej komisji wyborczej w szpitalu bez dalszego biegu, uznając, że nie wykazano uniemożliwienia głosowania korespondencyjnego i istniały uzasadnione przyczyny braku obwodu.

O.T. wniosła protest przeciwko wyborowi Prezydenta RP, argumentując, że zbyt późno poinformowano o braku obwodowej komisji wyborczej w szpitalu, co uniemożliwiło pacjentom głosowanie. Sąd Najwyższy uznał, że nieutworzenie obwodu w szpitalu było uzasadnione sytuacją epidemiologiczną (COVID-19). Ponadto, protestująca nie wykazała, że uniemożliwiono jej głosowanie korespondencyjne, ani nie skorzystała z możliwości odwołania do PKW w sprawie utworzenia obwodu. W związku z tym protest pozostawiono bez dalszego biegu.

Protest wyborczy O.T. przeciwko wyborowi A.S.D. na Prezydenta RP dotyczył braku utworzenia obwodowej komisji wyborczej w szpitalu, co miało uniemożliwić pacjentom i pracownikom głosowanie. Wnosząca protest podała, że informację o braku komisji otrzymała zbyt późno, uniemożliwiając jej wybór innej formy głosowania. Sąd Najwyższy, powołując się na Konstytucję i Kodeks wyborczy, stwierdził, że nieutworzenie obwodu w zakładzie leczniczym jest możliwe w uzasadnionych przypadkach, a sytuacja epidemiologiczna związana z COVID-19 stanowiła taki przypadek. Sąd podkreślił, że protestująca nie wykazała, iż uniemożliwiono jej głosowanie korespondencyjne, mimo że mogła to zrobić do 2 dni przed wyborami, jeśli hospitalizacja była nagła. Jeśli hospitalizacja była planowana, powinna była zgłosić zamiar głosowania korespondencyjnego wcześniej. Dodatkowo, Sąd zauważył, że wnosząca protest nie skorzystała z przysługującego jej prawa do wniesienia skargi do Państwowej Komisji Wyborczej na postanowienie o nieutworzeniu obwodu. Zgodnie z art. 322 § 2 k.wyb., Sąd Najwyższy pozostawia bez dalszego biegu protesty dotyczące spraw, dla których przewidziano możliwość wniesienia skargi lub odwołania przed dniem głosowania. Wobec powyższego, Sąd Najwyższy pozostawił protest bez dalszego biegu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, nieutworzenie obwodu w szpitalu było uzasadnione sytuacją epidemiologiczną, a protestująca nie wykazała, że uniemożliwiono jej głosowanie korespondencyjne.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że sytuacja epidemiologiczna (COVID-19) stanowiła uzasadniony przypadek do nieutworzenia obwodu wyborczego w szpitalu. Ponadto, protestująca nie udowodniła, że nie mogła głosować korespondencyjnie, co było alternatywną formą głosowania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

pozostawić protest wyborczy bez dalszego biegu

Strony

NazwaTypRola
O.T.osoba_fizycznawnioskodawca (protestujący)
Przewodniczący Państwowej Komisji Wyborczejinstytucjauczestnik
Prokurator Generalnyinstytucjauczestnik
A.S.D.osoba_fizycznawybrany Prezydent RP (nieformalnie)

Przepisy (9)

Główne

Konstytucja RP art. 129 § 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

k.wyb. art. 82 § 1

Kodeks wyborczy

Przeciwko ważności wyborów może być wniesiony protest z powodu dopuszczenia się przestępstwa przeciwko wyborom lub naruszenia przepisów Kodeksu wyborczego mających wpływ na wynik wyborów.

k.wyb. art. 12 § 4

Kodeks wyborczy

Odrębny obwód głosowania tworzony jest w zakładzie leczniczym, jeżeli przebywa tam co najmniej 15 wyborców, chyba że nieutworzenie obwodu jest uzasadnione.

k.wyb. art. 322 § 2

Kodeks wyborczy

Sąd Najwyższy pozostawia bez dalszego biegu protest dotyczący sprawy, co do której przewiduje się możliwość wniesienia przed dniem głosowania skargi lub odwołania do sądu lub do Państwowej Komisji Wyborczej.

Pomocnicze

k.wyb. art. 321 § 3

Kodeks wyborczy

Wnoszący protest powinien sformułować zarzuty i przedstawić lub wskazać dowody.

u.wyb. 2020 art. 3 § 1

Ustawa o wyborach Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej

Wyborca zgłasza komisarzowi wyborczemu zamiar głosowania korespondencyjnego do 12 dni przed wyborami (lub do 5 dni w przypadku kwarantanny/izolacji).

u.wyb.2020 art. 3 § 2

Ustawa o wyborach Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej

Wyborca podlegający kwarantannie/izolacji po terminie z ust. 1 pkt 1 może zgłosić zamiar głosowania korespondencyjnego do 2 dni przed wyborami.

k.wyb. art. 12 § 13

Kodeks wyborczy

k.k.

Kodeks karny

Przestępstwa przeciwko wyborom określone w rozdziale XXXI.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sytuacja epidemiologiczna (COVID-19) jako uzasadniona podstawa do nieutworzenia obwodu wyborczego w szpitalu. Brak wykazania przez protestującą uniemożliwienia głosowania korespondencyjnego. Istnienie możliwości odwołania do PKW w sprawie utworzenia obwodu wyborczego.

Odrzucone argumenty

Informacja o braku obwodowej komisji wyborczej została podana zbyt późno, co uniemożliwiło głosowanie.

Godne uwagi sformułowania

nieutworzenie obwodu jest możliwe wyłącznie w uzasadnionych przypadkach nie może być uznana za naruszenie prawa wyborczego nie wykazała, by nieutworzenie komisji wyborczej w szpitalu, w którym przebywała, uniemożliwił jej udział w wyborach poprzez oddanie głosu pozostawia bez dalszego biegu protest dotyczący sprawy, co do której w kodeksie przewiduje się możliwość wniesienia przed dniem głosowania skargi lub odwołania

Skład orzekający

Mirosław Sadowski

przewodniczący, sprawozdawca

Paweł Księżak

członek

Oktawian Nawrot

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących tworzenia obwodów wyborczych w placówkach leczniczych w szczególnych okolicznościach (np. pandemii), a także procedury wnoszenia protestów wyborczych i możliwości odwoławczych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznych okoliczności wyborów prezydenckich w 2020 roku i pandemii COVID-19. Proceduralny charakter rozstrzygnięcia.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa jest interesująca ze względu na kontekst pandemii COVID-19 i jej wpływ na proces wyborczy, a także na procedury związane z protestami wyborczymi.

Czy pandemia COVID-19 usprawiedliwia brak możliwości głosowania w szpitalu? Sąd Najwyższy rozstrzyga protest wyborczy.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
Sygn. akt I NSW 2684/20
POSTANOWIENIE
Dnia 30 lipca 2020 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Mirosław Sadowski (przewodniczący, sprawozdawca)
‎
SSN Paweł Księżak
‎
SSN Oktawian Nawrot
w sprawie z protestu wyborczego O.T. przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej
przy udziale
1) Przewodniczącego Państwowej Komisji Wyborczej i
2) Prokuratora Generalnego
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 30 lipca 2020 r.
postanawia:
pozostawić protest wyborczy bez dalszego biegu
UZASADNIENIE
O.T., na postawie art. 82 Kodeksu wyborczego, wniosła protest przeciwko wyborowi A.S.D. na Prezydenta RP. Wnosząca protest podniosła, że zbyt późno poinformowano pracowników i pacjentów Szpitala [...] w W. o braku Obwodowej Komisji Wyborczej, co  uniemożliwiło pacjentom udział w wyborach. Podanie ww. informacji w dniu 7 lipca 2020 r. uniemożliwiło bowiem wybranie innej formy głosowania.
Do protestu załączono kopię informacji Uniwersyteckiego  [...] z dnia 7 lipca 2020 r., skierowana do pracowników tego szpitala, że z uwagi na aktualną sytuację epidemiologiczną, w   zakładach leczniczych UCK […] nie będą utworzone okręgi wyborcze ani
obwodowe komisje wyborcze w zaplanowanej na 12 lipca 2020 r. drugiej turze wyborów Prezydenta RP.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 129 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej wyborcy przysługuje prawo zgłoszenia do Sądu Najwyższego protestu przeciwko ważności wyboru Prezydenta Rzeczypospolitej na zasadach określonych w ustawie. W myśl art. 82 § 1 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 684 ze zm.; dalej: k.wyb.), przeciwko ważności wyborów, ważności  wyborów w okręgu lub wyborowi określonej osoby może być wniesiony protest z powodu dopuszczenia się przestępstwa przeciwko wyborom, określonego w rozdziale XXXI Kodeksu karnego, mającego wpływ na przebieg głosowania, ustalenie wyników głosowania lub wynik wyborów (pkt 1) lub naruszenia przepisów Kodeksu wyborczego dotyczących głosowania, ustalenia wyników głosowania lub wyników wyborów mających wpływ na wynik wyborów (pkt 2). Zgodnie natomiast z art. 321 § 3 k.wyb. wnoszący protest powinien sformułować w nim zarzuty oraz przedstawić lub wskazać dowody, na których opiera swoje zarzuty.
Zgodnie z art. 12 § 4 k.wyb. odrębny obwód głosowania tworzony jest m.in.  w zakładzie
leczniczym, jeżeli w dniu wyborów będzie w nim przebywać co    najmniej 15 wyborców. Jednocześnie jednak przepis ten przewiduje, że  nieutworzenie obwodu jest możliwe wyłącznie w uzasadnionych przypadkach na wniosek osoby kierującej daną jednostką.
Nie ulega wątpliwości, że w placówce szpitalnej, o której mowa w proteście, leczeni są pacjenci o niskiej odporności immunologicznej oraz fakt ciągle występującego zagrożenia epidemiologicznego dot. wirusa SARS-COV-2 (Covid-19) stanowił szczególnie uzasadniony przypadek przemawiający za nieutworzeniem obwodu wyborczego w tej konkretnej jednostce szpitalnej. Stąd decyzja ta, pomimo że odbierała możliwość głosowania osobistego osób hospitalizowanych, nie może być uznana za naruszenie prawa wyborczego.
Jak wynika z treści protestu, wnosząca protest byłą osoba hospitalizowaną, nie mogła zatem – w opisanych powyżej okolicznościach - zagłosować osobiście w    II turze wyborów prezydenckich. Jednocześnie należy zauważyć, że nieutworzenie obwodu w szpitalu mogło przesądzić o braku możliwości oddania głosu w wyborach. Z treści protestu nie wynika jednak, by nie mogła ona zagłosować korespondencyjnie. Wnosząca protest nie wskazała, czy hospitalizacja była nagła czy też planowana, nie wyjaśniła także czy miała ona związek z
podejrzeniem lub stwierdzeniem zakażenia SARS-CoV-2. Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt. 1 u.wyb. 2020, w
kraju wyborca zgłasza komisarzowi wyborczemu za
pośrednictwem urzędu gminy, w której jest wpisany do spisu wyborców, do  12  dnia przed dniem wyborów, a wyborca podlegający w dniu głosowania obowiązkowej kwarantannie, izolacji lub izolacji w warunkach domowych - do 5 dnia przed dniem wyborów. Zgodnie natomiast z art. 3 ust. 2 u.wyb.2020 wyborca, który rozpoczął podleganie obowiązkowej kwarantannie, izolacji lub izolacji w warunkach domowych po terminie określonym w ust. 1 pkt 1, może zgłosić zamiar głosowania korespondencyjnego do 2 dnia przed dniem wyborów.
Wobec powyższego wnosząca protest nie wykazała, by nieutworzenie komisji wyborczej w szpitalu, w
którym przebywała, uniemożliwił jej udział w wyborach poprzez oddanie głosu na  wybranego kandydata na Prezydenta RP. Jeśli bowiem hospitalizacja była planowana, to szczególne okoliczności, w jakich odbywały się wybory Prezydenta RP w 2020 r., powinny skłonić wnoszącą protest do zgłoszenia zamiaru głosowania korespondencyjnego.
Podkreślić także należy, że wyborcom w liczbie co najmniej 15 przysługuje prawo wniesienia na postanowienie komisarza wyborczego skargi w sprawie utworzenia lub nieutworzenia odrębnego obwodu wyborczego do Państwowej Komisji Wyborczej, w terminie 3 dni od daty podania ich do publicznej wiadomości. Z akt sprawy wynika, że składająca protest takiej skargi nie wniosła. Artykuł 322 § 2 k.wyb. precyzuje, iż Sąd Najwyższy pozostawia bez dalszego biegu protest dotyczący sprawy, co do której w kodeksie przewiduje się możliwość wniesienia przed dniem głosowania skargi lub odwołania do sądu lub do Państwowej Komisji Wyborczej.
Wobec powyższego, Sąd Najwyższy na podstawie art. 322 § 2 k.wyb. w zw. z art. 12 § 13 k.wyb. orzekł jak w sentencji postanowienia.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI