I NSW 1602/20

Sąd Najwyższy2020-07-28
SNinneprawo wyborczeŚrednianajwyższy
wybory prezydenckiesąd najwyższykodeks wyborczyprotest wyborczytożsamość wyborcymaseczkipandemiapaństwowa komisja wyborcza

Sąd Najwyższy pozostawił protest wyborczy dotyczący rzekomych nieprawidłowości w weryfikacji tożsamości wyborców w maseczkach bez dalszego biegu, uznając go za niedopuszczalny.

Wyborca złożył protest przeciwko wyborowi Prezydenta RP, zarzucając nieprawidłowości w weryfikacji tożsamości wyborców zasłoniętych maseczkami. Sąd Najwyższy, analizując przepisy Kodeksu wyborczego, stwierdził, że ustawa nie wymaga okazywania twarzy, a jedynie dokumentu tożsamości, który nie budzi wątpliwości. Dodatkowo, obowiązek zakrywania nosa i ust w miejscach publicznych był wówczas wprowadzony rozporządzeniem epidemicznym. W związku z brakiem dowodów na naruszenie przepisów, protest został pozostawiony bez dalszego biegu.

Protest wyborczy został złożony przez wyborcę I.G.W. przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, zarzucając nieprawidłowości w procesie głosowania polegające na niedostatecznym sprawdzaniu tożsamości wyborców, którzy zasłaniali twarze maseczkami. Skarżący wnosił o stwierdzenie nieważności wyborów w danym obwodzie. Sąd Najwyższy, rozpatrując protest, odwołał się do przepisów Kodeksu wyborczego, w szczególności art. 52 § 1, który stanowi, że wyborca okazuje dokument umożliwiający stwierdzenie jego tożsamości. Sąd podkreślił, że ustawa nie precyzuje, że musi to być dowód osobisty, a jedynie dokument, który nie budzi wątpliwości co do tożsamości. Przywołano również wytyczne Państwowej Komisji Wyborczej oraz wcześniejsze orzecznictwo Sądu Najwyższego w podobnych sprawach. Dodatkowo, Sąd zwrócił uwagę na obowiązujące w tym czasie rozporządzenie Rady Ministrów wprowadzające nakaz zakrywania nosa i ust w miejscach publicznych, w tym w lokalach wyborczych. W ocenie Sądu Najwyższego, zarzut naruszenia przepisów nie został poparty dowodami, a podniesione okoliczności nie stanowiły podstawy do stwierdzenia nieważności wyborów. W konsekwencji, Sąd Najwyższy, działając na podstawie przepisów Kodeksu wyborczego, pozostawił protest bez dalszego biegu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, o ile wyborca okazuje dokument umożliwiający stwierdzenie jego tożsamości, a jego identyfikacja nie budzi wątpliwości, nawet jeśli twarz jest zasłonięta.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołał się na art. 52 § 1 Kodeksu wyborczego, który wymaga okazania dokumentu tożsamości, ale nie nakazuje okazywania twarzy, zwłaszcza w kontekście obowiązku noszenia maseczek w stanie epidemii. Brak dowodów na naruszenie przepisów.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

pozostawienie protestu bez dalszego biegu

Strony

NazwaTypRola
I.G.W.osoba_fizycznaskarżący
Przewodniczący Państwowej Komisji Wyborczejorgan_państwowyuczestnik
Prokurator Generalnyorgan_państwowyuczestnik
A.D.innekandydat na Prezydenta RP
R.T.innekandydat na Prezydenta RP

Przepisy (7)

Główne

k.wyb. art. 82 § 1

Ustawa - Kodeks wyborczy

Przeciwko ważności wyborów może być wniesiony protest z powodu dopuszczenia się przestępstwa przeciwko wyborom lub naruszenia przepisów kodeksu dotyczących głosowania, ustalenia wyników głosowania lub wyników wyborów, mającego wpływ na wynik wyborów.

k.wyb. art. 52 § 1

Ustawa - Kodeks wyborczy

Przed przystąpieniem do głosowania wyborca okazuje obwodowej komisji wyborczej dokument umożliwiający stwierdzenie jego tożsamości.

Pomocnicze

k.wyb. art. 321 § 3

Ustawa - Kodeks wyborczy

k.wyb. art. 322 § 1

Ustawa - Kodeks wyborczy

Sąd Najwyższy pozostawia protest bez dalszego biegu, jeżeli nie spełnia on wymogów formalnych lub gdy zarzuty w nim podniesione nie mają uzasadnionych podstaw.

k.wyb. art. 323

Ustawa - Kodeks wyborczy

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 15 kwietnia 2020 r. art. 18 § 2

Nakłada obowiązek zakrywania nosa i ust w miejscach użyteczności publicznej, w tym w lokalach wyborczych.

Konstytucja RP art. 129 § 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucyjne podstawy prawa wyborcy do zgłoszenia protestu przeciwko ważności wyboru Prezydenta RP.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Przepisy Kodeksu wyborczego nie wymagają okazywania twarzy, a jedynie dokumentu tożsamości. Obowiązek zakrywania nosa i ust był wprowadzony rozporządzeniem epidemicznym. Brak dowodów na naruszenie przepisów mające wpływ na wynik wyborów.

Odrzucone argumenty

Zarzut nieprawidłowej weryfikacji tożsamości wyborców z powodu noszenia maseczek.

Godne uwagi sformułowania

Ustawodawca nie wymaga tym samym, aby tożsamość wyborcy mogła zostać potwierdzona wyłącznie na podstawie dowodu osobistego. Wyborca może zatem okazać komisji dowolny dokument ze zdjęciem (...), w tym również dokument, który utracił ważność, pod warunkiem, że ustalenie tożsamości na jego podstawie nie budzi wątpliwości.

Skład orzekający

Janusz Niczyporuk

przewodniczący, sprawozdawca

Antoni Bojańczyk

członek

Aleksander Stępkowski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących weryfikacji tożsamości wyborców w kontekście obowiązku noszenia maseczek oraz ogólnych zasad wnoszenia protestów wyborczych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu faktycznego związanego z wyborami w okresie pandemii i obowiązującymi obostrzeniami sanitarnymi.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa jest interesująca ze względu na kontekst pandemii i związane z nią obostrzenia, które wpłynęły na procedury wyborcze. Pokazuje, jak prawo reaguje na nieprzewidziane sytuacje.

Wybory w maseczkach: Czy można było sprawdzić tożsamość wyborcy?

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
Sygn. akt I NSW 1602/20
POSTANOWIENIE
Dnia 28 lipca 2020 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Janusz Niczyporuk (przewodniczący, sprawozdawca)
‎
SSN Antoni Bojańczyk
‎
SSN Aleksander Stępkowski
w sprawie z protestu wyborczego I.G.W.
‎
przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej
przy udziale Przewodniczącego Państwowej Komisji Wyborczej i Prokuratora Generalnego,
‎
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 28 lipca 2020 r.,
pozostawia protest bez dalszego biegu.
UZASADNIENIE
Pismem z dnia 15 lipca 2020 r. I.G.W. (dalej: Skarżący) będący
wyborcą, którego nazwisko w dniu wyborów prezydenckich było umieszczone w spisie wyborców w obwodzie głosowania nr […] w R.,
działając na podstawie art. 82 § 1 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy (tekst jedn.: Dz. U. z 2019 poz. 684 ze zm.; dalej: k.wyb.) wniósł protest przeciwko wyborowi A.D. oraz R.T. na Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej.
Podstawą wniesionego przez I.G.W. protestu były nieprawidłowości, które polegały na nie sprawdzeniu przed Komisją Wyborczą wiarygodności osób głosujących. Zdaniem Skarżącego nie wymagano pokazywania twarzy osób, które były zasłonięte maseczkami. Przytoczone przez Skarżącego okoliczności stanowią w jego ocenie podstawę do stwierdzenia nieważności wyborów w obwodzie […] w gminie R. Na ich poparcie I.G.W. wnosi o przeprowadzenie dowodu z jego przesłuchania jako świadka.
Prokurator Generalny w odpowiedzi uznał protest za bezzasadny.
S
ąd Najwyższy zważył, co następuje:
Instytucja protestu przeciwko ważności wyborów prezydenckich ma swoje konstytucyjne podstawy. W myśl art. 129 ust. 2 Konstytucji RP wyborcy przysługuje prawo zgłoszenia do Sądu Najwyższego protestu przeciwko ważności wyboru Prezydenta Rzeczypospolitej na zasadach określonych w ustawie. Zasady te zostały obecnie zawarte w przepisach ogólnych art. 82 i art. 83 k.wyb. oraz w
odniesieniu do wyborów Prezydenta Rzeczypospolitej w przepisach szczególnych art. 321-323 k.wyb. zamieszczonych w rozdziale 5 działu V tego aktu prawnego, do których odsyła (w kwestii wskazania sądu właściwego do rozpoznania protestu oraz zasad jego wnoszenia i trybu rozpoznania) art. 83 k.wyb.
Zgodnie z przepisem art. 82 § 1 k.wyb., przeciwko ważności wyborów, ważności wyborów w okręgu lub wyborów określonej osoby może być wniesiony protest z powodu: dopuszczenia się przestępstwa przeciwko wyborom, określonego w rozdziale XXXI Kodeksu karnego, mającego wpływ na przebieg głosowania, ustalenie wyników głosowania lub wyników wyborów lub naruszenie przepisów kodeksu dotyczących głosowania, ustalenia wyników głosowania lub wyników wyborów, mającego wpływ na wynik wyborów.
W niniejszej sprawie, Skarżący zarzuca
niedostateczne sprawdzenie przed Komisją Wyborczą wiarygodności (w istocie – tożsamości) osób głosujących, poprzez nienakazanie im pokazania twarzy zasłoniętej maseczkami.
Protest wyborczy uznać należało za niedopuszczalny. Zgodnie z przepisem art. 52 § 1 k.wyb., przed przystąpieniem do głosowania wyborca okazuje obwodowej komisji wyborczej ds. przeprowadzenia głosowania w obwodzie dokument umożliwiający stwierdzenie jego tożsamości. Ustawodawca nie wymaga tym samym, aby tożsamość wyborcy mogła zostać potwierdzona wyłącznie na podstawie dowodu osobistego. Stanowisko to znajduje również potwierdzenie w pkt 38 ppkt. 1 uchwały nr 210/2019 Państwowej Komisji Wyborczej z dnia 2 września 2019 r. w sprawie wytycznych dla obwodowych komisji wyborczych dotyczących zadań i trybu przygotowania oraz przeprowadzenia głosowania w obwodach głosowania utworzonych w kraju w wyborach do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej i
do Senatu Rzeczypospolitej Polskiej zarządzonych na dzień 13 października 2019  r. Zgodnie z jego treścią, przed wydaniem kart do głosowania komisja sprawdza tożsamość wyborcy na podstawie dowodu osobistego lub każdego innego dokumentu z fotografią, pod warunkiem, że ustalenie tożsamości wyborcy na jego podstawie nie budzi wątpliwości (art. 52 § 1 Kodeksu wyborczego). Wyborca może zatem okazać komisji dowolny dokument ze zdjęciem (np. paszport, prawo jazdy, legitymacja studencka), w tym również dokument, który utracił ważność, pod warunkiem, że ustalenie tożsamości na jego podstawie nie budzi wątpliwości. W analogiczny sposób wypowiadał się także dotychczas Sąd Najwyższy (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 24 czerwca 2019 r., I NSW 15/19). Biorąc przy tym pod § 18 ust. 2 pkt b/ rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15 kwietnia 2020 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii (Dz. U. z 2020 r. poz. 673) zgodnie, z którym od dnia 16 kwietnia 2020 r. do odwołania nakłada się obowiązek zakrywania, przy pomocy odzieży lub jej części, maski albo maseczki, ust i nosa w zakładach pracy oraz w budynkach użyteczności publicznej przeznaczonych na potrzeby: administracji publicznej, wymiaru sprawiedliwości, kultury, kultu religijnego, oświaty, szkolnictwa wyższego, nauki, wychowania, opieki zdrowotnej, społecznej lub socjalnej, obsługi bankowej, handlu, gastronomii, usług, w tym usług pocztowych lub telekomunikacyjnych, turystyki, sportu, obsługi pasażerów w transporcie kolejowym, drogowym, lotniczym, morskim lub wodnym śródlądowym; za budynek użyteczności publicznej uznaje się także budynek biurowy lub socjalny.
Oceniając protest wyborczy wniesiony przez
I.G.W.
Sąd Najwyższy stwierdza, że podniesiony przez niego zarzut naruszenia art. 52 § 1 k.wyb. nie został poparty dowodami.
Mając na uwadze powyższe, Sąd Najwyższy działając na podstawie art. 322 § 1 k.wyb. w związku z art. 321 § 3 oraz art. 82 § 1 k.wyb. postanowił o pozostawieniu protestu wyborczego bez dalszego biegu.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI