I NSW 2464/20

Sąd Najwyższy2020-07-29
SNinneprawo wyborczeŚrednianajwyższy
wybory prezydenckieprawo wyborczespis wyborcówprotestSąd Najwyższyproceduraprawo do głosowania

Sąd Najwyższy pozostawił protest wyborczy dotyczący niedopisania do spisu wyborców bez dalszego biegu, wskazując na niewłaściwą ścieżkę proceduralną.

Protest wyborczy został wniesiony przez M.K. z powodu niedopisania go do spisu wyborców, co uniemożliwiło mu oddanie głosu w wyborach prezydenckich. Mimo wcześniejszego złożenia wniosku i otrzymania potwierdzenia dopisania, skarżący został ostatecznie wykreślony z listy. Sąd Najwyższy uznał, że kwestia ta powinna być rozpatrywana w trybie reklamacji i skargi do sądu rejonowego, a nie protestu wyborczego, dlatego pozostawił protest bez dalszego biegu.

Protest wyborczy został wniesiony przez M.K. przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, z powodu niedopisania go do spisu wyborców. Skarżący wyjaśnił, że złożył wniosek o dopisanie do spisu wyborców, otrzymał potwierdzenie pozytywnego rozpatrzenia, jednak w dniu wyborów okazało się, że jego nazwisko zostało przekreślone, co skutkowało odmową wydania karty wyborczej. Jako przyczynę wskazano wykreślenie na wniosek Urzędu Miasta B. poinformowanego o zamiarze głosowania skarżącego w Belfaście. Sąd Najwyższy, analizując przepisy Kodeksu wyborczego, stwierdził, że zarzuty dotyczące nieprawidłowości sporządzenia spisu wyborców powinny być zgłaszane w trybie reklamacji do organu sporządzającego spis, a w przypadku nieuwzględnienia reklamacji – poprzez skargę do sądu rejonowego. Ponieważ skarżący nie skorzystał z tej ścieżki proceduralnej, a przepisy przewidują pozostawienie bez dalszego biegu protestu dotyczącego sprawy, dla której istnieje możliwość wniesienia skargi lub odwołania przed dniem głosowania, Sąd Najwyższy postanowił pozostawić protest bez dalszego biegu. Podkreślono również, że skarżący nie kwestionował ważności samych wyborów.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, niedopisanie wyborcy do spisu wyborców nie stanowi podstawy do wniesienia protestu wyborczego, jeśli przepisy Kodeksu wyborczego przewidują możliwość wniesienia przed dniem głosowania skargi lub odwołania do sądu w tej sprawie.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wskazał, że kwestie sporządzenia spisu wyborców powinny być rozpatrywane w trybie reklamacji do organu sporządzającego spis, a następnie skargi do sądu rejonowego. Pozostawienie protestu bez dalszego biegu jest uzasadnione, gdy przepisy przewidują inną, wcześniejszą ścieżkę proceduralną dla danej kwestii.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

pozostawienie protestu bez dalszego biegu

Strony

NazwaTypRola
M.K.osoba_fizycznaskarżący
Przewodniczący Państwowej Komisji Wyborczejinstytucjauczestnik
Prokurator Generalnyorgan_państwowyuczestnik
A.D.osoba_fizycznawybrany Prezydent RP

Przepisy (12)

Główne

k.wyb. art. 321 § 1

Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy

Protest przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej może być wniesiony z powodu dopuszczenia się przestępstwa przeciwko wyborom lub naruszenia przepisów kodeksu dotyczących głosowania, ustalenia wyników głosowania lub wyników wyborów, mającego wpływ na wynik wyborów.

k.wyb. art. 82 § 1

Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy

Protest przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej może być wniesiony z powodu dopuszczenia się przestępstwa przeciwko wyborom lub naruszenia przepisów kodeksu dotyczących głosowania, ustalenia wyników głosowania lub wyników wyborów, mającego wpływ na wynik wyborów.

k.wyb. art. 322 § 2

Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy

Sąd Najwyższy pozostawia bez dalszego biegu protest wyborczy dotyczący sprawy, co do której k.wyb. przewiduje możliwość wniesienia przed dniem głosowania skargi lub odwołania do sądu.

k.wyb. art. 322 § 1

Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy

Sąd Najwyższy pozostawia bez dalszego biegu protest wyborczy.

Pomocnicze

u.wyb.2020 art. 15 § 2

Ustawa z dnia 2 czerwca 2020 r. o szczególnych zasadach organizacji wyborów powszechnych na Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej zarządzonych w 2020 r. z możliwością głosowania korespondencyjnego

k.wyb. art. 321 § 3

Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy

Wnoszący protest powinien sformułować w nim zarzuty oraz przedstawić lub wskazać dowody, na których opiera swoje zarzuty.

k.wyb. art. 12 § 1

Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy

W wyborach głosowanie przeprowadza się w stałych i odrębnych obwodach głosowania utworzonych na obszarze gminy.

k.wyb. art. 29 § 1

Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy

Spis wyborców w powyższych jednostkach sporządza się na podstawie wykazów osób, które będą w nich przebywać w dniu wyborów.

k.wyb. art. 29 § 3

Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy

Wykazy takowe osoba kierująca daną jednostką przekazuje do urzędu gminy najpóźniej w 5 dniu przed dniem wyborów.

k.wyb. art. 37 § 1

Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy

Każdy może wnieść odpowiednio do wójta albo do organu, który sporządził spis wyborców, reklamację w sprawie nieprawidłowości sporządzenia spisu wyborców.

k.wyb. art. 37 § 2

Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy

Do ww. spraw stosuje się odpowiednio art. 22 k.wyb. regulujący reklamację na nieprawidłowości w rejestrze wyborców.

k.wyb. art. 22 § 5

Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy

Na decyzję nieuwzględniającą reklamacji wnoszący reklamację może wnieść skargę za pośrednictwem wójta do właściwego miejscowo sądu rejonowego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niewłaściwa ścieżka proceduralna wyboru – sprawa powinna być rozpatrzona w trybie reklamacji i skargi do sądu rejonowego. Przepisy Kodeksu wyborczego przewidują możliwość wniesienia przed dniem głosowania skargi lub odwołania do sądu w sprawach dotyczących spisu wyborców, co skutkuje pozostawieniem protestu wyborczego bez dalszego biegu.

Godne uwagi sformułowania

Próba zaś podważenia spisu wyborców po dacie wyborów jest niedopuszczalna. Sąd Najwyższy pozostawia bez dalszego biegu protest wyborczy dotyczący sprawy, co do której k.wyb. przewiduje możliwość wniesienia przed dniem głosowania skargi lub odwołania do sądu.

Skład orzekający

Janusz Niczyporuk

przewodniczący, sprawozdawca

Antoni Bojańczyk

członek

Aleksander Stępkowski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Proceduralne aspekty wnoszenia protestów wyborczych i rozpatrywania reklamacji dotyczących spisów wyborców."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznych przepisów Kodeksu wyborczego dotyczących wyborów Prezydenta RP i procedury wnoszenia protestów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy ważnego prawa obywatelskiego, jakim jest prawo do głosowania, ale rozstrzygnięcie opiera się na kwestiach proceduralnych, co czyni ją mniej interesującą dla szerokiej publiczności, a bardziej dla prawników specjalizujących się w prawie wyborczym.

Czy błąd w spisie wyborców unieważni wybory? Sąd Najwyższy wyjaśnia procedury.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
Sygn. akt I NSW 2464/20
POSTANOWIENIE
Dnia 29 lipca 2020 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Janusz Niczyporuk (przewodniczący, sprawozdawca)
‎
SSN Antoni Bojańczyk
‎
SSN Aleksander Stępkowski
w sprawie z protestu wyborczego M.K.
‎
przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej
przy udziale Przewodniczącego Państwowej Komisji Wyborczej, Prokuratora Generalnego
‎
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 29 lipca 2020 r.
pozostawia protest bez dalszego biegu.
UZASADNIENIE
Pismem z dnia 15 lipca 2020 r. M.K. (dalej: Skarżący) działając na podstawie art. 321 § 1 w związku z art. 82 § 1 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy (tekst jedn.: Dz. U. z 2019 poz. 684 ze zm.; dalej: k.wyb.) oraz art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 2 czerwca 2020 r. o szczególnych zasadach organizacji wyborów powszechnych na Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej zarządzonych w
2020 r. z możliwością głosowania korespondencyjnego (Dz. U. z 2020 poz. 979; dalej: u.wyb.2020) wniósł protest przeciwko wyborowi A.D. na Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej.
Podstawą wniesionego przez Skarżącego protestu wyborczego było niedopisanie go do spisu wyborców.
W treści wniesionego protestu M.K. wyjaśnił, że
29 czerwca 2020 r. za pośrednictwem ePUAP złożył wniosek o dopisanie go do spisu wyborców, w miejscu, w którym będzie tymczasowo przebywał w dniu wyborów prezydenckich. W dniu
1 lipca 2020 r. otrzymał informację, o pozytywnym rozpatrzeniu wniosku i dopisaniu go do spisu wyborców w K.. Następnie 12 lipca 2020 r. udał się do właściwej komisji wyborczej, celem oddania głosu. Na
miejscu okazało się jednak,
że pomimo prawidłowego złożenia wniosku nazwisko Skarżącego było na liście wyborców przekreślone, co skutkowało odmową wydania karty wyborczej. Po interwencji u Przewodniczącego Komisji otrzymał informację, że został wykreślony z listy wyborców na wniosek Urzędu Miasta B., który poinformował Urząd Miasta K. o zamiarze głosowania skarżącego w Belfaście (od czego Skarżący się dystansuje), zgodnie z Decyzją Prezydenta Miasta K., która z kolei była odpowiedzią na
złożoną reklamację, która nie został uwzględniona decyzją Prezydenta Miasta K. dnia 15 lipca 2020 r. (nr: […]).
Biorąc pod uwagę wszystkie wskazane okoliczności M.K. podniósł, że pomimo zgłoszenia wniosku w terminie, potwierdzenia jego przyjęcie i
pozytywnego rozpatrzenia, ostatecznie nie został dopisany do spisu, w efekcie czego w dniu wyborów prezydenckich został pozbawiony możliwości skorzystania z zagwarantowanego przez Konstytucji RP czynnego prawa wyborczego i oddania głosu w wyborach na Prezydenta RP. Skarżący nie złożył wniosku o przeprowadzenie dowodu na potrzeby niniejszego postępowania.
Prokurator Generalny wniósł o pozostawienie protestu bez dalszego biegu.
Sąd Najwyższy zważył co następuje:
Protest należało pozostawić bez dalszego biegu.
Zgodnie z art. 82 § 1 w związku z art. 321 § 1 k.wyb. protest przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej może być wniesiony z powodu: dopuszczenia się przestępstwa przeciwko wyborom, określonego w rozdziale XXXI Kodeksu karnego, mającego wpływ na przebieg głosowania, ustalenie wyników głosowania lub wyników wyborów lub naruszenia przepisów kodeksu dotyczących głosowania, ustalenia wyników głosowania lub wyników wyborów, mającego wpływ na wynik wyborów. Stosownie natomiast do art. 321 § 3 Kodeksu wyborczego wnoszący protest powinien sformułować w nim zarzuty oraz przedstawić lub wskazać dowody, na których opiera swoje zarzuty.
W związku z zarzutami sformułowanymi przez Skarżącego w pierwszej kolejności należy zauważyć, że art. 12 § 1 k.wyb. stanowi, że w wyborach głosowanie przeprowadza się w stałych i odrębnych obwodach głosowania utworzonych na obszarze gminy. Spis wyborców w powyższych jednostkach sporządza się na podstawie wykazów osób, które będą w nich przebywać w dniu wyborów, a wykazy takowe osoba kierująca daną jednostką przekazuje do urzędu gminy najpóźniej w 5 dniu przed dniem wyborów, co wynika z art. 29 § 1 i 3 k.wyb.
Zgodnie natomiast z art. 37 § 1 k.wyb. każdy może wnieść odpowiednio do wójta albo do organu, który sporządził spis wyborców, reklamację w sprawie nieprawidłowości sporządzenia spisu wyborców. Z kolei na podstawie art. 37 § 2 k.wyb. do ww. spraw stosuje się odpowiednio art. 22 k.wyb. regulujący reklamację na nieprawidłowości w rejestrze wyborców. Natomiast w świetle treści art. 22 § 5 k.wyb. na decyzję nieuwzględniającą reklamacji wnoszący reklamację może wnieść skargę za pośrednictwem wójta do właściwego miejscowo sądu rejonowego (art. 22 § 5 w zw. z art. 37 § 2 k. wyb.). Tym samym, sprawa nieprawidłowości sporządzenia spisu wyborców, a co za tym idzie brak ujęcia protestującego w spisie wyborczym, nie stanowi podstawy do wniesienia protestu wyborczego. Próba zaś podważenia spisu wyborców po dacie wyborów jest niedopuszczalna (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 3 lipca 2019 r., I NSW 19/19). Zarzuty wnoszącego protest, dotyczące bezpodstawności nieumieszczenia go w spisie wyborców, powinny zatem zostać zgłoszone poprzez wniesienie reklamacji do organu, który sporządził spis wyborców, a w przypadku jej nieuwzględnienia (jak
w
okolicznościach niniejszej sprawy), przez wniesienie skargi do właściwego sądu. Wnoszący protest z takiej możliwości przewidzianej przepisami nie skorzystał. Wnoszący protest z takiej możliwości przepisami nie skorzystał. Tymczasem zgodnie z przepisem art. 322 § 2 k.wyb. Sąd Najwyższy pozostawia bez dalszego biegu protest wyborczy dotyczący sprawy, co do której k.wyb. przewiduje możliwość wniesienia przed dniem głosowania skargi lub odwołania do sądu. Zaznaczyć ponadto należy, że wnoszący protest nie kwestionuje ważności przeprowadzonych w dniu 12 lipca 2020 r. wyborów na Prezydenta Rzeczypospolitej.
Mając na uwadze powyższe, Sąd Najwyższy działając na podstawie art. 322 § 1 w związku z art. 321 § 3 oraz art. 82 § 1 k.wyb. postanowił o pozostawieniu protestu wyborczego bez dalszego biegu.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI