Orzeczenie · 2025-06-24

I NSW 156/25

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2025-06-24
SNinneprawo wyborczeŚrednianajwyższy
wybory prezydenckieprotest wyborczySąd NajwyższyKodeks wyborczysymbole religijneagitacja wyborczaprawomocność wyborów

Protest wyborczy wniesiony przez R.U. dotyczył wyborów Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej. Wnoszący protest zarzucił naruszenie przepisów Kodeksu wyborczego, w szczególności art. 48 § 2 (umieszczanie w lokalu wyborczym tylko urzędowych obwieszczeń) oraz art. 494 § 1 pkt 4 (agitacja wyborcza). Jako podstawę zarzutów wskazał obecność symboli religijnych (krzyży) w lokalach wyborczych, które znajdowały się w szkołach lub placówkach publicznych, a także odniesienia kandydata do wartości religijnych w przemówieniu. Wnoszący protest wniósł o stwierdzenie nieważności wyborów. Prokurator Generalny i Państwowa Komisja Wyborcza wnieśli o pozostawienie protestu bez dalszego biegu. Sąd Najwyższy, powołując się na przepisy Konstytucji i Kodeksu wyborczego, a także na swoje wcześniejsze orzecznictwo, stwierdził, że protest nie spełnia wymogów formalnych i merytorycznych. Zarzuty zostały uznane za ogólnikowe, hipotetyczne i niepoparte dowodami. Sąd podkreślił, że zarzuty dotyczące symboli religijnych nie wypełniają normy prawnej z art. 82 § 1 k.wyb., a ich wpływ na wynik wyborów nie został wykazany. Wobec powyższego, Sąd Najwyższy, na podstawie art. 322 § 1 w zw. z art. 321 § 3 k.wyb., pozostawił protest bez dalszego biegu.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Ustalenie wymogów formalnych i merytorycznych protestów wyborczych oraz kryteriów oceny zarzutów dotyczących naruszeń przepisów Kodeksu wyborczego, w tym kwestii symboli religijnych w lokalach wyborczych.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyfiki protestów wyborczych przeciwko ważności wyborów Prezydenta RP.

Zagadnienia prawne (2)

Czy zarzuty dotyczące obecności symboli religijnych w lokalach wyborczych i odniesień kandydata do wartości religijnych stanowią podstawę do stwierdzenia nieważności wyborów Prezydenta RP?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, zarzuty te są zbyt ogólne, hipotetyczne i nie mieszczą się w katalogu naruszeń mających wpływ na wynik wyborów określonych w Kodeksie wyborczym.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że protest nie spełnia wymogów formalnych i merytorycznych określonych w Kodeksie wyborczym. Zarzuty dotyczące symboli religijnych i agitacji nie wypełniają normy prawnej z art. 82 § 1 k.wyb., a ich wpływ na wynik wyborów nie został wykazany w sposób obiektywny i miarodajny.

Czy zarzut prowadzenia agitacji wyborczej w lokalu wyborczym poprzez symbole religijne stanowi przestępstwo przeciwko wyborom w rozumieniu art. 494 § 1 pkt 4 Kodeksu karnego lub naruszenie przepisów Kodeksu wyborczego mające wpływ na wynik wyborów?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, agitacja w lokalu wyborczym stanowi wykroczenie, a nie przestępstwo z rozdziału XXXI Kodeksu karnego, a jej wpływ na wynik wyborów nie został wykazany.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że agitacja w lokalu wyborczym jest wykroczeniem, a nie przestępstwem z rozdziału XXXI Kodeksu karnego. Ponadto, nie sposób wykazać wpływu takich działań na przebieg głosowania, ustalenie wyników lub wynik wyborów.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Pozostawienie protestu bez dalszego biegu

Strony

NazwaTypRola
R.U.osoba_fizycznawnoszący protest
Prezydent Rzeczypospolitej Polskiejorgan_państwowyprzedmiot protestu
Prokurator Generalnyorgan_państwowyuczestnik postępowania
Państwowa Komisja Wyborczaorgan_państwowyuczestnik postępowania

Przepisy (6)

Główne

Dz.U. 1997, nr 78, poz. 483 ze zm. art. 129 § 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Wyborcy przysługuje prawo zgłoszenia do Sądu Najwyższego protestu przeciwko ważności wyboru Prezydenta Rzeczypospolitej na zasadach określonych w ustawie.

k.wyb. art. 82 § 1

Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy

Przeciwko ważności wyborów, ważności wyborów w okręgu lub wyborowi określonej osoby może być wniesiony protest z powodu dopuszczenia się przestępstwa przeciwko wyborom, określonego w rozdziale XXXI Kodeksu karnego, mającego wpływ na przebieg głosowania, ustalenie wyników głosowania lub wynik wyborów (pkt 1) lub naruszenia przepisów kodeksu dotyczących głosowania, ustalenia wyników głosowania lub wyników wyborów, mającego wpływ na wynik wyborów (pkt 2).

k.wyb. art. 322 § 1

Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy

Protest, który nie spełnia warunków określonych w art. 321 k.wyb., podlega pozostawieniu bez dalszego biegu.

Pomocnicze

k.wyb. art. 48 § 2

Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy

W lokalu wyborczym umieszcza się tylko urzędowe obwieszczenia wyborcze.

k.k. art. 494 § 1

Kodeks karny

Czyn z art. 494 § 1 pkt 4 k.k. dotyczy prowadzenia agitacji wyborczej.

k.wyb. art. 321 § 3

Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy

Określa zasady dotyczące protestu wyborczego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Protest nie spełnia wymogów formalnych i merytorycznych określonych w Kodeksie wyborczym. • Zarzuty są zbyt ogólne, hipotetyczne i niepoparte dowodami. • Zarzuty dotyczące symboli religijnych i agitacji nie mieszczą się w katalogu naruszeń mających wpływ na wynik wyborów. • Nie wykazano wpływu zarzucanych naruszeń na wynik wyborów.

Odrzucone argumenty

Naruszenie przepisów Kodeksu wyborczego poprzez obecność symboli religijnych w lokalach wyborczych. • Prowadzenie agitacji wyborczej w lokalach wyborczych.

Godne uwagi sformułowania

zarzuty, inne niż te określone w art. 82 § 1 k.wyb., stanowią wyjście poza przewidziany w kodeksie wyborczym przedmiot protestu • ogólnikowe zarzuty sprowadzające się do hipotetycznego założenia o nieprawidłowościach wyborczych, oparte jedynie na kontestowaniu wyników wyborów • przedstawione twierdzenia w sposób zbyt ogólny i jedynie hipotetyczny • nie sposób wykazać wpływu nawet tak mylnie postrzeganej agitacji na przebieg głosowania, ustalenie wyników głosowania lub wyników wyborów • nie można wywodzić wniosku, że symbole religijne umieszczone w lokalach wyborczych w powiazaniu z wygaszanymi przez kandydata treściami mogły mieć wpływ na wynik wyborów. Wnioskowanie takie jest niedopuszczalne, ma charakter abstrakcyjny i całkowicie hipotetyczny.

Skład orzekający

Joanna Lemańska

przewodniczący

Grzegorz Pastuszko

członek

Mirosław Sadowski

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalenie wymogów formalnych i merytorycznych protestów wyborczych oraz kryteriów oceny zarzutów dotyczących naruszeń przepisów Kodeksu wyborczego, w tym kwestii symboli religijnych w lokalach wyborczych."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki protestów wyborczych przeciwko ważności wyborów Prezydenta RP.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnych kwestii związanych z prawem wyborczym i obecnością symboli religijnych w przestrzeni publicznej, co może budzić zainteresowanie szerszej publiczności.

Sąd Najwyższy odrzuca protest wyborczy: Czy symbole religijne w lokalach wyborczych mogą unieważnić wybory?

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst