I NSW 14/24

Sąd Najwyższy2024-05-10
SNinneprawo wyborczeWysokanajwyższy
wybory do Parlamentu Europejskiegokodeks wyborczylegitymacja czynnaskarżącyPaństwowa Komisja WyborczaSąd Najwyższykomitet wyborczylista kandydatów

Sąd Najwyższy odrzucił skargę na uchwałę Państwowej Komisji Wyborczej dotyczącą odmowy rejestracji listy kandydatów, stwierdzając brak legitymacji czynnej osoby wnoszącej skargę.

Sąd Najwyższy rozpoznał skargę A.K., osoby upoważnionej przez pełnomocnika wyborczego Komitetu Wyborczego, na uchwałę Państwowej Komisji Wyborczej odrzucającą odwołanie od odmowy rejestracji listy kandydatów w wyborach do Parlamentu Europejskiego. Sąd uznał, że A.K. nie posiadała legitymacji czynnej do wniesienia skargi do Sądu Najwyższego, ponieważ jej pełnomocnictwo nie obejmowało takiego uprawnienia. W konsekwencji, skarga została odrzucona.

Sprawa dotyczyła skargi wniesionej do Sądu Najwyższego przez A.K., osobę upoważnioną przez pełnomocnika wyborczego Komitetu Wyborczego [...], na uchwałę Państwowej Komisji Wyborczej (PKW). Uchwała ta oddaliła odwołanie Komitetu od decyzji Okręgowej Komisji Wyborczej w W., która odmówiła rejestracji listy kandydatów w wyborach do Parlamentu Europejskiego z powodu nieuzyskania wymaganego poparcia wyborców. Skarżący zarzucał PKW naruszenie szeregu przepisów Kodeksu wyborczego, w tym procedur weryfikacji podpisów i prawidłowości ukonstytuowania się komisji. Sąd Najwyższy, analizując przepisy Kodeksu wyborczego dotyczące prawa do wniesienia skargi do Sądu Najwyższego (art. 218 § 3 k.wyb.), stwierdził, że choć przepisy te nie precyzują wprost, komu przysługuje legitymacja czynna, to orzecznictwo Sądu Najwyższego wskazuje na uprawnienie pełnomocnika wyborczego lub osoby przez niego upoważnionej. Kluczowe okazało się jednak szczegółowe zbadanie zakresu pełnomocnictwa udzielonego A.K. przez pełnomocnika wyborczego. Sąd uznał, że pełnomocnictwo to, choć szerokie w zakresie reprezentacji przed organami wyborczymi i administracyjnymi, nie obejmowało wyraźnie upoważnienia do wniesienia skargi do Sądu Najwyższego. Wobec braku takiego upoważnienia, A.K. nie posiadała legitymacji czynnej do wniesienia skargi. W związku z tym Sąd Najwyższy postanowił odrzucić skargę.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli zakres pełnomocnictwa nie obejmuje wyraźnie takiego uprawnienia.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy, powołując się na własne orzecznictwo, wskazał, że legitymację czynną do wniesienia skargi na uchwałę PKW w przedmiocie odmowy rejestracji listy kandydatów posiada pełnomocnik wyborczy lub osoba przez niego upoważniona. Jednakże, analiza konkretnego pełnomocnictwa wykazała, że nie zawierało ono upoważnienia do wniesienia skargi do Sądu Najwyższego, co skutkowało brakiem legitymacji czynnej skarżącego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucenie skargi

Strona wygrywająca

Państwowa Komisja Wyborcza

Strony

NazwaTypRola
A.K.osoba_fizycznaskarżący (osoba upoważniona przez pełnomocnika wyborczego)
Komitet Wyborczy [...]innestrona postępowania (komitet wyborczy)
Państwowa Komisja Wyborczaorgan_państwowyorgan
Okręgowa Komisja Wyborcza w W.organ_państwowyorgan

Przepisy (13)

Główne

k.wyb. art. 218 § § 3

Kodeks wyborczy

Reguluje prawo wniesienia skargi do Sądu Najwyższego na postanowienie Państwowej Komisji Wyborczej oraz termin i tryb jej rozpoznania. Kluczowy dla ustalenia legitymacji czynnej.

Pomocnicze

k.wyb. art. 218 § § 2

Kodeks wyborczy

Reguluje prawo odwołania do Państwowej Komisji Wyborczej od postanowień w sprawie odmowy rejestracji listy kandydatów.

k.wyb. art. 343

Kodeks wyborczy

Zarzucane naruszenie w skardze.

k.wyb. art. 338

Kodeks wyborczy

Zarzucane naruszenie w skardze.

TUE art. 2

Traktat o Unii Europejskiej

Zarzucane naruszenie w skardze.

k.wyb. art. 209

Kodeks wyborczy

Zarzucane naruszenie w skardze.

k.wyb. art. 153 § § 1 i 1a

Kodeks wyborczy

Zarzucane naruszenie w skardze.

k.wyb. art. 166 § § 5

Kodeks wyborczy

Zarzucane naruszenie w skardze.

k.wyb. art. 170 § § 1 i 6

Kodeks wyborczy

Zarzucane naruszenie w skardze.

k.wyb. art. 217 § § 1

Kodeks wyborczy

Zarzucane naruszenie w skardze.

k.wyb. art. 213 § § 3

Kodeks wyborczy

Zarzucane naruszenie w skardze.

k.wyb. art. 205 § § 1

Kodeks wyborczy

Przywołany dla porównania w kontekście legitymacji czynnej.

k.wyb. art. 161a § § 1

Kodeks wyborczy

Przywołany dla porównania w kontekście legitymacji czynnej.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak legitymacji czynnej skarżącego do wniesienia skargi do Sądu Najwyższego, wynikający z zakresu udzielonego pełnomocnictwa.

Odrzucone argumenty

Zarzuty dotyczące naruszenia przepisów Kodeksu wyborczego w zakresie procedury weryfikacji podpisów, ustaleń faktycznych, ukonstytuowania się komisji, weryfikacji danych wyborców oraz ponownej weryfikacji podpisów przez PKW.

Godne uwagi sformułowania

Kodeks Wyborczy nie precyzuje w art. 218 § 3 komu konkretnie przysługuje prawo wniesienia skargi do Sądu Najwyższego. art. 218 § 3 k.wyb. (...) kreuje uprawnienie pełnomocnika wyborczego lub osoby przez niego upoważnionej, do zaskarżenia do Sądu Najwyższego postanowienia Państwowej Komisji Wyborczej...

Skład orzekający

Oktawian Nawrot

przewodniczący-sprawozdawca

Aleksander Stępkowski

członek

Krzysztof Wiak

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie zakresu legitymacji czynnej do wnoszenia skarg do Sądu Najwyższego w sprawach wyborczych, interpretacja przepisów Kodeksu wyborczego dotyczących postępowania przed Państwową Komisją Wyborczą i Sądem Najwyższym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego trybu postępowania w sprawach wyborczych i konkretnego zakresu pełnomocnictwa.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy wyborów do Parlamentu Europejskiego i procedury odwoławczej, co jest istotne dla zrozumienia mechanizmów demokratycznych. Kluczowe jest rozstrzygnięcie dotyczące legitymacji czynnej, które ma znaczenie praktyczne dla pełnomocników wyborczych.

Kto może skarżyć decyzje wyborcze do Sądu Najwyższego? Kluczowa interpretacja legitymacji czynnej.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
I NSW 14/24
POSTANOWIENIE
Dnia 10 maja 2024 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Oktawian Nawrot (przewodniczący, sprawozdawca)
‎
SSN Aleksander Stępkowski
‎
SSN Krzysztof Wiak
w sprawie ze skargi A.K. - osoby upoważnionej przez pełnomocnika wyborczego Komitetu Wyborczego [...]
na uchwałę Państwowej Komisji Wyborczej nr […] z dnia 8 maja 2024 r.
‎
w sprawie odwołania Komitetu Wyborczego [...] w okręgu wyborczym nr […] w wyborach posłów do Parlamentu Europejskiego zarządzonych na dzień 9 czerwca 2024 r.,
z udziałem Państwowej Komisji Wyborczej,
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw
‎
Publicznych w dniu 10 maja 2024 r.,
odrzuca skargę.
Aleksander Stępkowski Oktawian Nawrot Krzysztof Wiak
[a.w.]
UZASADNIENIE
Uchwałą nr [...] Okręgowej Komisji Wyborczej w W. z 6 maja 2024 r. w sprawie odmowy rejestracji zgłoszenia listy kandydatów komitetu wyborczego pod nazwą Komitet Wyborczy [...] w okręgu wyborczym nr [...] w wyborach do Parlamentu Europejskiego zarządzonych na dzień 9 czerwca 2024 r., Okręgowa Komisja Wyborcza w W. odmówiła rejestracji listy kandydatów na posłów do Parlamentu Europejskiego zgłoszonej w okręgu wyborczym nr [...] przez Komitet Wyborczy [...] (dalej także: „Komitet”), z powodu nieuzyskania wymaganego poparcia wyborców.
Uchwała została podana do publicznej wiadomości 6 maja 2024 r. na stronie internetowej Delegatury Krajowego Biura Wyborczego w W. zapewniającej obsługę Okręgowej Komisji Wyborczej w W..
Dnia 8 maja 2024 r. zostało doręczone Państwowej Komisji Wyborczej odwołanie złożone przez osobę upoważnioną przez Pełnomocnika Komitetu Wyborczego [...] do zgłoszenia listy kandydatów.
Uchwałą nr [...] Państwowej Komisji Wyborczej z dnia 8 maja 2024 r. w sprawie odwołania Komitetu Wyborczego [...] w okręgu wyborczym nr [...] w wyborach posłów do Parlamentu Europejskiego zarządzonych na dzień 9 czerwca 2024 r. (dalej: „Uchwała”), Państwowa Komisja Wyborcza oddaliła odwołanie.
W dniu 10 maja 2024 r. do Sądu Najwyższego wpłynęła skarga na Uchwałę wniesiona przez osobę upoważnioną przez Pełnomocnika Wyborczego Komitetu Wyborczego [...]. Skarżący zaskarżył Uchwałę w całości oraz wniósł o jej uchylenie oraz zarejestrowanie listy kandydatów Komitetu w okręgu wyborczym nr [...].
Zaskarżonej Uchwale zarzucono:
1.
naruszenie art. 343 ustawy z dnia 5 stycznia 2021 r. – Kodeks wyborczy (Dz.U. z 2023, poz. 2408, dalej także: „k.wyb.”) w wz. z art. 338 k.wyb. oraz art. 2 Traktatu o Unii Europejskiej, poprzez jego niezastosowanie i dokonanie weryfikacji podpisów z naruszeniem obowiązujących standardów i procedur - a w konsekwencji dokonanie nieprawidłowych ustaleń faktycznych w sprawie w zakresie braku uzyskania przez Komitet liczby wymaganych podpisów oraz odmowę rejestracji listy kandydatów,
2.
naruszenie art. 209 k.wyb. w zw. z art. 338 k.wyb. oraz art. 2 Traktatu o Unii Europejskiej, poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 209 k.wyb. wprost w ramach weryfikacji podpisów poparcia, wówczas gdy zastosowany odpowiednio przepis winien skutkować prawidłową oceną list poparcia i rejestracją listy - a w konsekwencji dokonanie nieprawidłowych ustaleń faktycznych w sprawie w zakresie braku uzyskania przez Komitet liczby wymaganych podpisów oraz odmowę rejestracji listy kandydatów,
3.
naruszenie art. 153 § 1 i 1a oraz art. 166 § 5 i art. 170 § 1 i 6 k.wyb., poprzez błędne ukonstytuowanie się Okręgowej Komisji Wyborczej w W., a tym samym podejmowaniem uchwał z rażącym naruszeniem prawa,
4.
naruszenie art. 217 § 1 k.wyb., poprzez niewłaściwe zastosowanie zapisów Ustawy polegające na sprawdzeniu danych wyborców popierających listę poparcia kandydatów w Centralnym Rejestrze Wyborców wobec braku uzasadnionych wątpliwości co do prawdziwości danych zawartych w wykazie podpisów bądź wiarygodności podpisów, a
także niezachowanie ustawowego terminu 3 dni na dokonanie takiego sprawdzenia,
5.
naruszenie art. 213 § 3 k.wyb., poprzez dokonanie przez PKW ponownej weryfikacji zakwestionowanych podpisów bez poinformowania o terminie tej czynności osoby zgłaszającej listę.
Pismem z 10 maja 2024 r. Państwowa Komisja Wyborcza zajęła stanowisko w sprawie.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 218 § 2 k.wyb., od postanowień w sprawie odmowy rejestracji listy kandydatów komitetu wyborczego, osobie zgłaszającej listę przysługuje prawo odwołania do Państwowej Komisji Wyborczej w terminie 2 dni od daty podania do publicznej wiadomości postanowienia. Państwowa Komisja Wyborcza rozpoznaje sprawę i wydaje postanowienie, podając je niezwłocznie do publicznej wiadomości oraz doręczając je wnoszącym odwołanie oraz okręgowej komisji wyborczej.
Stosownie zaś do art. 218 § 3 k.wyb., na postanowienie Państwowej Komisji Wyborczej przysługuje prawo wniesienia skargi do Sądu Najwyższego w terminie 2 dni od daty podania tego postanowienia do publicznej wiadomości. Sąd Najwyższy rozpatruje skargę w składzie 3 sędziów, w postępowaniu nieprocesowym, i wydaje orzeczenie w sprawie skargi w terminie 2 dni. Od orzeczenia Sądu Najwyższego nie przysługuje środek prawny. Orzeczenie doręcza się osobie zgłaszającej listę, Państwowej Komisji Wyborczej oraz okręgowej komisji wyborczej.
Kodeks Wyborczy nie precyzuje w art. 218
§ 3 komu konkretnie przysługuje prawo wniesienia skargi do Sądu Najwyższego. Przepisy, które regulują to zagadnienie w odniesieniu do innych środków zaskarżenia przewidzianych w Kodeksie wyborczym przyznają legitymację czynną jedynie pełnomocnikowi komitetu wyborczego (zob. art. 205 § 1 i 161a § 1 k.wyb.). Jednak zgodnie z
orzecznictwem Sądu Najwyższego „art. 218 § 3 k.wyb. (...) kreuje uprawnienie pełnomocnika wyborczego lub osoby przez niego upoważnionej, do zaskarżenia do Sądu Najwyższego postanowienia Państwowej Komisji Wyborczej wyrażonego w formie uchwały w przedmiocie odwołania od uchwały okręgowej komisji wyborczej w sprawie odmowy rejestracji listy kandydatów na posłów” (z wielu zob. postanowienie Sądu Najwyższego z 28 września 2023 r., I NSW 59/23).
W niniejszej sprawie skarga została wniesiona przez A. K. – osobę upoważnioną przez pełnomocnika wyborczego Komitetu Wyborczego [...]. Jak wynika z treści pełnomocnictwa z 6 kwietnia 2024 r. A. K. upoważniony został do zgłaszania w imieniu w/w komitetu wyborczego „kandydatów na posłów do Parlamentu Europejskiego w wyborach zarządzonych na dzień 9 czerwca 2024 r. na terenie okręgu wyborczego nr ... obejmującym teren województwa dolnośląskiego, opolskiego”, a także do „reprezentowania ww. komitetu przed wszystkimi organami wyborczymi i organami administracyjnymi, w zakresie wynikającym z umocowania” oraz „uzyskiwania wszelkich informacji w sprawie, składania i podpisywania zawiadomień, zgłoszeń, wniosków i innych dokumentów”.
Z powyższego jednoznacznie wynika, że A. K. nie został upoważniony przez pełnomocnika wyborczego do wniesienia skargi do Sądu Najwyższego na uchwałę Państwowej Komisji Wyborczej.
W konsekwencji należy stwierdzić, że A. K. nie przysługuje prawo, o którym mowa w art. 218 § 3 k.wyb.
W związku z powyższym, Sąd Najwyższy postanowił jak w sentencji.
Aleksander
Stępkowski
Oktawian Nawrot
Krzysztof Wiak
(r.g.)
[ms]

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI