I NSW 239/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy pozostawił protest wyborczy Z.B. bez dalszego biegu z powodu braku legitymacji procesowej do jego wniesienia jako męża zaufania.
Z.B. wniósł protest wyborczy do Sądu Najwyższego, powołując się na swoje obserwacje jako mąż zaufania dotyczące rzekomych nieprawidłowości w komisji wyborczej. Państwowa Komisja Wyborcza i Prokurator Generalny wyrazili opinię o pozostawieniu protestu bez dalszego biegu. Sąd Najwyższy, analizując przepisy Kodeksu wyborczego, stwierdził, że choć protestujący był wyborcą, jego zarzuty opierały się wyłącznie na jego roli męża zaufania, co nie dawało mu legitymacji do wniesienia protestu przeciwko ważności wyborów.
Protest wyborczy wniesiony przez Z.B. do Sądu Najwyższego dotyczył ważności wyborów zarządzonych na 15 października 2023 r. Wnoszący protest, powołując się na swoje doświadczenia jako mąż zaufania, zarzucił "przestępstwo przeciwko wyborom na terytorium całego kraju", wskazując na pytania zadawane wyborcom przez członków okręgowej komisji wyborczej. Państwowa Komisja Wyborcza oraz Prokurator Generalny zarekomendowali pozostawienie protestu bez dalszego biegu. Sąd Najwyższy, rozpatrując sprawę, odwołał się do przepisów Kodeksu wyborczego, w szczególności art. 82 § 2, 3 i 5 oraz art. 241 § 3 i art. 243 § 1. Sąd podkreślił, że choć wnoszący protest był wyborcą, jego zarzuty opierały się wyłącznie na okolicznościach zaobserwowanych w związku z pełnieniem funkcji męża zaufania, a nie jako realizacja jego praw wyborczych. Zgodnie z przepisami, legitymację do wniesienia protestu przeciwko ważności wyborów posiada wyborca, ale nie przysługuje ona mężowi zaufania w kontekście podnoszonych zarzutów. W związku z tym, Sąd Najwyższy, na podstawie art. 243 § 1 w zw. z art. 258 k.wyb., postanowił pozostawić protest bez dalszego biegu.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Nie, legitymacja procesowa do wniesienia protestu przeciwko ważności wyborów przysługuje wyborcy, przewodniczącemu właściwej komisji wyborczej lub pełnomocnikowi wyborczemu, ale nie mężowi zaufania w kontekście podnoszonych zarzutów.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy odwołał się do przepisów Kodeksu wyborczego (art. 82 § 2, 3, 5), które precyzyjnie określają krąg podmiotów uprawnionych do wniesienia protestu. Stwierdzono, że choć wnoszący protest był wyborcą, jego zarzuty opierały się wyłącznie na jego roli męża zaufania, co nie stanowi podstawy do skorzystania z legitymacji procesowej w tym charakterze.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
pozostawienie protestu bez dalszego biegu
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Z. B. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| Prokurator Generalny | organ_państwowy | udział |
| Przewodniczący Państwowej Komisji Wyborczej | organ_państwowy | udział |
Przepisy (6)
Główne
k.wyb. art. 82 § § 2
Ustawa - Kodeks wyborczy
Protest przeciwko ważności wyborów może wnieść wyborca, którego nazwisko w dniu wyborów było umieszczone w spisie wyborców w jednym z obwodów głosowania.
k.wyb. art. 82 § § 3
Ustawa - Kodeks wyborczy
Jeśli protest wnoszony jest przeciwko ważności wyborów w okręgu wyborczym lub przeciwko wyborowi posła lub senatora, legitymację do jego wniesienia posiada wyborca, którego nazwisko w dniu wyborów było umieszczone w spisie wyborców w jednym z obwodów głosowania na obszarze danego okręgu wyborczego.
k.wyb. art. 82 § § 5
Ustawa - Kodeks wyborczy
Prawo wniesienia protestu przysługuje również przewodniczącemu właściwej komisji wyborczej i pełnomocnikowi wyborczemu.
k.wyb. art. 243 § § 1
Ustawa - Kodeks wyborczy
Niesprostanie przez wnoszącego protest obowiązkom lub wniesienie protestu przez osobę do tego nieuprawnioną prowadzi do pozostawienia protestu bez dalszego biegu.
k.wyb. art. 258
Ustawa - Kodeks wyborczy
Podstawa prawna do pozostawienia protestu bez dalszego biegu.
Pomocnicze
k.wyb. art. 241 § § 3
Ustawa - Kodeks wyborczy
Wnoszący protest ma obowiązek sformułowania w nim zarzutów oraz przedstawienia lub wskazania dowodów, na których opiera swoje zarzuty.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak legitymacji procesowej wnoszącego protest do działania jako mąż zaufania w kontekście wniesienia protestu wyborczego.
Godne uwagi sformułowania
przestępstwo przeciwko wyborom, mającego zmasowany charakter na terytorium całego kraju pełniąc obowiązki męża zaufania był świadkiem zadawania przez członków okręgowej komisji wyborczej wyborcom pytań dotyczących wydawania kompletu kart do głosowania nie przysługuje ona mężowi zaufania
Skład orzekający
Oktawian Nawrot
przewodniczący-sprawozdawca
Paweł Czubik
członek
Tomasz Przesławski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Kodeksu wyborczego dotyczących legitymacji procesowej do wnoszenia protestów wyborczych przez mężów zaufania."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, w której zarzuty opierają się wyłącznie na roli męża zaufania, a nie na prawach wyborcy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 4/10
Sprawa dotyczy ważności wyborów i procedury protestacyjnej, co jest istotne dla prawników zajmujących się prawem wyborczym, ale jej rozstrzygnięcie opiera się na formalnej kwestii legitymacji procesowej, co czyni ją mniej interesującą dla szerszej publiczności.
“Czy mąż zaufania może kwestionować ważność wyborów? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySN I NSW 239/23 POSTANOWIENIE Dnia 7 grudnia 2023 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Oktawian Nawrot (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Paweł Czubik SSN Tomasz Przesławski w sprawie z protestu Z. B. przeciwko ważności wyborów do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej i Senatu Rzeczypospolitej Polskiej zarządzonych na 15 października 2023 r., przy udziale Prokuratora Generalnego i Przewodniczącego Państwowej Komisji Wyborczej, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 7 grudnia 2023 r., pozostawia protest bez dalszego biegu. UZASADNIENIE Z.B., pismem z 23 października 2023 r. (data nadania w placówce pocztowej operatora wyznaczonego) , wniósł do Sądu Najwyższego protest wyborczy z uwagi na dopuszczenie się „przestępstwa przeciwko wyborom, mającego zmasowany charakter na terytorium całego kraju”. Wnoszący protest wskazał, iż pełniąc obowiązki męża zaufania był świadkiem zadawania przez członków okręgowej komisji wyborczej wyborcom pytań dotyczących wydawania kompletu kart do głosowania. W odpowiedzi na protest, w piśmie z 8 listopada 2023 r. (data prezentaty Sądu Najwyższego), Państwowa Komisja Wyborcza wyraziła opinię, że protest powinien zostać pozostawiony bez dalszego biegu, jako niespełniający warunków formalnych, zaś w przypadku rozpoznania przez Sąd Najwyższy zarzutów, o uznanie protestu za bezzasadny. W odpowiedzi na protest, w piśmie z 9 listopada 2023 r. (data prezentaty Sądu Najwyższego), Prokurator Generalny wyraził pogląd, że wniesiony protest wyborczy należy pozostawić bez dalszego biegu. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 1. Zgodnie z art. 82 § 2 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. - Kodeks wyborczy (tekst jedn. Dz.U. 2022, poz. 1277 ze zm., dalej: „k.wyb.”) protest przeciwko ważności wyborów może wnieść wyborca, którego nazwisko w dniu wyborów było umieszczone w spisie wyborców w jednym z obwodów głosowania. Jeśli protest wnoszony jest przeciwko ważności wyborów w okręgu wyborczym lub przeciwko wyborowi posła lub senatora, legitymację do jego wniesienia posiada wyborca, którego nazwisko w dniu wyborów było umieszczone w spisie wyborców w jednym z obwodów głosowania na obszarze danego okręgu wyborczego (art. 82 § 3 k.wyb.). Stosownie zaś do art. 82 § 5 k.wyb. prawo wniesienia protestu przysługuje również przewodniczącemu właściwej komisji wyborczej i pełnomocnikowi wyborczemu. Wskazać również należy, że zgodnie z art. 241 § 3 k.wyb. wnoszący protest ma nie tylko obowiązek sformułowania w nim zarzutów, o których była mowa w poprzednim punkcie, ale również przedstawienia lub wskazania dowodów, na których opiera swoje zarzuty. Niesprostanie przez wnoszącego protest tym obowiązkom lub wniesienie protestu przez osobę do tego nieuprawnioną, zgodnie z art. 243 § 1 k.wyb., prowadzi do pozostawienia protestu bez dalszego biegu. 2. Przenosząc powyższe na realia niniejszej sprawy wskazać należy, że pomimo podkreślenia w pierwszym zdaniu, iż wnoszący protest działa „jako wyborca”, nie ma wątpliwości, że podstawą protestu są wyłącznie okoliczności, zaobserwowanie przez wnoszącego protest w związku z wykonywaniem przez niego obowiązków męża zaufania, nie zaś realizacją przysługujących wnoszącemu protest praw, jako wyborcy. Artykuł 82 § 2, 3 i 5 k.wyb. określa podmioty uprawnione do wniesienia protestu przeciwko ważności wyborów. O ile więc nie ulega wątpliwości, że wnoszący protest, jako wyborca, którego nazwisko w dniu wyborów było umieszczone w spisie wyborców w jednym z obwodów głosowania, posiada legitymację do wniesienia protestu przeciwko ważności wyborów, o tyle nie przysługuje ona mężowi zaufania. 3. Z powyższych względów Sąd Najwyższy, na podstawie art. 243 § 1 zd. 1 w zw. z art. 258 k.wyb., postanowił jak w sentencji. [ms] [ał]
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI