I NSW 24/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSkarżący, S. P., były członek obwodowej komisji wyborczej nr [.] w K., wniósł skargę do Sądu Najwyższego na uchwałę Państwowej Komisji Wyborczej nr 165/2025 z dnia 23 kwietnia 2025 r. w sprawie wytycznych dla obwodowych komisji wyborczych dotyczących głosowania w wyborach Prezydenta RP. Skarżący kwestionował wytyczne w zakresie umożliwienia głosowania wyborcom ustawionym w kolejce do lokalu wyborczego po godzinie 21:00, twierdząc, że są one niezgodne z Kodeksem wyborczym i stanowią nakłanianie do łamania prawa. Wskutek wątpliwości dotyczących tych wytycznych, skarżący został odwołany ze składu komisji. Sąd Najwyższy, analizując skargę, uznał ją za niedopuszczalną z powodu braku legitymacji procesowej skarżącego. Zgodnie z art. 161a § 1 Kodeksu wyborczego, prawo do wniesienia skargi na uchwałę PKW w sprawach wytycznych przysługuje wyłącznie Pełnomocnikowi wyborczemu, a skarżący nie posiadał takiego statusu. Sąd podkreślił, że skarga została wniesiona przez osobę fizyczną we własnym imieniu, a nie przez uprawnionego pełnomocnika. Na marginesie, Sąd Najwyższy ocenił również merytorycznie zarzuty skarżącego. Stwierdził, że wytyczne PKW nie są źródłem prawa powszechnie obowiązującego, ale muszą być zgodne z ustawą. Wytyczne te, w szczególności pkt 93-95, doprecyzowują art. 39 § 4 Kodeksu wyborczego, który stanowi, że po godzinie 21:00 mogą głosować tylko wyborcy, którzy przybyli do lokalu wyborczego przed tą godziną. Sąd wyjaśnił, że pojęcie 'przybycie do lokalu wyborczego' obejmuje również ustawienie się w kolejce przed lokalem, nawet jeśli kolejka wykracza poza jego fizyczne granice. Dopuszczenie do głosowania takich osób po godzinie 21:00 nie narusza prawa, a wręcz jest obowiązkiem komisji wyborczej, aby umożliwić realizację czynnego prawa wyborczego wynikającego z Konstytucji RP. Sąd podkreślił, że niedostosowanie lokalu wyborczego do liczby wyborców nie może obciążać wyborcy, a państwo ma obowiązek należytej organizacji wyborów. Wytyczne PKW w tym zakresie nie stoją w sprzeczności z prawem, lecz mają na celu zapewnienie prawidłowego przebiegu głosowania i zapobieganie próbom głosowania przez osoby, które przybyły po godzinie 21:00.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja pojęcia 'przybycie do lokalu wyborczego' w kontekście głosowania po godzinie 21:00 oraz kwestia legitymacji procesowej do zaskarżania uchwał PKW.
Dotyczy specyficznego trybu zaskarżania uchwał PKW przez osoby fizyczne.
Zagadnienia prawne (3)
Czy osoba fizyczna, niebędąca Pełnomocnikiem wyborczym, ma legitymację do wniesienia skargi do Sądu Najwyższego na uchwałę Państwowej Komisji Wyborczej dotyczącą wytycznych dla obwodowych komisji wyborczych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, prawo do wniesienia skargi na uchwałę PKW w sprawach wytycznych przysługuje wyłącznie Pełnomocnikowi wyborczemu.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy powołał się na art. 161a § 1 Kodeksu wyborczego, który jednoznacznie przyznaje prawo do wniesienia skargi Pełnomocnikowi wyborczemu. Skarżący, będący byłym członkiem komisji wyborczej, nie posiadał statusu Pełnomocnika wyborczego, co czyniło skargę niedopuszczalną.
Czy wytyczne Państwowej Komisji Wyborczej dotyczące umożliwienia głosowania wyborcom ustawionym w kolejce do lokalu wyborczego po godzinie 21:00 są zgodne z Kodeksem wyborczym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, wytyczne te są zgodne z Kodeksem wyborczym i stanowią doprecyzowanie przepisów.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wyjaśnił, że pojęcie 'przybycie do lokalu wyborczego' przed godziną zakończenia głosowania (art. 39 § 4 k.wyb.) obejmuje również ustawienie się w kolejce przed lokalem. Wytyczne PKW mają na celu zapewnienie realizacji czynnego prawa wyborczego i nie mogą ograniczać tego prawa. Niedostosowanie lokalu do liczby wyborców nie może obciążać wyborcy.
Czy wytyczne Państwowej Komisji Wyborczej są źródłem prawa powszechnie obowiązującego?
Odpowiedź sądu
Nie, wytyczne PKW nie należą do katalogu źródeł prawa powszechnie obowiązującego.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podkreślił, że wytyczne PKW są wydawane na podstawie ustawy i muszą być z nią zgodne, nie są natomiast tożsame z ustawą. Ich celem jest zakwestionowanie rozwiązań sprzecznych z regulacjami ustawowymi.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| S. P. | osoba_fizyczna | skarżący |
| Państwowa Komisja Wyborcza | instytucja | organ |
Przepisy (10)
Główne
k.wyb. art. 161 § § 1
Kodeks wyborczy
Państwowa Komisja Wyborcza wydaje wytyczne wiążące komisarzy wyborczych, urzędników wyborczych i komisje wyborcze niższego stopnia oraz wyjaśnienia dla organów administracji rządowej i organów jednostek samorządu terytorialnego, jak i dla komitetów wyborczych oraz nadawców radiowych i telewizyjnych.
k.wyb. art. 161a § § 1
Kodeks wyborczy
Pełnomocnikowi wyborczemu służy prawo wniesienia skargi do Sądu Najwyższego na uchwałę PKW w sprawach, o których mowa w art. 161.
k.wyb. art. 39 § § 4
Kodeks wyborczy
Po godzinie zakończenia głosowania mogą głosować tylko wyborcy, którzy przybyli do lokalu wyborczego przed godziną zakończenia głosowania.
Pomocnicze
k.wyb. art. 39 § § 2
Kodeks wyborczy
Głosowanie odbywa się bez przerwy od godziny 7:00 do godziny 21:00.
k.wyb. art. 47 § § 1
Kodeks wyborczy
Głosowania nie wolno przerywać. Gdyby wskutek nadzwyczajnych wydarzeń głosowanie było przejściowo uniemożliwione, obwodowa komisja wyborcza może zarządzić jego przerwanie, przedłużenie albo odroczenie do dnia następnego.
k.wyb. art. 107
Kodeks wyborczy
Dotyczy ciszy wyborczej.
k.wyb. art. 82 § § 1
Kodeks wyborczy
Przesłanki dla wniesienia protestu przeciwko ważności wyborów.
k.k. art. 249 § pkt 3
Kodeks karny
Przestępstwo zakłócenia przebiegu wyborów – w postaci przeszkadzania w głosowaniu.
Konstytucja RP art. 87
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Hierarchia źródeł prawa powszechnie obowiązującego.
Konstytucja RP art. 62
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Prawo czynnego prawa wyborczego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak legitymacji procesowej skarżącego do wniesienia skargi na uchwałę PKW. • Wytyczne PKW doprecyzowują przepisy Kodeksu wyborczego, a nie je naruszają. • Pojęcie 'przybycie do lokalu wyborczego' obejmuje również osoby stojące w kolejce przed lokalem.
Odrzucone argumenty
Wytyczne PKW są niezgodne z Kodeksem wyborczym. • Wytyczne PKW nakłaniają do łamania prawa. • Głosowanie po godzinie 21:00 jest niedopuszczalne dla osób spoza fizycznych granic lokalu.
Godne uwagi sformułowania
prawo do wniesienia skargi na uchwałę PKW [...] przysługuje wyłącznie Pełnomocnikowi wyborczemu • przez 'przybycie do lokalu wyborczego' nie można rozumieć wyłącznie fizycznego przebywania w lokalu, [...] ale także ustawienie się w kolejce do niego • Wyborcy ci mogą bowiem zrealizować swoje czynne prawo wyborcze wprost na podstawie art. 39 § 4 k.wyb. • Zaniedbania organizacyjne we wskazanej materii nie mogą przekładać się na ograniczenia w wykonywaniu prawa wyborczego
Skład orzekający
Oktawian Nawrot
przewodniczący
Marek Dobrowolski
sprawozdawca
Janusz Niczyporuk
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'przybycie do lokalu wyborczego' w kontekście głosowania po godzinie 21:00 oraz kwestia legitymacji procesowej do zaskarżania uchwał PKW."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego trybu zaskarżania uchwał PKW przez osoby fizyczne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu wyborów - sposobu głosowania po godzinie 21:00 i potencjalnych problemów z tym związanych. Pokazuje również, jak ważne jest posiadanie odpowiedniej legitymacji procesowej w postępowaniu sądowym.
“Czy można głosować po 21:00? Sąd Najwyższy wyjaśnia zasady i przypomina o legitymacji procesowej.”
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.