I NSW 14/20

Sąd Najwyższy2020-04-06
SNinneprawo wyborczeŚrednianajwyższy
wybory prezydenckiePaństwowa Komisja WyborczaSąd Najwyższy pandemiaCOVID-19podpisy poparciaKodeks wyborczy

Sąd Najwyższy oddalił skargę na odmowę rejestracji kandydata na Prezydenta RP z powodu braku wymaganej liczby podpisów poparcia, uznając, że pandemia nie stanowiła przeszkody uniemożliwiającej ich zebranie.

Sąd Najwyższy rozpatrzył skargę pełnomocnika wyborczego na uchwałę Państwowej Komisji Wyborczej odmawiającą rejestracji kandydata na Prezydenta RP. Głównym powodem odmowy był brak wymaganej liczby 100 000 podpisów poparcia. Pełnomocnik argumentował, że pandemia uniemożliwiła zbieranie podpisów. Sąd Najwyższy uznał te argumenty za bezzasadne, wskazując, że inne komitety wyborcze zdołały zebrać podpisy, co dowodzi, że pandemia nie była absolutną przeszkodą.

Sąd Najwyższy rozpoznał skargę pełnomocnika wyborczego Komitetu Wyborczego Kandydata na Prezydenta P. B. na uchwałę Państwowej Komisji Wyborczej (PKW) z dnia 30 marca 2020 r., która odmówiła rejestracji kandydata na Prezydenta RP. Powodem odmowy był brak dołączenia do zgłoszenia wykazu co najmniej 100 000 obywateli popierających zgłoszenie. Kandydat uzyskał jedynie 1 037 podpisów. Pełnomocnik Komitetu wniósł odwołanie, argumentując, że pandemia uniemożliwiła zbieranie podpisów i zarzucając PKW brak podjęcia działań ułatwiających ten proces. Sąd Najwyższy oddalił skargę, uznając argumentację pełnomocnika za bezzasadną. Sąd wskazał, że fakt zebrania wymaganej liczby podpisów przez 12 innych komitetów wyborczych dowodzi, iż stan zagrożenia epidemicznego nie stanowił przeszkody uniemożliwiającej dopełnienie wymogów ustawowych. Podkreślono, że okoliczności i wymogi były takie same dla wszystkich komitetów. Ponieważ zgłoszenie nie spełniało wymogów formalnych, PKW prawidłowo odmówiła rejestracji kandydata.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, pandemia nie stanowiła przeszkody uniemożliwiającej zebranie podpisów, ponieważ inne komitety wyborcze zdołały spełnić ten wymóg.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że okoliczności związane z pandemią, choć utrudniające, nie były absolutną przeszkodą w zbieraniu podpisów, co potwierdza fakt, że inne komitety wyborcze skutecznie dopełniły tego obowiązku.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalić skargę

Strona wygrywająca

Państwowa Komisja Wyborcza

Strony

NazwaTypRola
Komitet Wyborczy Kandydata na Prezydenta P. B.inneskarżący
Państwowa Komisja Wyborczaorgan_państwowyorgan
Przewodniczący Państwowej Komisji Wyborczejorgan_państwowyuczestnik postępowania

Przepisy (7)

Główne

k.wyb. art. 304 § 6

Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy

Pełnomocnikowi wyborczemu służy prawo wniesienia skargi do Sądu Najwyższego na postanowienie PKW o odmowie rejestracji kandydata.

k.wyb. art. 304 § 7

Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy

Skutkiem uznania za zasadną skargi na postanowienie PKW o odmowie rejestracji kandydata jest niezwłoczna rejestracja kandydata.

k.wyb. art. 303 § 1

Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy

Wymóg dołączenia wykazu co najmniej 100.000 obywateli popierających zgłoszenie kandydata.

k.wyb. art. 296

Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy

Przepisy dotyczące zgłoszenia kandydata.

Konstytucja art. 127 § 3

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Przepis dotyczący prawa wybierania do Sejmu i zgłaszania kandydatów.

Pomocnicze

k.p.c. art. 516

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis dotyczący postępowania przed Sądem Najwyższym.

u.SN art. 29 § 3

Ustawa o Sądzie Najwyższym

Niedopuszczalne jest ustalanie lub ocena przez Sąd Najwyższy zgodności z prawem powołania sędziego lub wynikającego z tego uprawnienia do wykonywania zadań.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niespełnienie wymogu posiadania wymaganej liczby podpisów poparcia dla kandydata. Pandemia COVID-19 nie stanowiła przeszkody uniemożliwiającej zebranie podpisów, co potwierdza postępowanie innych komitetów wyborczych.

Odrzucone argumenty

Argumentacja pełnomocnika o niemożności zbierania podpisów z powodu pandemii.

Godne uwagi sformułowania

Powyższa argumentacja Pełnomocnika Komitetu nie znajduje podstaw w świetle obowiązującego prawa, a tym samym jest bezprzedmiotowa. poważne utrudnienia wynikające z obowiązywania na terenie kraju zarówno stanu zagrożenia epidemicznego, a następnie stanu epidemii, nie stanowiły – wbrew twierdzeniom Pełnomocnika Komitetu – przeszkody uniemożliwiającej dopełnienie warunków wynikających z art. 303 § 1 pkt 3 w zw. z art. 296 k.wyb. oraz art. 127 ust. 3 Konstytucji.

Skład orzekający

Krzysztof Wiak

przewodniczący

Antoni Bojańczyk

członek

Aleksander Stępkowski

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Kodeksu wyborczego dotyczących zbierania podpisów poparcia w warunkach stanu epidemii."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wyborów prezydenckich w trakcie pandemii COVID-19.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnych wyborów prezydenckich i wpływu pandemii na proces wyborczy, co jest tematem o dużym zainteresowaniu społecznym i prawniczym.

Pandemia nie usprawiedliwia braku podpisów. Sąd Najwyższy rozstrzyga o rejestracji kandydata na Prezydenta.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
Sygn. akt I NSW 14/20
POSTANOWIENIE
Dnia 6 kwietnia 2020 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Krzysztof Wiak (przewodniczący)
‎
SSN Antoni Bojańczyk
‎
SSN Aleksander Stępkowski (sprawozdawca)
w sprawie ze skargi pełnomocnika wyborczego Komitetu Wyborczego Kandydata na Prezydenta P. B.
‎
na uchwałę Nr (...)/2020 Państwowej Komisji Wyborczej z dnia 30 marca 2020 r.,
przy udziale Przewodniczącego Państwowej Komisji Wyborczej,
‎
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 6 kwietnia 2020 r.,
postanawia:
oddalić skargę.
UZASADNIENIE
Uchwałą nr (...)/2020 z 30 marca 2020 r. Państwowa Komisja Wyborcza (dalej: PKW) postanowiła odmówić rejestracji kandydata na Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej P. B. (dalej: Kandydat) w wyborach na Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej zarządzonych na dzień 10 maja 2020 r. z powodu niedołączenia do zgłoszenia wykazu co najmniej 100.000 obywateli popierających zgłoszenie kandydata na Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej. W uzasadnieniu wskazano, że Pełnomocnik Komitetu Wyborczego Kandydata na Prezydenta P. B. (Pełnomocnik Komitetu) nie dołączył żadnego wykazu podpisów obywateli popierających zgłoszenie Kandydata. Kandydat uzyskał poparcie jedynie 1.037 obywateli, wykazane z chwilą przedłożenia PKW zawiadomienia o utworzeniu Komitetu Wyborczego.
Pismem z dnia 31 marca 2020 r. Pełnomocnik Komitetu złożył odwołanie od uchwały PKW wnosząc jednocześnie o zarejestrowanie Kandydata w wyborach na Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej. W swoim piśmie podkreślał brak możliwości zbierania podpisów poparcia wymaganych do zgłoszenia Kandydata oraz zarzucał PKW brak podjęcia działań, które mogłyby umożliwić ten proces w warunkach zagrożenia epidemicznego.
Pismem z dnia 2 kwietnia 2020 r. Przewodniczący PKW ustosunkował się do twierdzeń zawartych w odwołaniu Pełnomocnika Komitetu, uznając przedstawione w nim zarzuty za bezzasadne.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 304 § 6
ustawy z 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy (t.j. Dz.U. 2019, poz. 684 ze zm.; dalej: k.wyb., Kodeks wyborczy)
pełnomocnikowi wyborczemu służy prawo wniesienia skargi do Sądu Najwyższego na postanowienie PKW o odmowie rejestracji kandydata. Z uwagi na to, że
rejestracja kandydata przez PKW następuje w wyniku dokonania zgodnego z postanowieniami Kodeksu wyborczego zgłoszenia kandydata, zaś w świetle art. 304 § 7 k.wyb. skutkiem uznania za zasadną skargi na postanowienie PKW o odmowie rejestracji kandydata jest niezwłoczna rejestracja kandydata na Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, zatem przedmiotem postępowania przed Sądem Najwyższym jest to, czy zgłoszenie kandydata rzeczywiście było niezgodne z przepisami Kodeksu wyborczego.
Sąd stwierdza, że w piśmie zatytułowanym „Odwołanie od uchwały”, Pełnomocnik Komitetu nie przedstawił argumentów wskazujących na zgodne z prawem zgłoszenie Kandydata. Nie przedstawił również zarzutów niewłaściwego stosowania przepisów Kodeksu wyborczego przez PKW. Wskazał na okoliczności, które – jego zdaniem – uniemożliwiały zbieranie podpisów poparcia Kandydata oraz wyraził przekonanie, że w warunkach nieobjętych licznymi ograniczeniami wywołanymi epidemią, Kandydat uzyskałby wymagane prawem poparcie 100.000 obywateli mających prawo wybierania do Sejmu.
Powyższa argumentacja Pełnomocnika Komitetu nie znajduje podstaw w świetle obowiązującego prawa, a tym samym jest bezprzedmiotowa. Dołączenie do zgłoszeń dokonanych przez 12 innych komitetów wyborczych wykazów zawierających wymagane 100.000 podpisów poparcia wskazuje, że poważne utrudnienia wynikające z obowiązywania na terenie kraju zarówno stanu zagrożenia epidemicznego, a następnie stanu epidemii, nie stanowiły – wbrew twierdzeniom Pełnomocnika Komitetu – przeszkody uniemożliwiającej dopełnienie warunków wynikających z art. 303 § 1 pkt 3 w zw. z art. 296 k.wyb. oraz art. 127 ust. 3 Konstytucji. Należy przy tym podkreślić, że zarówno wymagania przewidziane w powołanych przepisach, jak i okoliczności, w których wszystkie komitety wyborcze obowiązane były uzyskać poparcie kandydatów przedstawionych do zarejestrowania przez PKW były takie same. Brak jest zatem podstaw, aby nawet daleko idące ograniczenia i trudności w spełnieniu wymogów ustawowych mogły być odmiennie oceniane w odniesieniu do danej grupy podmiotów biorących udział w procedurze wyborczej.
W odwołaniu Pełnomocnik Wyborczy potwierdził, że przekazane PKW zgłoszenie nie zawierało wymaganej prawem liczby podpisów poparcia Kandydata. Nie spełniało zatem warunków przewidzianych w art. 303 § 1 pkt 3 w zw. z art. 296 k.wyb. oraz art. 127 ust. 3 Konstytucji. Okoliczność ta wykluczała zatem możliwość zarejestrowania Kandydata przez PKW.
Biorąc pod uwagę powyższe, Sąd Najwyższy na podstawie art. 304 § 7 k.wyb. w zw. z art. 516 k.p.c. postanowił jak w sentencji.
Bezpieczeństwo prawne niniejszego rozstrzygnięcia wynika z obowiązującego od dnia 14 lutego 2020 r. art. 29 § 3 ustawy o Sądzie Najwyższym. Zgodnie z tym przepisem niedopuszczalne jest ustalanie lub ocena przez Sąd Najwyższy lub inny organ władzy zgodności z prawem powołania sędziego lub wynikającego z tego powołania uprawnienia do wykonywania zadań z zakresu wymiaru sprawiedliwości. Taki sam skutek wynika także z postanowienia Trybunału Konstytucyjnego z dnia 29 stycznia 2020 r. (Kpt 1/20), na mocy którego wstrzymano stosowanie uchwały połączonych Izb Cywilnej, Karnej oraz Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Sądu Najwyższego z 23 stycznia 2020 r. (BSA I-4110-1/20). Oznacza to niedopuszczalność interpretacji przepisów zgodnie z wykładnią przyjętą w powołanej uchwale.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI