I NSW 224/25

Sąd Najwyższy2025-06-27
SNinneprawo wyborczeŚrednianajwyższy
wybory prezydenckiesąd najwyższyprotest wyborczykodeks wyborczyustalanie wynikównieprawidłowościkontrola sądowa

Sąd Najwyższy uznał protest wyborczy za zasadny w zakresie błędu w ustaleniu wyników głosowania w jednym obwodzie, ale stwierdził, że nie miał on wpływu na ostateczny wynik wyborów prezydenckich.

Wnosząca protest wyborczy zarzuciła fałszowanie wyników głosowania w Obwodowej Komisji Wyborczej nr [...] w Z., wskazując na błędne przypisanie głosów kandydatom. Sąd Najwyższy, po przeprowadzeniu dowodu z oględzin kart do głosowania, potwierdził, że jeden głos oddany na Rafała Trzaskowskiego został błędnie przypisany Karolowi Nawrockiemu. Mimo tej nieprawidłowości, sąd uznał, że nie miała ona wpływu na ostateczny wynik wyborów prezydenckich, a pozostałe zarzuty protestu uznał za niezasadne.

Protest wyborczy został wniesiony przez J.M., wyborcę i obserwatora społecznego, przeciwko ważności wyborów Prezydenta RP z powodu zarzutów o celowe fałszowanie wyników głosowania w Obwodowej Komisji Wyborczej nr [...] w Z. Wnosząca protest wskazała na nieprawidłowości w liczeniu kart do głosowania, polegające na błędnym przypisywaniu głosów kandydatom. Sąd Najwyższy, działając z urzędu, dopuścił dowód z oględzin kart do głosowania, który przeprowadził Sąd Rejonowy w Z. Ustalono, że w protokole głosowania wskazano 543 głosy dla Karola Nawrockiego i 682 dla Rafała Trzaskowskiego, podczas gdy faktycznie oddano 542 głosy na Nawrockiego i 683 na Trzaskowskiego, z uwagi na jedną kartę błędnie przypisaną. Sąd uznał ten zarzut za zasadny, stwierdzając naruszenie przepisów Kodeksu wyborczego dotyczących ustalania wyników głosowania. Jednakże, biorąc pod uwagę łączną różnicę głosów między kandydatami w skali kraju, sąd uznał, że stwierdzona nieprawidłowość nie miała wpływu na wynik wyborów. Pozostałe zarzuty protestu, dotyczące pracy w grupach roboczych, zostały uznane za niezasadne z uwagi na brak dowodów i oświadczenia członków komisji. W konsekwencji, protest został uznany za zasadny jedynie w zakresie błędu w ustaleniu wyników w jednym obwodzie, ale nie miał wpływu na ważność wyborów.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, stwierdzona nieprawidłowość, choć wpływa na wynik głosowania w danym obwodzie, nie miała wpływu na ostateczny wynik wyborów prezydenckich z uwagi na znaczną różnicę głosów między kandydatami.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy stwierdził, że jeden głos został błędnie przypisany w protokole głosowania w Obwodowej Komisji Wyborczej nr [...] w Z. Jednakże, analiza ogólnych wyników wyborów wykazała, że różnica głosów między kandydatami była na tyle duża, że ta pojedyncza nieprawidłowość nie mogła wpłynąć na ostateczne rozstrzygnięcie wyborcze.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

postanowienie

Strona wygrywająca

Protest uznany za zasadny w części, ale bez wpływu na wynik wyborów.

Strony

NazwaTypRola
J.M.osoba_fizycznawnioskodawca (wyborca)
Prokurator Generalnyorgan_państwowyuczestnik
Przewodniczący Państwowej Komisji Wyborczejorgan_państwowyuczestnik
Karol Tadeusz Nawrockiosoba_fizycznakandydat
Rafał Kazimierz Trzaskowskiosoba_fizycznakandydat

Przepisy (10)

Główne

k.wyb. art. 82 § § 1 pkt 2

Kodeks wyborczy

Naruszenie przepisów kodeksu dotyczących głosowania, ustalenia wyników głosowania lub wyników wyborów, mające wpływ na wynik wyborów.

Pomocnicze

k.wyb. art. 82 § § 1 pkt 1

Kodeks wyborczy

Dopuszczenie się przestępstwa przeciwko wyborom, określonego w rozdziale XXXI Kodeksu karnego, mającego wpływ na przebieg głosowania, ustalenie wyników głosowania lub wyników wyborów.

k.wyb. art. 321

Kodeks wyborczy

Wymagania formalne protestu przeciwko wyborowi Prezydenta RP.

k.p.c. art. 126

Kodeks postępowania cywilnego

Minimalne warunki pisma procesowego.

k.k. art. 248 § pkt 4

Kodeks karny

Przestępstwo przeciwko wyborom polegające na celowym fałszowaniu wyników głosowania.

Konstytucja RP art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Zasada demokratycznego państwa prawnego.

Konstytucja RP art. 129 § ust. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Prawo wyborcy do zgłoszenia protestu przeciwko ważności wyboru Prezydenta RP.

k.wyb. art. 71 § § 1

Kodeks wyborczy

Obowiązek prawidłowego liczenia głosów.

k.wyb. art. 69 § § 3a

Kodeks wyborczy

Zakaz wykonywania prac związanych z ustalaniem wyników głosowania w grupach roboczych.

k.wyb. art. 69 § § 3b

Kodeks wyborczy

Zakaz wykonywania prac związanych z ustalaniem wyników głosowania w grupach roboczych.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Błędne przypisanie jednego głosu w Obwodowej Komisji Wyborczej nr [...] w Z. miało miejsce, co zostało potwierdzone dowodowo.

Odrzucone argumenty

Zarzut celowego fałszowania wyników głosowania przez członków komisji. Zarzut pracy w grupach roboczych przez członków komisji.

Godne uwagi sformułowania

stwierdzone naruszenie nie miało wpływu na wynik wyborów zarzut protestu dotyczący błędnego ustalenia wyników głosowania w Obwodowej Komisji Wyborczej nr [...] w Z. jest zasadny z uwagi na przypisanie Karolowi Tadeuszowi Nawrockiemu jednego ważnego głosu oddanego na Rafała Kazimierza Trzaskowskiego Wolne, równe, powszechne i bezpośrednie wybory realizowane w głosowaniu tajnym są świętem i istotą demokracji

Skład orzekający

Adam Redzik

przewodniczący-sprawozdawca

Aleksander Stępkowski

członek

Paweł Wojciechowski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja wpływu pojedynczych błędów w ustalaniu wyników głosowania na ważność wyborów prezydenckich."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki wyborów prezydenckich i procedury protestu wyborczego do Sądu Najwyższego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy kluczowego elementu demokracji – wyborów prezydenckich – i pokazuje, jak sądowa kontrola weryfikuje potencjalne nieprawidłowości, nawet te drobne, oraz jak ocenia ich wpływ na ostateczny wynik.

Jeden głos zaważył na proteście wyborczym, ale nie na wyniku wyborów prezydenckich.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
I NSW 224/25
POSTANOWIENIE
Dnia 27 czerwca 2025 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Adam Redzik (przewodniczący, sprawozdawca)
‎
SSN Aleksander Stępkowski
‎
SSN Paweł Wojciechowski
Protokolant Przemysław Szuty
w sprawie z protestu wyborczego J.M.
‎
przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej
z udziałem Prokuratora Generalnego i Przewodniczącego Państwowej Komisji Wyborczej,
po rozpoznaniu na posiedzeniu jawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 27 czerwca 2025 r.,
wyraża opinię, że:
1. zarzut protestu dotyczący błędnego ustalenia wyników głosowania w Obwodowej Komisji Wyborczej nr [...] w Z. jest zasadny z uwagi na przypisanie Karolowi Tadeuszowi Nawrockiemu jednego ważnego głosu oddanego na Rafała Kazimierza Trzaskowskiego, lecz stwierdzone naruszenie nie miało wpływu na wynik wyborów;
2. w pozostałym zakresie protest jest niezasadny.
Aleksander Stępkowski      Adam Redzik     Paweł Wojciechowski
UZASADNIENIE
I.
I.1.
10 czerwca 2025 r. J. M. (dalej także: Wnosząca protest) - jako wyborca, którego nazwisko w dniu głosowania umieszczone było w spisie wyborców Obwodowej Komisji Wyborczej nr [...]1 w Z. - wniosła protest przeciwko ważności wyborów Prezydenta RP przeprowadzonych w dniu 1 czerwca 2025 r. domagając się „stwierdzenia nieważności wyborów” z uwagi na dopuszczenie się przez członków ww. obwodowej komisji wyborczej, przestępstwa przeciwko wyborom polegającego na celowym fałszowaniu wyników głosowania poprzez błędne przyporządkowywanie kart do głosowania poszczególnym kandydatom na urząd Prezydenta RP (tj. czynu zabronionego określonego w art. 248 pkt 4 k.k.).
I.2.
Uzasadniając przyczyny wniesienia protestu, J. M. wyjaśniła, że
‎
w trakcie głosowania ponownego w wyborach Prezydenta RP, które odbyło się
‎
1 czerwca 2025 r., była obserwatorem społecznym z ramienia Komitetu [...] w Okręgowej Komisji Wyborczej nr [...] w Z.. Z racji pełnionego nadzoru nad prawidłowym przebiegiem wyborów była obecna przy liczeniu kart do głosowania.
‎
W trakcie sortowania kart wyborczych zauważyła, że na jednym ze stosów, gdzie miały być karty z głosami oddanymi na Karola Nawrockiego, od góry było 30 kart
‎
z głosami oddanymi na Karola Nawrockiego a poniżej 20 kart z głosami oddanymi na Rafała Trzaskowskiego. Wedle Wnoszącej protest, spostrzeżone nieprawidłowości w przypisaniu głosów poszczególnym kandydatom oraz brak reakcji Przewodniczącej Obwodowej Komisji Wyborczej na uwagi Wnoszącej protest, dotyczące konieczności powtórnego przeliczenia kart, „mogą” świadczyć
‎
o celowym działaniu mającym na celu „zafałszowanie wyników głosowania”.
Niezależnie od powyższego Wnosząca protest zwróciła uwagę na to, że członkowie Obwodowej Komisji Wyborczej nr [...] w Z. nie stosowali się do
‎
pkt. 102 Uchwały 165/2025 Państwowej Komisji Wyborczej z dnia 23 kwietnia 2025 r. w sprawie wytycznych dla obwodowych komisji wyborczych dotyczących zadań
‎
i trybu przygotowania oraz przeprowadzenia głosowania w obwodach głosowania utworzonych w kraju w wyborach Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej zarządzonych na dzień 18 maja 2025 r (dalej także: Wytyczne PKW). Wedle twierdzeń przedstawionych przez Wnoszącą protest, w trakcie liczenia kart do głosowania, członkowie Obwodowej Komisji Wyborczej dzielili się między sobą karty wyborcze i liczyli je w osobnych grupach roboczych, co zaburzało kontrolę tego procesu i ostatecznie doprowadziło do poważnych nieprawidłowości.
I.3.
Ustosunkowując się do protestu, Prokurator Generalny wniósł o dopuszczenie dowodu z oględzin kart do głosowania dotyczących głosów oddanych w trakcie II tury głosowania w wyborach Prezydenta RP w Obwodowej Komisji Wyborczej nr [...] w Z., w celu ustalenia faktycznej ilości głosów oddanych na poszczególnych kandydatów oraz poprawności wprowadzenia tych danych do końcowego protokołu głosowania w tej komisji, a także w celu określenia skali ewentualnych nieprawidłowości i ich wpływu na wynik wyborów.
Prokurator Generalny wskazał, że dopiero rezultaty wnioskowanej czynności dowodowej pozwolą na zajęcie prawidłowego stanowiska odnośnie zarzutów przedstawionych w proteście.
I.4.
Przewodniczący Państwowej Komisji Wyborczej wniósł o pozostawienie protestu bez dalszego biegu
ewentualnie
stwierdzenie, że zarzuty protestu są zasadne, ale nie mają wpływu na wynik wyborów.
Przewodniczący Państwowej Komisji Wyborczej zauważył, że Wnosząca protest nie stwierdziła, że wynik głosowania ustalony przez Obwodową Komisję Wyborczą nr [...] w Z. nie odpowiada stanowi faktycznemu, ale że istnieje uzasadnione podejrzenie sfałszowania wyników głosowania w tym obwodzie. Zwrócił uwagę na to, że oprócz obserwatora społecznego, przy ustalaniu wyniku głosowania obecny był mąż zaufania, który nie wniósł żadnych uwag do protokołu wyników głosowania w obwodzie. Zastrzeżenia nie zostały wniesione także przez któregokolwiek z członków obwodowej komisji wyborczej. Niezależnie od tego wskazał, że ustalenie dokładnego stanu faktycznego wymaga przeprowadzenia postępowania dowodowego. Odniósł się również do, opisanego przez Wnoszącą protest, przebiegu prac członków obwodowej komisji wyborczej i wskazał, że jeżeli zarzuty Wnoszącej protest dotyczące pracy w grupach roboczych zostaną potwierdzone w toku postępowania dowodowego, to w istocie stanowiło to naruszenie Kodeksu wyborczego oraz Wytycznych PKW.
I.5.
Przewodniczący Okręgowej Komisji Wyborczej nr [...]2 w K. wyraził opinię, że zarzuty wskazane w proteście są niezasadne wobec konfrontacji opisu zdarzeń przedstawionych przez Wnoszącą protest z wyjaśnieniami członków Obwodowej Komisji Wyborczej nr [...] w Z., lecz dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego wymaga przeprowadzenia postępowania dowodowego. Wskazał także, że sytuacja opisana w proteście wyborczym dotycząca procedowania członków Obwodowej Komisji Wyborczej nr [...] w Z. w celu ustalenia wyników wyborów w obwodzie wyborczym, pokrywa się z wyjaśnieniami przedstawionymi przez jej członków. Co do zarzutu dotyczącego braku reakcji Przewodniczącej Obwodowej Komisji Wyborczej nr [...] w Z. w zakresie żądania przez Wnoszącą protest ponownego przeliczenia kart, wskazał, że uwaga Wnoszącej protest została zrealizowana, a głosy ponownie przeliczone.
I.6.
Uzupełniając dowodowo swoje stanowisko Przewodniczący Okręgowej Komisji Wyborczej nr [...]2 w K. przedstawił pisemne wyjaśnienia członków Obwodowej Komisji Wyborczej nr [...] w Z., z których wynika, że:
– komisja działała w jedenastoosobowym składzie złożonym z członków różnych ugrupowań politycznych i społecznych;
– lokal wyborczy został zamknięty o godz. 21:00, po czym niezwłocznie zaklejoną plombą wlot do urny wyborczej, przeliczono spisy wyborców
‎
i przystąpiono do przeliczenia kart wyborczych;
– po wyjęciu wszystkich kart wyborczych zostały one wyłożone na wspólnym dużym stole;
– wszyscy członkowie komisji rozkładali karty wyborcze i wspólnie dzielili je na trzy grupy: „głosy oddane na kandydata Karola Nawrockiego”, „głosy oddane na kandydata Rafała Trzaskowskiego”, „głosy nieważne”;
– po rozłożeniu kart wyborczych nastąpiło liczenie głosów oddanych na poszczególnych kandydatów. Karty odkładane były po 10 sztuk tworząc sterty po 50 sztuk, które następnie przedzielane były kartkami formatu A4
‎
i oznaczane jako „50 szt.”. Członkowie komisji dokonali dwukrotnego przeliczenia kart wyborczych;
– członkowie komisji działali wspólnie – wspólnie przeliczali głosy
‎
i podejmowali decyzje. Nikt nie pracował w oddzielnych grupach roboczych;
– Wnosząca protest wywierała presję ponownego przeliczenia głosów na członkach komisji i dotykała kart wyborczych, przy czym przewodnicząca komisji zwracała się do niej o zaprzestanie takich działań;
– w trakcie wykonywania pracy przez członków komisji obecny był mąż zaufania, który nie wniósł żadnych zastrzeżeń.
Członkowie Obwodowej Komisji Wyborczej nr [...] w Z. zgodnie oświadczyli, że nie dopuścili się celowego przypisywania głosów któremukolwiek
‎
z kandydatów, a prace związane z przeliczaniem głosów przeprowadzili
‎
z najwyższą starannością. Stwierdzili również, że spostrzeżenie przez Wnoszącą protest celowych działań zmierzających do sfałszowania wyników wyborów powinno skutkować niezwłocznym zawiadomieniem policji, co jednak nie nastąpiło. Na koniec odnieśli się do zachowania Wnoszącej protest wskazując, że nadużywała swoich uprawnień tj. dotykała kart wyborczych i ograniczała swobodę prac członków komisji.
II.
II.1.
Wobec zarzutów przedstawionych przez Wnoszącą protest, która była nie tylko wyborcą, ale też obserwatorem społecznym, postanowieniem z 18 czerwca 2025 r. Sąd Najwyższy z urzędu dopuścił dowód z oględzin kart do głosowania
‎
z Obwodowej Komisji Wyborczej nr [...] w Z. w celu ustalenia liczby ważnie oddanych głosów na poszczególnych kandydatów na urząd Prezydenta RP
‎
w głosowaniu ponownym, które odbyło się 1 czerwca 2025 r. w wyborach na Prezydenta RP. Dowód przeprowadził w drodze pomocy sądowej Sąd Rejonowy
‎
w Z..
II.2.
Odezwa Sądu Najwyższego wykonana została przez Sąd Rejonowy
‎
w Z., VIII Wydział Cywilny (VIII […]). Oględziny kart do głosowania zostały przeprowadzone na posiedzeniu jawnym 24 czerwca 2025 r. przez Sąd
‎
w składzie trzyosobowym. Na posiedzenie stawili się urzędnik wyborczy Urzędu Miasta w Z. oraz asystujący jako asystent pracownik Urzędu Miasta w Z.. W posiedzeniu udział wzięli pracownicy telewizji […], którzy za zgodą sądu rejestrowali przebieg oględzin kart do głosowania.
Karty do głosowania wraz z pozostałymi materiałami Obwodowej Komisji Wyborczej nr [...] w Z. zostały w zaplombowanym worku doręczone Sądowi. Następnie urzędnik wyborczy oraz osoba asystująca urzędnikowi wyborczemu opuścili posiedzenie na czas przeliczania kart do głosowania.
W worku znajdowały się 3 paczki opisane kolejno jako: „głosy nieważne”, „głosy ważne OKW nr [...]” oraz „wybory Prezydenta RP, ponowne głosowanie obwód głosowania numer […], Szkoła Podstawowa z Oddziałami Integracyjnymi numer […] imienia M., ul. […] Z., Gmina Miejska Z., powiat Z., woj. […], łączny nakład kart dla obwodu 1660 sztuk, liczba kart w paczce 1500 sztuk, liczba paczek dla obwodu 2 sztuki, paczka nr 1 z 2 paczek”.
W paczce opisanej jako „głosy nieważne” znajdowało się 16 nieważnych kart do głosowania opatrzonych pieczęciami Obwodowej Komisji Wyborczej nr [...]
‎
w Z. i Okręgowej Komisji Wyborczej w K..
W paczce opisanej jako „głosy ważne OKW nr [...]” znajdowały się karty podzielone na dwie części opisane jako „głosy Rafał Trzaskowski” oraz „głosy Karol Nawrocki”. Po przeliczeniu kart do głosowania stwierdzono, że w części opisanej jako „głosy Karol Nawrocki” były 543 karty do głosowania, z czego jedna z tych kart stanowiła głos oddany na Rafała Trzaskowskiego. W części opisanej jako „głosy Rafał Trzaskowski” były 682 karty wyborcze. Wszystkie karty były opatrzone pieczęciami Obwodowej Komisji Wyborczej nr [...] w Z. i Okręgowej Komisji Wyborczej w K..
Po przeprowadzonych oględzinach kart do głosowania Przewodnicząca Składu stwierdziła, że
na Karola Nawrockiego oddano 542 głosy, a na Rafała Trzaskowskiego 683 głosy.
W paczce
oznaczonej jako „głosy niewykorzystane” znajdowało się 428 niekorzystanych kart do głosowania, prawidłowo opieczętowanych.
II.3.
W protokole ponownego głosowania w Obwodzie Wyborczym nr [...]
‎
w Z. w wyborach Prezydenta RP przeprowadzonego 1 czerwca 2025 r. wskazano, że z urny wyborczej wyjęto 1241 karty do głosowania, z czego wszystkie były ważne; oddano 16 głosów nieważnych i 1225 głosy ważne łącznie na obu kandydatów. Na Karola Tadeusza Nawrockiego oddano 543 głosy, zaś na Rafała Kazimierza Trzaskowskiego 682 głosy.
III.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
III.1.
Wolne, równe, powszechne i bezpośrednie wybory realizowane
‎
w głosowaniu tajnym są świętem i istotą demokracji, stanowiąc emanację kluczowej zasady ustrojowej Rzeczypospolitej Polskiej z art. 2 Konstytucji RP. To w akcie wyborczym każdy uprawniony realizuje swoje prawo do partycypacji we władzy; wyboru swoich przedstawicieli czy też głowy państwa – Prezydenta RP. Wybory muszą być zatem przeprowadzone w sposób gwarantujący, że głosy wyborców zostaną policzone zgodnie z prawem, a wszelkie mogące wystąpić nieprawidłowości i przestępstwa związane z aktem wyborczym zostaną wyjaśnione. Szczególnym instrumentem służącym każdemu wyborcy jest protest wyborczy, który – w przypadku wyborów do Sejmu RP, Senatu RP oraz Prezydenta RP, zgodnie z Konstytucją RP, wnosi się bezpośrednio do Sądu Najwyższego. Sąd Najwyższy rozpoznaje je a następnie rozstrzyga o ważności wyborów. Ten model ustrojowy sądowej kontroli wyborów do głównych organów władzy jest utwierdzony polską szczególną tradycją sięgającą Konstytucji RP z 17 marca 1921 r. (art. 19).
II.2. W przypadku wyborów Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, zgodnie z art. 129 ust. 2 Konstytucji RP, wyborcy przysługuje prawo zgłoszenia do Sądu Najwyższego protestu przeciwko ważności wyboru na zasadach określonych
‎
w ustawie. Zasady te zostały zawarte w przepisach ogólnych art. 82 i art. 83 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy (dalej także: k.wyb.) oraz –
‎
w odniesieniu do wyborów Prezydenta RP – w przepisach szczególnych art. 321-323 k.wyb.
II.3.  Materialnoprawne podstawy protestu wyborczego określone zostały natomiast w art. 82 § 1 pkt 1 i 2 k.wyb., zgodnie z którym przeciwko ważności wyborów, ważności wyborów w okręgu lub wyborowi określonej osoby może być wniesiony protest z powodu:
1) dopuszczenia się przestępstwa przeciwko wyborom, określonego w rozdziale XXXI Kodeksu karnego, mającego wpływ na przebieg głosowania, ustalenie wyników głosowania lub wyników wyborów lub
2) naruszenia przepisów kodeksu dotyczących głosowania, ustalenia wyników głosowania lub wyników wyborów, mającego wpływ na wynik wyborów.
III.4.
Katalog podmiotów uprawnionych do wniesienia protestu wyborczego został wymieniony w art. 82 § 4 i 5 k.wyb., zgodnie z którym protest przeciwko wyborowi Prezydenta RP może wnieść wyborca, którego nazwisko w dniu wyborów było umieszczone w spisie wyborców w jednym z obwodów głosowania, przewodniczący właściwej komisji wyborczej i pełnomocnik wyborczy.
II.5. Wymagania formalne protestu określono w art. 321 k.wyb., zgodnie z którym protest przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej wnosi się na piśmie do Sądu Najwyższego nie później niż w ciągu 14 dni od dnia podania wyników wyborów do publicznej wiadomości przez Państwową Komisję Wyborczą (dalej także: PKW), przy czym nadanie w tym terminie protestu w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego jest równoznaczne z wniesieniem go do Sądu Najwyższego (§ 1).
II.6. Protesty wyborcze składa się do Sądu Najwyższego osobiście (wyjątek od zasady reprezentacji przez profesjonalnego pełnomocnika) lub przez pełnomocnika. Zgodnie z art. 321 § 3 k.wyb. wnoszący protest powinien sformułować w proteście zarzuty oraz przedstawić lub wskazać dowody, na których opiera owe zarzuty.  Z uwagi na to, że protest wyborczy jest środkiem procesowym o indywidualno-konkretnym charakterze, należy konkretnie wskazywać w nim naruszenia i przedstawiać dowody ich popełnienia, a co najmniej uprawdopodobnić prawdziwość zarzutów.
II.7. Możliwość rozpoznania protestu wyborczego warunkowana jest wskazanymi wyżej wymogami, ale ponadto protest musi spełniać minimalne warunki pisma procesowego określone w art. 126 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1568 z późn. zm., dalej także: k.p.c.), w tym zawierać m.in. własnoręczny podpis (odpowiednio art. 126 § 1 pkt 6 k.p.c.).  Protest wyborczy to pierwsze pismo w sprawie, wobec czego powinien zawierać m.in. numer Powszechnego Elektronicznego Systemu Ewidencji Ludności (PESEL) lub numer identyfikacji podatkowej (NIP) wnoszącego protest (odpowiednio art. 126 § 2 pkt 2 k.p.c.). Podkreślić też należy, że w postępowaniu przed Sądem Najwyższym w sprawach z protestów wyborczych nie wzywa się do usunięcia braków formalnych, a przepisy art. 130 § 1-2 oraz art. 130
1a
§ 1-3 k.p.c. nie mają zastosowania (uchwała Sądu Najwyższego z 25 października 2023 r.,
‎
I NZP 8/23).
III.8. W rozpoznawanej sprawie protest wyborczy spełnia ustawowe wymogi formalne. Sprecyzowano w nim zarzuty mieszczące się w przedmiotowych granicach protestu wyborczego oraz uprawdopodobniono ich zasadność. Protest wyborczy został złożony w przepisanym terminie, przez legitymowany do tego podmiot. Należy podkreślić w tym miejscu, że Wnosząca protest wyraźnie podkreśliła, że protest składa nie wyłącznie jako obserwator społeczny, ale „jako wyborca, którego nazwisko w dniu głosowania umieszczone było w spisie wyborców Obwodowej Komisji Wyborczej nr [...]1 w Z.”.
III.9. Przeprowadzone przez Sąd Najwyższy postępowanie dowodowe wykazało, że protokół głosowania w obwodzie w wyborach Prezydenta RP przeprowadzonego
‎
w dniu 1 czerwca 2025 r. w Obwodowej Komisji Wyborczej nr [...] w Z. (dalej także: protokół głosowania) jest niezgodny z rzeczywistością w zakresie punktu 15 ppkt 1 i 2, gdzie wskazano liczbę głosów otrzymanych przez każdego z kandydatów na Prezydenta RP.
Zgodnie ze wskazanym protokołem, którego skan dostępny jest też na oficjalnej stronie internetowej Państwowej Komisji Wyborczej, Karol Tadeusz Nawrocki uzyskał 543 głosów a Rafał Kazimierz Trzaskowski uzyskał 682 głosy.
Dowód z oględzin kart do głosowania przeprowadzonych przez Sąd Rejonowy w Z. wykazał natomiast, że Karol Tadeusz Nawrocki otrzymał 542 głosy, a Rafał Kazimierz Trzaskowski uzyskał 683 głosy. W pliku kart do głosowania z głosami ważnymi oddanymi na Karola Tadeusza Nawrockiego znajdowała się jedna karta z głosem ważnym oddanym na Rafała Kazimierza Trzaskowskiego. Głos ten należało zatem odjąć od liczby głosów oddanych na Karola Tadeusza Nawrockiego i dopisać do liczny głosów oddanych na Rafała Kazimierza Trzaskowskiego.
III.10. Przedstawione wyżej okoliczności wskazują na to, że czynności podejmowane przez członków Obwodowej Komisji Wyborczej nr [...] w Z. przeprowadzone zostały z naruszeniem art. 71 § 1 k.wyb., gdyż błędnie policzono ważne głosy oddane na poszczególnych kandydatów, a w konsekwencji
‎
w protokole głosowania w obwodzie wprowadzono nieprawdziwe dane, które nie odzwierciedlały liczby głosów oddanych na poszczególnych kandydatów. Doszło więc do naruszenia przepisów kodeksu wyborczego dotyczących głosowania, ustalenia wyników głosowania lub wyników wyborów w rozumieniu art. 82 § 1 pkt 2 k.wyb.
III.11. Mając na uwadze zgromadzony materiał dowodowy, czyli wyniki oględzin kart do głosowania, stanowisko Przewodniczącego Okręgowej Komisji Wyborczej nr [...]2 w K. oraz oświadczenia członków Obwodowej Komisji Wyborczej nr [...]
‎
w Z., nie wydaje się uzasadnione zakładanie działania umyślnego członków Obwodowej Komisji Wyborczej, które spełniałoby przesłanki któregoś z przestępstw przeciwko wyborom i referendum określonych w Rozdziale XXXI Kodeksu Karnego (w szczególności art. 248 pkt 4 k.k.), a to szczególnie z uwagi na rozmiar potwierdzonej nieprawidłowości (jedna karta do głosowania w pliku głosów ważnych innego niż z niej wynikało kandydata). Trzeba też wskazać, że żadnych nieprawidłowości (w tym zastrzeżeń do protokołu głosowania) nie zgłaszał obecny w trakcie liczenia kart wyborczych mąż zaufania. Niemniej postępowanie karne
‎
w przedmiocie przestępstw wyborczych jest poza zakresem właściwości Sądu Najwyższego w postępowaniach zainicjowanych protestami wyborczymi.
III.12. Oświadczenia członków Obwodowej Komisji Wyborczej nr [...] w Z.,
‎
a także brak jakichkolwiek zastrzeżeń ze strony męża zaufania, prowadzą do wniosku, że członkowie komisji nie naruszyli art. 69 § 3a k.wyb i 69 § 3b k.wyb. odnoszącego się do zakazu wykonywania prac związanych z ustalaniem wyników głosowania w grupach roboczych. Z oświadczenia członków Ob.KW wynika, że działali wspólnie i razem podejmowali wszelkie decyzje. Wnosząca protest nie przedstawiła natomiast żadnych dowodów, które poddawałoby w wątpliwość oświadczenia członków Ob.KW nr [...] w Z.. Na tę okoliczność zwrócili też uwagę na posiedzeniu jawnym 27 czerwca 2025 r. Przewodniczący Państwowej Komisji Wyborczej oraz Zastępca Prokuratora Generalnego. Wobec powyższego zarzuty protestu w opisanym zakresie są niezasadne.
III.13. Reasumując, stwierdzić należy, że protest wyborczy jest zasadny w zakresie zarzutu odnoszącego się do nieprawidłowości w ustaleniu wyników głosowania
‎
w Obwodowej Komisji Wyborczej nr [...] w Z., polegającej na przypisaniu Karolowi Tadeuszowi Nawrockiemu jednego ważnego głosu oddanego na Rafała Kazimierza Trzaskowskiego. Jak wyżej wskazano (pkt II.2 i III.9), w Obwodowej Komisji Wyborczej nr [...] w Z. liczba ważnych głosów oddanych w ponownym głosowaniu w wyborach Prezydenta RP 1 czerwca 2025 r. wynosiła: Karol Tadeusz Nawrocki – 542 głosy, Rafał Kazimierz Trzaskowski – 683 głosy. Różnica między kandydatami to 141 głosów (z protokołu wynikało, że to 139 głosów).
Zauważyć należy, że w obwieszczeniu Państwowej Komisji Wyborczej z dnia 2 czerwca 2025 r. o wynikach ponownego głosowania i wyniku wyborów Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej podano, iż Karol Nawrocki uzyskał 10 606 877 głosów a Rafał Trzaskowski 10 237 286 głosów. Wobec powyższego stwierdzona w niniejszej sprawie nieprawidłowość, choć wpływa na wynik głosowania (konkretną liczbę głosów oddanych na poszczególnych kandydatów), to – z uwagi na różnicę głosów między kandydatami – nie miała ona wpływu na wynik wyborów w rozumieniu art. 82 § 1 pkt 2 k.wyb.
III.14. Wobec powyższego Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.
Aleksander Stępkowski      Adam Redzik     Paweł Wojciechowski
sk
[r.g.]

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI