I NSW 10335/25

Sąd Najwyższy2025-06-30
SNinneprawo wyborczeŚrednianajwyższy
wybory prezydenckieSąd Najwyższyprotest wyborczyprawo wyborczekomisja wyborczabłąd proceduralnywynik wyborów

Sąd Najwyższy uznał protest wyborczy za zasadny z powodu błędu komisji, ale stwierdził, że naruszenie nie wpłynęło na wynik wyborów prezydenckich.

W.S. złożyła protest przeciwko ważności wyborów prezydenckich, twierdząc, że omyłkowo wydano jej zaświadczenie na pierwszą turę, co uniemożliwiło jej głosowanie w drugiej turze. Prokurator Generalny i Państwowa Komisja Wyborcza zgodziły się, że zarzut jest zasadny, ale naruszenie nie miało wpływu na wynik. Sąd Najwyższy przychylił się do tej opinii, uznając błąd komisji, ale podkreślając, że incydentalny charakter sprawy i duża różnica w głosach uniemożliwiły zmianę wyniku wyborów.

Protest wyborczy został złożony przez W.S. w związku z wyborami Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej. Wnosząca protest zarzuciła, że członek komisji wyborczej omyłkowo wydał jej zaświadczenie uprawniające do głosowania w pierwszej turze wyborów (18 maja 2025 r.), zamiast w drugiej turze (1 czerwca 2025 r.). W konsekwencji, podczas drugiej tury, okręgowa komisja wyborcza odmówiła jej wydania karty do głosowania. Sąd Najwyższy, analizując sprawę, uznał, że postępowanie członka komisji było niezgodne z wytycznymi Państwowej Komisji Wyborczej, które precyzyjnie określały sposób wydawania zaświadczeń na pierwszą i drugą turę głosowania. Sąd stwierdził, że skarżąca została pozbawiona prawa do oddania głosu w drugiej turze na skutek błędu komisji. Niemniej jednak, Sąd Najwyższy uznał, że to naruszenie nie miało wpływu na ostateczny wynik wyborów. Biorąc pod uwagę znaczną różnicę w głosach między kandydatami (około 370 000), nawet gdyby skarżąca oddała swój głos, nie wpłynęłoby to na rezultat wyborów. Sąd podkreślił incydentalny i jednostkowy charakter sytuacji.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, zarzut protestu jest zasadny.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że błąd członka komisji wyborczej, który omyłkowo wydał zaświadczenie na pierwszą turę zamiast na drugą, skutkujący pozbawieniem wyborcy prawa głosu w drugiej turze, jest naruszeniem przepisów wyborczych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

wyrażenie opinii o zasadności protestu, ale bez wpływu na wynik wyborów

Strona wygrywająca

W.S. (częściowo)

Strony

NazwaTypRola
W.S.osoba_fizycznawnioskodawca
Prokurator Generalnyorgan_państwowyudział
Przewodniczący Państwowej Komisji Wyborczejorgan_państwowyudział

Przepisy (1)

Główne

k.wyb. art. 161 § § 1

Kodeks wyborczy

Wytyczne Państwowej Komisji Wyborczej są wiążące dla komisji niższego stopnia.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Błąd członka komisji wyborczej przy wydawaniu zaświadczenia na głosowanie. Pozbawienie wyborcy możliwości oddania głosu w drugiej turze wyborów.

Godne uwagi sformułowania

zarzut protestu jest zasadny, lecz stwierdzone naruszenie nie miało wpływu na wynik wyborów na skutek przeoczenia wynikającego z błędu członka jednej z obwodowych komisji wyborczych, skarżąca została pozbawiona prawa do oddania głosu w ponownym głosowaniu powyższe naruszenie nie miało żadnego wpływu na wynik wyborów

Skład orzekający

Maria Szczepaniec

przewodniczący-sprawozdawca

Paweł Czubik

członek

Paweł Księżak

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących protestów wyborczych i wpływu naruszeń proceduralnych na wynik wyborów."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wyborów Prezydenta RP i konkretnych wytycznych PKW.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak drobne błędy proceduralne mogą wpłynąć na prawa obywateli, ale jednocześnie podkreśla znaczenie analizy wpływu tych błędów na ostateczny wynik wyborów.

Błąd komisji wyborczej pozbawił obywatelkę prawa głosu, ale czy to zmieniło wynik wyborów?

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
I NSW 10335/25
POSTANOWIENIE
Dnia 30 czerwca 2025 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Maria Szczepaniec (przewodniczący, sprawozdawca)
‎
SSN Paweł Czubik
‎
SSN Paweł Księżak
w sprawie z protestu W.S.
‎
przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej
przy udziale Prokuratora Generalnego oraz Przewodniczącego Państwowej Komisji Wyborczej,
‎
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 30 czerwca 2025 r.,
postanawia:
wyrazić opinię, że zarzut protestu jest zasadny, lecz stwierdzone naruszenie nie miało wpływu na wynik wyborów.
Paweł Czubik      Maria Szczepaniec     Paweł Księżak
UZASADNIENIE
Pismem z 16 czerwca 2025 r. (data stempla pocztowego) W.S. złożyła do Sądu Najwyższego protest przeciwko ważności wyborów Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej. Wskazała, że podczas głosowania w dniu 18 maja 2025 r. omyłkowo członkowie komisji wyborczej pobrali od niej zaświadczenie upoważniające do głosowania w II turze wyborów w konsekwencji czego podczas II tury wyborów dnia 1 czerwca 2025 r. okręgowa komisja wyborcza odmówiła wydania jej karty do głosowania. Do protestu załączono zaświadczenie o prawie do głosowania w dniu 18 maja 2025 r. w wyborach Prezydenta RP.
Prokurator Generalny w piśmie z dnia 25 czerwca 2025 r. zajął stanowisko w sprawie wskazując, że zarzut protestu jest zasadny, lecz stwierdzone naruszenie nie miało wpływu na wynik wyborów.
Państwowa Komisja Wyborcza w piśmie z dnia 27 czerwca 2025 r. wskazała, że wyraziła opinię w zakresie analogicznych zarzutów w odpowiedzi do sprawy I NSW 173/25. We wskazanym stanowisku Państwowa Komisja Wyborcza wyjaśniła, że zarzut protestu jest zasadny, lecz stwierdzone naruszenie nie miało wpływu na wynik wyborów.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Sposób postępowania członków obwodowych komisji wyborczych podczas wyborów Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej zarządzonych na  dzień 18 maja 2025 r. został określony wiążącymi wytycznymi dla obwodowych komisji wyborczych dotyczącymi zadań i trybu przygotowania oraz przeprowadzenia głosowania
‎
w obwodach głosowania utworzonych w kraju w wyborach Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej zarządzonych na dzień 18 maja 2025 r., stanowiącymi załącznik do uchwały nr 165/2025 Państwowej Komisji Wyborczej z dnia 23 kwietnia 2025 r. (M.P. z 2025 r. poz. 418 i 455, dalej: „wytyczne”). Kwestia wykonywania zadań przez członków obwodowych komisji wyborczych związanych z dopisywaniem wyborców do spisu wyborców została szczegółowo opisana w pkt 45 ppkt 1 wytycznych. Zgodnie z powołaną regulacją członek komisji miał obowiązek zwrócić szczególną uwagę czy zaświadczenie wydane jest na pierwsze głosowanie, przeprowadzane w dniu 18 maja 2025 r. W tym celu członek komisji miał obowiązek sprawdzenia, czy na zaświadczeniu wskazano, że dany wyborca „ma prawo głosować w dniu 18 maja 2025 r. w obwodzie miejsca pobytu w wyborach: Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu pierwszego głosowania”. Komisja miała uwzględnić, że na zaświadczeniu o prawie do głosowania na oba głosowania wskazana będzie data głosowania 18 maja 2025 r. (na ten dzień zostały zarządzone wybory), a elementem odróżniającym zaświadczenia na pierwsze i ponowne głosowanie będą odpowiednio wyrazy „w dniu pierwszego głosowania” oraz „w dniu ponownego głosowania”. Poza tym jak wprost wskazano w tych wiążących
‎
dla obwodowych komisji wyborczych wytycznych komisja nie mogła wydać karty do głosowania wyborcy przedkładającemu w dniu pierwszego głosowania (18 maja 2025 r.) zaświadczenie o prawie do głosowania wydane na ponowne głosowanie, tj. na którym wskazano, że dany wyborca „ma prawo głosować w dniu 18 maja 2025 r. w obwodzie miejsca pobytu w wyborach: Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu ponownego głosowania”. Podkreślić przy tym należy, że zgodnie z art. 161 § 1 Kodeksu wyborczego wytyczne Państwowej Komisji Wyborczej są wiążące dla komisji niższego stopnia. Dlatego też członkowie komisji zobowiązani byli zapoznać się z całością wytycznych i bezwzględnie je stosować.
Zdaniem Sądu Najwyższego analiza treści protestu wyborczego wniesionego przez skarżącą prowadziła do wniosku, że na skutek przeoczenia wynikającego
‎
z błędu członka jednej z obwodowych komisji wyborczych, skarżąca została pozbawiona prawa do oddania głosu w ponownym głosowaniu, które miało miejsce
‎
1 czerwca 2025 r.
Sąd Najwyższy uznał, że załączając do protestu zaświadczenie o prawie
‎
do głosowania uprawniające do oddania głosu w pierwszej turze wyborów, skarżąca w dostatecznym stopniu uprawdopodobniła okoliczność, że członek jednej
‎
z obwodowych komisji wyborczych omyłkowo w pierwszej turze wyborów, która odbyła się 18  maja 2025 r., przyjął od skarżącej zaświadczenie o prawie do głosowania uprawniające do oddania głosu w drugiej, zamiast w pierwszej turze wyborów. W rezultacie wnosząca protest została pozbawiona możliwości oddania swojego głosu w ponownym głosowaniu. Na tej podstawie Sąd Najwyższy uznał protest wyborczy za zasadny (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z 27 czerwca 2025 r., I NSW 68/25).
W ocenie Sądu Najwyższego, powyższe naruszenie nie miało żadnego wpływu na wynik wyborów. Sąd Najwyższy ustalił, że nawet przy założeniu,
‎
że skarżąca zrealizowałaby swoje prawo do oddania głosu w ponownym głosowaniu, to i tak, biorąc pod uwagę ostateczny wynik wyborów Prezydenta RP oraz różnicę między wynikami poszczególnych kandydatów, oscylującą w granicach 370 000 głosów, okoliczność ta nie mogłaby w żaden sposób zmienić wyniku  ponownego głosowania i ostatecznego wyniku wyborów Prezydenta RP w 2025 r. Zdaniem Sądu Najwyższego, wskazana przez skarżącą sytuacja miała charakter incydentalny i jednostkowy, wobec czego pozostawała ona bez faktycznego wpływu na wynik wyborów.
Paweł Czubik      Maria Szczepaniec     Paweł Księżak
M.L.
[r.g.]

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI