I NSW 2/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpatrzył skargę partii politycznej K. na uchwałę Państwowej Komisji Wyborczej (PKW) nr […] z dnia […] r., która odrzuciła sprawozdanie partii o źródłach pozyskania środków finansowych za 2023 rok. PKW odrzuciła sprawozdanie z powodu naruszenia art. 25 ust. 1 ustawy o partiach politycznych, wskazując, że część zakupów związanych z bieżącą działalnością partii była opłacana ze środków własnych osób fizycznych, a następnie kwoty te były zwracane tym osobom z rachunku partii. Dotyczyło to kwoty 650,72 zł na zakup wiązanek, wpisu sądowego i domeny internetowej. PKW uznała, że takie działania stanowią niedozwolone korzyści majątkowe, a ich wartość przekroczyła 1% ogólnej kwoty przychodów partii, co skutkuje obowiązkiem odrzucenia sprawozdania zgodnie z art. 38a ust. 2 pkt 4 ustawy. Partia K. zarzuciła PKW naruszenie przepisów, twierdząc, że zwroty wydatków członkom nie są przekazaniem środków finansowych, a środki pochodziły z rachunku partii. Sąd Najwyższy oddalił skargę, podkreślając, że przyjmowanie środków finansowych przez partie polityczne z niedozwolonych źródeł, w tym poprzez swoiste kredytowanie przez osoby fizyczne, skutkuje obowiązkiem odrzucenia sprawozdania. Sąd wskazał, że przepadek korzyści majątkowej następuje z mocy prawa w momencie poniesienia wydatku przez osobę fizyczną, a późniejszy zwrot jest irrelewantny. Uzasadnienie sądu powołało się na wcześniejsze orzecznictwo SN oraz stanowisko Trybunału Konstytucyjnego dotyczące obligatoryjnego charakteru przepadku korzyści majątkowych uzyskanych niezgodnie z prawem.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących finansowania partii politycznych, w szczególności zakazu przyjmowania środków z niedozwolonych źródeł oraz skutków prawnych takich naruszeń.
Dotyczy specyficznej sytuacji finansowania partii politycznych, ale zasady dotyczące przepadku korzyści uzyskanych niezgodnie z prawem mogą mieć szersze zastosowanie.
Zagadnienia prawne (2)
Czy opłacanie przez osoby fizyczne bieżących wydatków partii politycznej, a następnie otrzymywanie zwrotu tych środków z rachunku partii, stanowi niedozwolone pozyskanie środków finansowych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, stanowi to niedozwolone kredytowanie partii przez osoby fizyczne, co jest naruszeniem ustawy o partiach politycznych.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że takie działania są niedozwolonym sposobem finansowania partii, niezależnie od kwoty i okoliczności. Przepis art. 38a ust. 2 pkt 4 ustawy o partiach politycznych nakazuje odrzucenie sprawozdania w przypadku przyjmowania środków z niedozwolonych źródeł.
Czy przepadek korzyści majątkowej uzyskanej przez partię polityczną z naruszeniem przepisów ustawy następuje z mocy prawa?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, przepadek korzyści majątkowej następuje z mocy prawa (ex lege) w momencie ziszczenia się niezgodnego z prawem stanu faktycznego.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy, powołując się na orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego, stwierdził, że sankcja przepadku ma charakter obligatoryjny i występuje z mocy samego prawa, a orzeczenie sądu ma charakter deklaratywny. Późniejszy zwrot wydatkowanych środków jest irrelewantny.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| K. | organ_państwowy | skarżący |
| Państwowa Komisja Wyborcza | organ_państwowy | organ |
Przepisy (7)
Główne
u.p.p. art. 38a § 1 pkt 3
Ustawa o partiach politycznych
Przesłanka do odrzucenia sprawozdania.
u.p.p. art. 38a § 2 pkt 4
Ustawa o partiach politycznych
Obowiązek odrzucenia sprawozdania w przypadku przyjmowania środków z niedozwolonych źródeł.
u.p.p. art. 25 § 1
Ustawa o partiach politycznych
Zakaz przyjmowania korzyści majątkowych niezgodnie z przepisami ustawy.
u.p.p. art. 39a § 1
Ustawa o partiach politycznych
Przepadek korzyści majątkowej na rzecz Skarbu Państwa.
Pomocnicze
u.p.p. art. 38 § 1
Ustawa o partiach politycznych
Obowiązek składania sprawozdania o źródłach pozyskania środków finansowych.
u.p.p. art. 24 § 1
Ustawa o partiach politycznych
Katalog dozwolonych źródeł przyjmowania środków finansowych.
u.p.p. art. 24 § 7
Ustawa o partiach politycznych
Możliwość zaciągnięcia kredytu bankowego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie art. 25 ust. 1 ustawy o partiach politycznych poprzez przyjęcie, że skarżącemu przekazano środki finansowe niezgodnie z tym przepisem, podczas gdy wpłaty na rzecz partii dokonywane były jedynie przez obywateli polskich mających stałe miejsce zamieszkania na terenie Rzeczypospolitej Polskiej, a dokonanie przez członków partii z własnych środków zakupu wiązanek kwiatów na okolicznościowe uroczystości w kwocie 452 zł, wpisu sądowego w ewidencji partii politycznych w kwocie 100 zł i opłacenie domeny strony internetowej K. w kwocie 97,82 zł, łącznie 650,72 zł, które zostały następnie zwrócone osobom, które je poniosły poprzez wypłatę z rachunku bankowego K. na ich konta osobiste, nie można uznać za przekazanie Partii środków finansowych. • Naruszenie art. 38a ust. 1 pkt 3 ustawy o partiach politycznych poprzez przyjęcie, że istnieją przesłanki do odrzucenia sprawozdania o źródłach pozyskania środków finansowych, podczas gdy brak jest takich przesłanek, ponieważ Partia nie osiągnęła korzyści zwracając swoim członkom równowartości poniesionych wydatków. • Naruszenie art. 38a ust. 2 pkt 4 ustawy o partiach politycznych poprzez przyjęcie, że skarżący przyjął lub pozyskał środki finansowe z innych źródeł niedozwolonych podczas gdy środki finansowe, które Partia zwróciła swoim członkom pochodziły z jej rachunku bankowego, prowadzonego zgodnie z ustawą o partiach politycznych. • Naruszenie art. 39 a ust. […]
Odrzucone argumenty
Argumenty dotyczące braku osiągnięcia przez Partię korzyści majątkowej. • Argumenty dotyczące niskiej kwoty pozyskanej z naruszeniem przepisów.
Godne uwagi sformułowania
przyjmowanie lub pozyskiwanie środków finansowych przez partię ze źródeł niedozwolonych, niezależnie od ich wysokości i niezależnie od okoliczności, w jakich zostały przyjęte lub pozyskane. • nie może zaciągnąć kredytu u osób fizycznych i nie może pozyskiwać środków finansowych z innych źródeł lub w inny sposób, np. zaciągając pożyczki albo stosując inne konstrukcje prawne prowadzące do kredytowania swej działalności. • osoba fizyczna z własnych środków finansowych dokonuje zakupów albo regulacji zobowiązań na rzecz partii politycznej, a następnie przyjmuje od niej zwrot wydatkowanych kwot, to należy to zakwalifikować jako niedozwolone swoiste kredytowanie partii przez osoby fizyczne. • przepadek korzyści majątkowej z mocy prawa wystąpił każdorazowo w momencie opłacenia ze środków własnych osób fizycznych zakupów związanych z bieżącą działalnością partii politycznej. Późniejszy zwrot wydanych przez osoby fizyczne środków jest irrelewantny z uwagi na wystąpienie przepadku w chwili ziszczenia się niezgodnego z prawem stanu faktycznego.
Skład orzekający
Krzysztof Wiak
przewodniczący
Marek Dobrowolski
członek
Paweł Księżak
członek
Joanna Lemańska
członek
Oktawian Nawrot
członek
Grzegorz Pastuszko
członek
Maria Szczepaniec
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących finansowania partii politycznych, w szczególności zakazu przyjmowania środków z niedozwolonych źródeł oraz skutków prawnych takich naruszeń."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji finansowania partii politycznych, ale zasady dotyczące przepadku korzyści uzyskanych niezgodnie z prawem mogą mieć szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy finansowania partii politycznych i potencjalnych nieprawidłowości, co jest tematem budzącym zainteresowanie opinii publicznej i prawników zajmujących się prawem wyborczym i administracyjnym.
“Sąd Najwyższy: Zwrot wydatków członkom partii to niedozwolone finansowanie!”
Sektor
polityka
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.