I NSW 218/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy pozostawił protest wyborczy dotyczący rzekomego przestępstwa komisji wyborczej bez dalszego biegu z powodu braków formalnych.
Wnoszący protest J. L. zarzucił obwodowej komisji wyborczej popełnienie przestępstwa polegającego na pytaniu wyborców, czy chcą otrzymać wszystkie karty do głosowania, co miało naruszyć swobodę głosowania. Wnioskodawca domagał się ponownego przeprowadzenia referendum. Sąd Najwyższy, rozpatrując protest w składzie 3 sędziów, uznał, że protest zawiera braki formalne, nie sformułowano zarzutów o przestępstwie przeciwko wyborom ani wniosku o unieważnienie wyborów, a jedynie referendum. W związku z tym, na podstawie art. 243 § 1 Kodeksu wyborczego, protest został pozostawiony bez dalszego biegu.
Protest wyborczy wniesiony przez J. L. dotyczył wyborów do Sejmu i Senatu RP zarządzonych na 15 października 2023 r. Wnoszący protest zarzucił obwodowej komisji wyborczej nr [...] w gminie M. popełnienie przestępstwa polegającego na pytaniu wyborców, czy chcą otrzymać wszystkie karty do głosowania, co jego zdaniem stanowiło naruszenie swobody głosowania i zmuszanie do nieodbierania kart. Wnioskodawca domagał się ponownego przeprowadzenia referendum. Sąd Najwyższy, działając w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych, rozpatrzył protest w składzie trzech sędziów. Zgodnie z przepisami Kodeksu wyborczego (art. 242 § 1, art. 258 k.wyb.) oraz Kodeksu postępowania cywilnego (art. 511 § 1, art. 187 § 1, art. 126 k.p.c.), pismo procesowe, w tym protest wyborczy, musi spełniać wymogi formalne. Sąd uznał, że protest nie zawierał zarzutów o popełnienie przestępstwa przeciwko wyborom mającego wpływ na wynik, ani wniosku o unieważnienie wyborów, a jedynie referendum. W związku z tym stwierdzono nieusuwalne braki formalne, co skutkowało pozostawieniem protestu bez dalszego biegu na podstawie art. 243 § 1 k.wyb.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, protest wyborczy zawierający nieusuwalne braki formalne powinien zostać pozostawiony bez dalszego biegu.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał, że protest wyborczy musi czynić zadość przepisom o pozwie, w tym wymogom pisma procesowego określonym w art. 126 k.p.c. Brak sformułowania zarzutów o przestępstwie przeciwko wyborom mającym wpływ na wynik lub wniosku o unieważnienie wyborów, a jedynie referendum, stanowi nieusuwalny brak formalny skutkujący pozostawieniem protestu bez dalszego biegu.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
pozostawienie protestu bez dalszego biegu
Strona wygrywająca
Sąd Najwyższy (wobec braków formalnych protestu)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J. L. | osoba_fizyczna | wnoszący protest |
| Prokurator Generalny | organ_państwowy | uczestnik |
| Przewodniczący Państwowej Komisji Wyborczej | organ_państwowy | uczestnik |
Przepisy (9)
Główne
k.wyb. art. 242 § § 1
Kodeks wyborczy
Sąd Najwyższy rozpatruje protest w składzie 3 sędziów w postępowaniu nieprocesowym i wydaje opinię w formie postanowienia.
k.wyb. art. 258
Kodeks wyborczy
Przepisy dotyczące rozpatrywania protestów przeciwko ważności wyborów do Senatu są takie same jak do Sejmu.
k.wyb. art. 243 § § 1
Kodeks wyborczy
Niespełnienie wymogów formalnych skutkuje pozostawieniem protestu bez dalszego biegu.
k.wyb. art. 82 § § 1
Kodeks wyborczy
Protest przeciwko ważności wyborów może być wniesiony z powodu popełnienia przestępstwa przeciwko wyborom lub naruszenia przepisów Kodeksu wyborczego mającego wpływ na wynik wyborów.
Pomocnicze
k.p.c. art. 511 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Wniosek o wszczęcie postępowania powinien czynić zadość przepisom o pozwie.
k.p.c. art. 187 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Pozew powinien czynić zadość warunkom pisma procesowego.
k.p.c. art. 126 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Określa ogólne warunki każdego pisma procesowego (oznaczenie sądu, stron, rodzaju pisma, osnowy wniosku, wskazanie faktów i dowodów, podpis, załączniki).
k.p.c. art. 126 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Określa dodatkowe wymogi dla pierwszego pisma w sprawie (adresy stron, przedstawicieli, PESEL/NIP wnoszącego).
k.k. § rozdział XXXI
Kodeks karny
Przestępstwa przeciwko wyborom.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Protest wyborczy nie spełnia wymogów formalnych określonych w przepisach prawa. Brak sformułowania zarzutów o przestępstwie przeciwko wyborom lub naruszeniu przepisów Kodeksu wyborczego mającym wpływ na wynik. Wnioskodawca domagał się unieważnienia referendum, a nie wyborów.
Godne uwagi sformułowania
zachowanie to stanowiło przejaw naruszenia swobody głosowania w postaci zmuszania do nieodbierania kart referendalnych niespełnienie przez podmiot wnoszący protest wymogów formalnych, skutkuje pozostawieniem protestu bez dalszego biegu zachodzą nieusuwalne braki formalne, które skutkują pozostawieniem protestu bez dalszego biegu
Skład orzekający
Krzysztof Wiak
przewodniczący-sprawozdawca
Maria Szczepaniec
członek
Paweł Wojciechowski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Proceduralne aspekty wnoszenia protestów wyborczych do Sądu Najwyższego i wymogi formalne pism procesowych w sprawach wyborczych."
Ograniczenia: Dotyczy konkretnego stanu faktycznego i proceduralnego, nie rozstrzyga merytorycznie zarzutów.
Wartość merytoryczna
Ocena: 3/10
Sprawa ma charakter czysto proceduralny i dotyczy formalnych aspektów wnoszenia protestów wyborczych, co czyni ją mało interesującą dla szerszego grona odbiorców.
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySN I NSW 218/23 POSTANOWIENIE Dnia 7 grudnia 2023 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Krzysztof Wiak (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Maria Szczepaniec SSN Paweł Wojciechowski w sprawie z protestu wyborczego J. L. przeciwko ważności wyborów do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej i Senatu Rzeczypospolitej Polskiej zarządzonych na 15 października 2023 r., przy udziale Prokuratora Generalnego oraz Przewodniczącego Państwowej Komisji Wyborczej, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 7 grudnia 2023 r., pozostawia protest bez dalszego biegu. [SOP] UZASADNIENIE J. L. (dalej: „wnoszący protest”) wniósł protest wyborczy przeciwko wyborom do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej i do Senatu Rzeczypospolitej Polskiej, wskazując, że doszło do popełnienia przestępstwa przez obwodową komisję wyborczą nr […] w gminie M., polegającego na pytaniu wyborców, czy chcą otrzymać wszystkie karty do głosowania. Jego zdaniem zachowanie to stanowiło przejaw naruszenia swobody głosowania w postaci zmuszania do nieodbierania kart referendalnych. Wnoszący protest zażądał ponownego przeprowadzenia referendum. Przewodniczący Państwowej Komisji Wyborczej wniósł o pozostawienie protestu bez dalszego biegu. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Protest należało pozostawić bez dalszego biegu. Zgodnie z art. 242 § 1 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy (tekst jedn. Dz.U. 2023, poz. 2408, dalej: „k.wyb.”), Sąd Najwyższy rozpatruje protest w składzie 3 sędziów w postępowaniu nieprocesowym i wydaje, w formie postanowienia, opinię w sprawie protestu. Powyższe przepisy znajdują zastosowanie również w przypadku wniesienia protestu przeciwko ważności wyborów do Senatu (art. 258 k.wyb.). Biorąc powyższe pod uwagę, w postępowaniu zainicjowanym protestem wyborczym, zastosowanie znajduje m.in. art. 511 § 1 k.p.c., zgodnie z którym wniosek o wszczęcie postępowania, powinien czynić zadość przepisom o pozwie. Regulujący te kwestie art. 187 § 1 k.p.c. stanowi zaś, że pozew powinien czynić zadość warunkom pisma procesowego. Warunki te określone zostały w art. 126 k.p.c., zgodnie z którym każde pismo procesowe powinno zawierać: oznaczenie sądu, do którego pismo jest skierowane; imiona i nazwiska lub nazwy stron, ich przedstawicieli ustawowych i pełnomocników; oznaczenie rodzaju pisma; osnowę wniosku lub oświadczenia; w przypadku gdy jest to konieczne do rozstrzygnięcia co do wniosku lub oświadczenia – wskazanie faktów, na których strona opiera swój wniosek lub oświadczenia, oraz wskazanie dowodu na wykazanie każdego z tych faktów; podpis strony albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika; wymienienie załączników (§ 1). Gdy pismo procesowe jest pierwszym pismem w sprawie powinno zwierać m.in. oznaczenie miejsca zamieszkania lub siedziby i adresy stron, oznaczenie miejsca i zamieszkania lub siedziby i adresy przedstawicieli ustawowych i pełnomocników stron oraz numer Powszechnego Elektronicznego Systemu Ewidencji Ludności (PESEL) lub numer identyfikacji podatkowej (NIP) wnoszącego pismo (§ 2). Niespełnienie przez podmiot wnoszący protest wymogów formalnych, skutkuje pozostawieniem protestu bez dalszego biegu (art. 243 § 1 k.wyb.). Protest przeciwko ważności wyborów może być wniesiony do Sądu Najwyższego z powodu dopuszczenia się przestępstwa przeciwko wyborom, określonego w rozdziale XXXI Kodeksu karnego, mającego wpływ na przebieg głosowania, ustalenie wyników głosowania lub wyników wyborów lub naruszenia przepisów Kodeksu wyborczego dotyczących głosowania, ustalenia wyników głosowania lub wyników wyborów, mającego wpływ na wynik wyborów (art. 82 § 1 k.wyb.). W niniejszej sprawie wnoszący protest nie sformułował zarzutów, z których wynikałoby, że doszło do popełnienia przestępstwa przeciwko wyborom, określonego w rozdziale XXXI Kodeksu karnego, mającego wpływ na przebieg głosowania, ustalenie wyników głosowania lub wyników wyborów lub naruszenia przepisów Kodeksu wyborczego dotyczących głosowania, ustalenia wyników głosowania lub wyników wyborów, mającego wpływ na wynik wyborów (art. 82 § 1 k.wyb.). Nie sformułował także wniosku w zakresie unieważnienia wyborów, ograniczając swój wniosek wyłącznie do unieważnienia referendum ogólnokrajowego. W konsekwencji należy stwierdzić, że zachodzą nieusuwalne braki formalne, które skutkują pozostawieniem protestu bez dalszego biegu (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 24 sierpnia 2023 r., I NSW 11/23 ). Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd Najwyższy na podstawie art. 243 § 1 k.wyb. orzekł jak w sentencji. (r.g.) [ał]
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI