I NSW 1170/23

SN
I NSW 1170/23
POSTANOWIENIE
Dnia 7 grudnia 2023 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Tomasz Przesławski (przewodniczący, sprawozdawca)
‎
SSN Paweł Czubik
‎
SSN Oktawian Nawrot
w sprawie z protestu T. Z.
przeciwko ważności wyborów do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej i Senatu Rzeczypospolitej Polskiej zarządzonych na 15 października 2023 r.,
przy udziale Prokuratora Generalnego i Przewodniczącego Państwowej Komisji Wyborczej,
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 7 grudnia 2023 r.,
postanawia:
pozostawić protest bez dalszego biegu.
(r.g.)
UZASADNIENIE
T. Z. (dalej: „wnoszący protest”) pismem nadanym w
dniu
24
października 2023 r. (data stempla pocztowego) wniósł protest przeciwko ważności wyborów do Sejmu i Senatu przeprowadzonych w dniu 15
października 2023 r. Wnoszący protest wniósł stwierdzenie nieważności wyborów do Sejmu i Senatu w całej Polsce, przeprowadzonych w dniu 15
października 2023 r. Jak wskazano w treści pisma, protest został wywiedziony z
„przyczyn naruszenia przez organy państwa Rzeczypospolitej Polskiej”: art.
62
Konstytucji RP, art. 99 Konstytucji RP, art. 100 Konstytucji RP, art.
10
§
1
kodeksu wyborczego, art. 10 § 2 kodeksu wyborczego, art. 11 § 1 kodeksu wyborczego, art. 11 § 2 kodeksu wyborczego, art. 82 § 1 kodeksu wyborczego w zw. z art. 249 kodeksu karnego.
Państwowa Komisja Wyborcza (dalej: „PKW”) pismem z 24 listopada 2023 r. wyraziła opinię, że wniesiony protest powinien zostać pozostawiony bez
rozpoznania z uwagi na niesformułowanie w nim zarzutów, które
nawiązywałyby do określonych w art. 82 § 1
w zw. z art. 241 § 3
ustawy z
dnia 5 stycznia 2011 r. Kodeks wyborczy (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r., poz. 2408; dalej: „k.wyb.”) podstaw do jego wniesienia. W przypadku rozpoznania protestu, w
ocenie PKW, powinien on zostać uznany za bezzasadny albo jeśli rzeczywiście
doszło do naruszenia procedury uznany za zasadny, ale bez wpływu na wynik wyborów.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Protest wyborczy pozostawiono bez dalszego biegu.
Zgodnie z art. 241 § 1 k.wyb. protest przeciwko ważności wyborów do
Sejmu
wnosi się na piśmie do Sądu Najwyższego w terminie 7 dni od
dnia
ogłoszenia wyników wyborów przez Państwową Komisję Wyborczą w
Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej, przy czym nadanie w tym terminie protestu w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. – Prawo pocztowe jest równoznaczne z wniesieniem go do Sądu Najwyższego.
Stosownie do brzmienia art. 241 § 3 k.wyb. wnoszący protest powinien
sformułować w nim zarzuty oraz przedstawić lub wskazać dowody, na których opiera swoje zarzuty.
W niniejszej sprawie protest należy rozpoznawać jako wniesiony przez
wyborcę, z uwagi na niezarejestrowanie przywołanego w treści protestu Komitetu Wyborczego Wyborców A. nie mógł on zostać traktowany jako wywiedziony przez pełnomocnika tego komitetu.
Konstrukcyjnym elementem protestu wyborczego jest takie sformułowanie
zarzutów popełnienia konkretnych przestępstw lub naruszeń ustawy o referendum ogólnokrajowym lub Kodeksu wyborczego dotyczących głosowania, ustalenia wyników głosowania lub wyniku referendum lub wyborów, które
poparte
są dowodami i wykazują naruszenie własnego, konkretnego, rzeczywistego i aktualnego interesu protestującego orzecznictwie Sądu Najwyższego słusznie wskazuje się, że przedmiotem protestu nie mogą być zarzuty
abstrakcyjne, hipotetyczne, dotyczące innych osób, bliżej nieokreślone, niezwiązane ściśle z sytuacją prawną protestującego (por. postanowienia Sądu
Najwyższego: z 7 listopada 2023 r., I NSW 86/23; z 14 listopada 2023 r., I
NSWR 46/23; z 30 października 2019 r., I NSW 117/19; z 18 lipca 2019 r., I NSW 39/19).
Z kolei w świetle art. 243 § 1 k.wyb. Sąd Najwyższy pozostawia bez
dalszego biegu protest wniesiony przez osobę do tego nieuprawnioną lub niespełniający warunków formalnych.
Podkreślić należy, że Sąd Najwyższy uchwałą z 25 października 2023 r., I
NZP 8/23, której nadano moc zasady prawnej, jednoznacznie stwierdził, że
„w
postępowaniach zainicjowanych protestami przeciwko ważności wyborów: do
Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej i do Senatu Rzeczypospolitej Polskiej, Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej oraz do Parlamentu Europejskiego w
Rzeczypospolitej Polskiej, o których mowa w ustawie z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy (tekst jedn. Dz.U. 2022, poz. 1277, ze zm.), a także w
postępowaniu zainicjowanym protestem przeciwko ważności referendum, o
którym mowa w ustawie z dnia 14 marca 2003 r. o referendum ogólnokrajowym (tekst jedn. Dz.U. 2020, poz. 851, ze zm.), nie mają zastosowania przepisy art.
130
§ 1-2 oraz art. 130
1a
§ 1-3 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks
postępowania cywilnego (tekst jedn. Dz.U. 2023, poz. 1550, ze zm.)”. W
sprawach dotyczących protestów wyborczych nie wzywa się zatem skarżących do uzupełnienia braku formalnego pisma.
Sformułowane w analizowanym proteście zarzuty nie odpowiadają ustawie. Wnoszący protest ograniczył się bowiem do ogólnych i niesprecyzowanych –
a
zatem w istocie abstrakcyjnych zarzutów, które dotyczą przebiegu głosowania w
Polsce. Nie wskazano zarzutów dotyczących naruszenia własnego, konkretnego, rzeczywistego i aktualnego interesu wnoszącej protest.
Sąd Najwyższy nie jest upoważniony ani do inicjowania postępowania protestowego z urzędu, ani do formułowania za protestującego zarzutów, ani
wreszcie do wskazywania dowodów, na których protestujący opiera swoje
zarzuty. Wniesiony protest obarczony jest zatem brakami formalnymi, które nie podlegają konwalidacji w niniejszym postępowaniu.
Z powyższych względów Sąd Najwyższy, działając na podstawie art. 243 § 1 zd.1 k.wyb. w zw. z art. 258 k.wyb., postanowił jak w sentencji.
[ms]
[ał]