I NSW 130/19
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy uznał protest wyborczy dotyczący sposobu weryfikacji tożsamości osadzonych w areszcie za bezzasadny, dopuszczając identyfikację na podstawie dokumentu wewnętrznego.
Skarżący D.P. wniósł protest przeciwko ważności wyborów, twierdząc, że osadzeni w areszcie nie otrzymali dowodów osobistych do głosowania, a weryfikacja tożsamości odbywała się na podstawie tzw. "celówki", która nie była dokumentem w rozumieniu ustawy. Sąd Najwyższy, analizując przepisy Kodeksu Wyborczego i uchwałę PKW, uznał zarzuty za bezzasadne, wskazując, że do głosowania wystarczy dokument umożliwiający stwierdzenie tożsamości, a niekoniecznie dowód osobisty.
Protest wyborczy wniesiony przez D. P. dotyczył ważności wyborów do Sejmu i Senatu z 13 października 2019 r. Skarżący podniósł zarzut, że osadzeni w Areszcie Śledczym w [...] nie otrzymali dowodów osobistych, a ich tożsamość weryfikowano na podstawie tzw. "celówki" – wewnętrznej legitymacji więziennej, która według skarżącego nie była dokumentem w rozumieniu ustawy, gdyż nie zawierała numeru PESEL. Sąd Najwyższy, rozpatrując protest, odwołał się do art. 101 ust. 2 Konstytucji RP oraz przepisów Kodeksu Wyborczego, w szczególności art. 82 § 1 k.wyb. dotyczącego przyczyn wnoszenia protestu. Sąd uznał zarzut za bezzasadny, powołując się na art. 52 § 1 k.wyb., który stanowi, że wyborca okazuje dokument umożliwiający stwierdzenie tożsamości, nie precyzując, że musi to być dowód osobisty. Sąd podkreślił, że dopuszczalna jest weryfikacja tożsamości na podstawie każdego dokumentu ze zdjęciem, który nie budzi wątpliwości, co potwierdzały wytyczne Państwowej Komisji Wyborczej oraz wcześniejsze orzecznictwo Sądu Najwyższego. W przypadku osadzonych, identyfikacja na podstawie wewnętrznej karty identyfikacyjnej, porównanej z danymi osobowymi i wykazem wyborców, jest wystarczająca do umożliwienia głosowania.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Nie, weryfikacja tożsamości na podstawie dokumentu wewnętrznego jest dopuszczalna, jeśli nie budzi wątpliwości i pozwala na ustalenie tożsamości wyborcy.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy powołał się na art. 52 § 1 Kodeksu Wyborczego, który nie wymaga dowodu osobistego do głosowania, a jedynie dokumentu umożliwiającego stwierdzenie tożsamości. Potwierdził to stanowisko uchwałą PKW i wcześniejszym orzecznictwem, wskazując, że identyfikacja na podstawie dokumentu ze zdjęciem i danymi osobowymi, porównana z wykazem wyborców, jest wystarczająca.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
wyrażenie opinii o bezzasadności protestu
Strona wygrywająca
Państwowa Komisja Wyborcza i inni uczestnicy postępowania
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| D. P. | osoba_fizyczna | skarżący |
| Przewodniczący Państwowej Komisji Wyborczej | organ_państwowy | uczestnik |
| Przewodniczący Okręgowej Komisji Wyborczej w [...] | organ_państwowy | uczestnik |
| Prokurator Generalny | organ_państwowy | uczestnik |
Przepisy (5)
Główne
k.wyb. art. 82 § 1
Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks Wyborczy
Określa przesłanki wniesienia protestu wyborczego, w tym naruszenie przepisów dotyczących głosowania mające wpływ na wynik wyborów.
k.wyb. art. 52 § 1
Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks Wyborczy
Stanowi, że wyborca okazuje dokument umożliwiający stwierdzenie tożsamości przed głosowaniem, nie precyzując, że musi to być dowód osobisty.
Pomocnicze
Konstytucja RP art. 101 § 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
k.wyb. art. 242 § 1
Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks Wyborczy
Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 29 grudnia 2014 r. w sprawie spisu wyborców
Argumenty
Skuteczne argumenty
Dopuszczalność weryfikacji tożsamości wyborcy na podstawie dokumentu innego niż dowód osobisty, o ile pozwala na ustalenie tożsamości. Przepis art. 52 § 1 k.wyb. nie wymaga dowodu osobistego do głosowania. Wytyczne PKW dopuszczają głosowanie na podstawie każdego dokumentu ze zdjęciem.
Odrzucone argumenty
Weryfikacja tożsamości osadzonych na podstawie tzw. "celówki" narusza przepisy Kodeksu Wyborczego. "Celówka" nie jest dokumentem w rozumieniu ustawy, ponieważ nie zawiera numeru PESEL.
Godne uwagi sformułowania
nie stanowiła ona tymczasem dokumentu w rozumieniu ustawy dokument umożliwiający stwierdzenie jego tożsamości ustalenie tożsamości wyborcy na jego podstawie nie budzi wątpliwości Nie jest do tego konieczne porównanie serii i numeru dowodu osobistego czy numeru PESEL.
Skład orzekający
Krzysztof Wiak
przewodniczący-sprawozdawca
Jacek Widło
członek
Grzegorz Żmij
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Kodeksu Wyborczego dotyczących weryfikacji tożsamości wyborców, w tym osadzonych w zakładach karnych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji osadzonych w areszcie śledczym i dopuszczalności dokumentów innych niż dowód osobisty do głosowania.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnych wyborów i procedury głosowania, co jest interesujące dla prawników zajmujących się prawem wyborczym i administracyjnym. Wyjaśnia praktyczne aspekty weryfikacji tożsamości w specyficznych warunkach.
“Czy "celówka" wystarczy do oddania głosu? Sąd Najwyższy rozstrzyga protest wyborczy.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt I NSW 130/19 POSTANOWIENIE Dnia 6 listopada 2019 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Krzysztof Wiak (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Jacek Widło SSN Grzegorz Żmij w sprawie z protestu wyborczego D. P. przeciwko ważności wyborów do Sejmu i Senatu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 13 października 2019 r. przy udziale: 1) Przewodniczącego Państwowej Komisji Wyborczej, 2) Przewodniczącego Okręgowej Komisji Wyborczej w […]., 3) Prokuratora Generalnego, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 6 listopada 2019 r. postanawia: wyrazić opinię, że zarzuty protestu są bezzasadne. UZASADNIENIE Pismem z dnia 15 października 2019 r. D. P. (dalej jako: Skarżący) wniósł protest przeciwko ważności wyborów do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej i Senatu Rzeczypospolitej Polskiej, przeprowadzonych w dniu 13 października 2019 r. Jako podstawę powyższego protestu Skarżący wskazał, że osadzeni w Areszcie Śledczym w […]. nie otrzymali uprzednio swoich dowodów osobistych w celu pobrania kart do głosowania. Weryfikacja tożsamości wyborców miała miejsce w oparciu o tzw. celówkę, czyli „<legitymacje> wewnątrzwięzienną, którą Służba Więzienna drukuje do celów identyfikacji osadzonych” (pisownia oryginalna). W opinii Skarżącego nie stanowiła ona tymczasem dokumentu w rozumieniu ustawy. Nie zawierała numeru PESEL osadzonego, a jedynie jego zdjęcie, imię, nazwisko oraz datę urodzenia. Pismem z dnia 28 października Przewodniczący Państwowej Komisji Wyborczej wyraził opinię, że protest wniesiony przez Skarżącego jest bezzasadny. W piśmie z dnia 29 października 2019 r. Przewodniczący Okręgowej Komisji Wyborczej w […]. stwierdził, że okoliczności podnoszone przez Skarżącego nie stanowiły naruszenia przepisów i nie miały wpływu na wynik wyborów. Prokurator Generalny w piśmie z dnia 28 października 2019 r. wyraził pogląd o zasadności pozostawienia protestu bez dalszego biegu. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 101 ust. 2 Konstytucji RP, wyborcy, a także pełnomocnikowi komitetu wyborczego, przysługuje prawo zgłoszenia do Sądu Najwyższego protestu przeciwko ważności wyborów do Sejmu i Senatu na zasadach określonych w ustawie. Zasady wnoszenia protestów wyborczych określa ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks Wyborczy (jednolity tekst: Dz.U. z 2019 r., poz. 684; dalej jako: k.wyb.). Zgodnie z przepisem art. 82 § 1 k.wyb., przeciwko ważności wyborów, ważności wyborów w okręgu lub wyborów określonej osoby może być wniesiony protest z powodu: 1) dopuszczenia się przestępstwa przeciwko wyborom, określonego w rozdziale XXXI Kodeksu karnego, mającego wpływ na przebieg głosowania, ustalenie wyników głosowania lub wyników wyborów, lub 2) naruszenie przepisów kodeksu dotyczących głosowania, ustalenia wyników głosowania lub wyników wyborów, mającego wpływ na wynik wyborów. W niniejszej sprawie, Skarżący zarzuca wystąpienie drugiej z przedstawionych przyczyn wniesienia protestu wyborczego. Jego zdaniem doszło do nieprawidłowości w zakresie głosowania, z uwagi na weryfikację tożsamości wyborców - osadzonych w Areszcie Śledczym w […]. na podstawie innego dokumentu niż dowód osobisty. Podniesiony zarzut uznać należy za bezzasadny. Zgodnie z przepisem art. 52 § 1 k.wyb., przed przystąpieniem do głosowania wyborca okazuje obwodowej komisji wyborczej ds. przeprowadzenia głosowania w obwodzie dokument umożliwiający stwierdzenie jego tożsamości. Ustawodawca nie wymaga tym samym, aby tożsamość wyborcy mogła zostać potwierdzona wyłącznie na podstawie dowodu osobistego. Stanowisko to znajduje również potwierdzenie w pkt. 38 ppkt. 1 uchwały nr 210/2019 Państwowej Komisji Wyborczej z dnia 2 września 2019 r. w sprawie wytycznych dla obwodowych komisji wyborczych dotyczących zadań i trybu przygotowania oraz przeprowadzenia głosowania w obwodach głosowania utworzonych w kraju w wyborach do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej i do Senatu Rzeczypospolitej Polskiej zarządzonych na dzień 13 października 2019 r. Zgodnie z jego treścią, przed wydaniem kart do głosowania komisja sprawdza tożsamość wyborcy na podstawie dowodu osobistego lub każdego innego dokumentu z fotografią, pod warunkiem że ustalenie tożsamości wyborcy na jego podstawie nie budzi wątpliwości (art. 52 § 1 Kodeksu wyborczego); wyborca może zatem okazać komisji dowolny dokument ze zdjęciem (np. paszport, prawo jazdy, legitymacja studencka), w tym również dokument, który utracił ważność, pod warunkiem że ustalenie tożsamości na jego podstawie nie budzi wątpliwości. W analogiczny sposób wypowiadał się także dotychczas Sąd Najwyższy (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 24 czerwca 2019 r., I NSW 15/19). Nie jest zatem wykluczone ustalenie tożsamości wyborcy przebywającego w areszcie śledczym na podstawie wewnętrznej karty identyfikacyjnej. Taka weryfikacja odbywa się nie tylko na podstawie zamieszczonej na niej fotografii, ale również danych osobowych (imię, nazwisko, data urodzenia), porównywanych z informacjami zawartymi w wykazie wyborców przebywających w areszcie śledczym, w którym utworzono obwód głosowania (dane te określa rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 29 grudnia 2014 r. w sprawie spisu wyborców, Dz.U. z 2015 r., poz. 5). Nie jest do tego konieczne porównanie serii i numeru dowodu osobistego czy numeru PESEL. Skarżący miał więc możliwość oddania głosu na podstawie dokumentu określonego w piśmie jako tzw. celówka. Biorąc pod uwagę powyższe, Sąd Najwyższy na podstawie art. 242 § 1 i k.wyb. orzekł jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI