I NSW 1150/20

Sąd Najwyższy2020-07-28
SNinneprawo wyborczeŚrednianajwyższy
wybory prezydenckieprotest wyborczySąd Najwyższyprawo wyborczekonstytucjaKodeks wyborczyPaństwowa Komisja Wyborcza

Sąd Najwyższy pozostawił protest wyborczy przeciwko ważności wyboru Prezydenta RP bez dalszego biegu z powodu braku konkretnych zarzutów i dowodów.

Protest wyborczy przeciwko ważności wyboru Prezydenta RP został wniesiony przez L.P.T. zarzucając naruszenie przepisów ustawy o szczególnych zasadach organizacji wyborów z możliwością głosowania korespondencyjnego, w tym niedoręczenie pakietów wyborczych. Sąd Najwyższy, analizując przepisy Konstytucji i Kodeksu wyborczego, uznał, że skarżąca nie sprostała wymogom formalnym, nie formułując konkretnych zarzutów ani nie wskazując dowodów. W związku z tym, protest został pozostawiony bez dalszego biegu.

L.P.T. wniosła do Sądu Najwyższego protest wyborczy przeciwko ważności wyboru Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, zarzucając naruszenie przepisów ustawy z dnia 2 czerwca 2020 r. o szczególnych zasadach organizacji wyborów powszechnych z możliwością głosowania korespondencyjnego. Główne zarzuty dotyczyły niezapewnienia poszanowania zasad przeprowadzania wyborów, ochrony pakietów wyborczych oraz niedoręczenia wielu osobom pakietu wyborczego, co uniemożliwiło im skorzystanie z czynnego prawa wyborczego. Przewodniczący Państwowej Komisji Wyborczej oraz Prokurator Generalny wnieśli o pozostawienie protestu bez dalszego biegu. Sąd Najwyższy, powołując się na art. 129 ust. 2 Konstytucji RP oraz przepisy Kodeksu wyborczego, stwierdził, że skarżąca nie sformułowała konkretnych zarzutów ani nie wskazała dowodów pozwalających na weryfikację ich zasadności. Podkreślono, że protestujący powinien osobiście doświadczyć zarzucanych zdarzeń, a kontrola ważności wyborów ma charakter indywidualno-konkretny, a nie abstrakcyjny. W związku z niespełnieniem wymogów formalnych, Sąd Najwyższy na podstawie art. 322 § 1 k.wyb. pozostawił protest bez dalszego biegu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, protest nie spełnił wymogów formalnych.

Uzasadnienie

Skarżąca nie sformułowała konkretnych zarzutów ani nie wskazała dowodów pozwalających na weryfikację ich zasadności, a zarzuty miały charakter abstrakcyjny, zamiast opierać się na indywidualnych doświadczeniach.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

pozostawienie protestu bez dalszego biegu

Strony

NazwaTypRola
L.P.T.osoba_fizycznawnioskodawca
Przewodniczący Państwowej Komisji Wyborczejinstytucjauczestnik
Prokurator Generalnyinstytucjauczestnik

Przepisy (7)

Główne

Konstytucja RP art. 129 § 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Wyborcy przysługuje prawo zgłoszenia do Sądu Najwyższego protestu przeciwko ważności wyboru Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej na zasadach określonych w ustawie.

k.wyb. art. 82 § 1

Ustawa – Kodeks wyborczy

Określa przesłanki wniesienia protestu przeciwko wyborowi Prezydenta RP: dopuszczenie się przestępstwa przeciwko wyborom lub naruszenie przepisów kodeksu mające wpływ na wynik wyborów.

k.wyb. art. 321 § 3

Ustawa – Kodeks wyborczy

Wymóg sformułowania przez wnoszącego protest zarzutów oraz przedstawienia lub wskazania dowodów.

k.wyb. art. 322 § 1

Ustawa – Kodeks wyborczy

Podstawa prawna do pozostawienia protestu bez dalszego biegu.

Pomocnicze

u.wyb.2020 art. 1 § 2

Ustawa o szczególnych zasadach organizacji wyborów powszechnych na Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej zarządzonych w 2020 r. z możliwością głosowania korespondencyjnego

W zakresie nieuregulowanym w tej ustawie stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu wyborczego.

u.wyb.2020 art. 12 § 1-4

Ustawa o szczególnych zasadach organizacji wyborów powszechnych na Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej zarządzonych w 2020 r. z możliwością głosowania korespondencyjnego

Zarzut naruszenia przepisów dotyczących zapewnienia poszanowania zasad przeprowadzania wyborów oraz ochrony pakietów wyborczych.

u.wyb.2020 art. 6

Ustawa o szczególnych zasadach organizacji wyborów powszechnych na Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej zarządzonych w 2020 r. z możliwością głosowania korespondencyjnego

Zarzut dotyczący niedoręczenia wielu osobom pakietu wyborczego w terminie.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Protest nie zawiera konkretnych zarzutów. Protest nie wskazuje dowodów na poparcie zarzutów. Zarzuty mają charakter abstrakcyjny, a nie indywidualno-konkretny.

Godne uwagi sformułowania

osoba wnosząca protest wyborczy nie może skutecznie podnosić zarzutów o charakterze abstrakcyjnym, przedmiotem zarzutu mogą być wyłącznie zdarzenia, których protestujący osobiście doświadczył. Przyjęty w Kodeksie wyborczym model protestu wyborczego polega na sprawowaniu przez Sąd Najwyższy indywidualno-konkretnej, a nie abstrakcyjnej kontroli ważności wyborów.

Skład orzekający

Krzysztof Wiak

przewodniczący

Leszek Bosek

członek

Tomasz Demendecki

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie wymogów formalnych protestów wyborczych, w tym konieczności formułowania konkretnych zarzutów i przedstawiania dowodów."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego trybu protestu wyborczego przeciwko wyborowi Prezydenta RP.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy procedury wyborczej i formalnych wymogów wnoszenia protestów, co jest istotne dla prawników specjalizujących się w prawie wyborczym, ale może być mniej interesujące dla szerszej publiczności.

Jak poprawnie złożyć protest wyborczy? Sąd Najwyższy wyjaśnia kluczowe wymogi formalne.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
Sygn. akt I NSW 1150/20
POSTANOWIENIE
Dnia 28 lipca 2020 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Krzysztof Wiak (przewodniczący)
‎
SSN Leszek Bosek
‎
SSN Tomasz Demendecki (sprawozdawca)
w sprawie z protestu wyborczego L.P.T.
‎
przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej
przy udziale Przewodniczącego Państwowej Komisji Wyborczej i Prokuratora Generalnego
‎
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 28 lipca 2020 r.
pozostawia protest bez dalszego biegu.
UZASADNIENIE
W dniu 16 lipca 2020 r. L.P.T. wniosła do Sądu Najwyższego – za pośrednictwem Konsula Generalnego Rzeczypospolitej Polskiej w S. – protest wyborczy przeciwko ważności wyboru Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej.
W proteście zarzuciła naruszenie przepisów ustawy
z dnia 2 czerwca 2020 r. o szczególnych zasadach organizacji wyborów powszechnych na Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej zarządzonych w 2020 r. z możliwością głosowania korespondencyjnego (Dz. U. 2020, poz. 979; dalej: u.wyb.2020) tj. art. 12 ust. 1-4 u.wyb.2020 przez niezapewnienie poszanowania zasad przeprowadzania wyborów oraz ochrony pakietów wyborczych, a w szczególności kopert zwrotnych i kart do głosowania. Wskazała ponadto na zaobserwowane nieprawidłowości w związku z
art. 6 u.wyb.2020 dotyczące niedoręczenia wielu osobom pakietu wyborczego w
terminie, a przez to uniemożliwienie im skorzystanie z czynnego prawa wyborczego.
Przewodniczący Państwowej Komisji Wyborczej oraz Prokurator Generalny RP przedstawiając swoje stanowisko w sprawie zasadności protestu wyborczego wnieśli o pozostawienie protestu bez dalszego biegu.
Sąd Najwyższy zważył co następuje:
Zgodnie z art. 129 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej wyborcy przysługuje prawo zgłoszenia do Sądu Najwyższego protestu przeciwko ważności wyboru Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej na zasadach określonych w ustawie.
Zasady i tryb organizacji wyborów Prezydenta RP reguluje ustawa z dnia 2 czerwca 2020 r. o szczególnych zasadach organizacji wyborów powszechnych na Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej zarządzonych w 2020 r. z możliwością głosowania korespondencyjnego. Zgodnie z art. 1 ust. 2 u.wyb.2020, w zakresie nieuregulowanym w tej ustawie stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu wyborczego.
Zgodnie z art. 82 § 1 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy (t.j. Dz. U. 2019, poz. 684 ze zm.; dalej: k.wyb.), protest przeciwko wyborowi Prezydenta RP może być wniesiony z powodu: 1) dopuszczenia się przestępstwa przeciwko wyborom, określonego w rozdziale XXXI Kodeksu karnego, mającego wpływ na przebieg głosowania, ustalenie wyników głosowania lub wyników wyborów lub 2) naruszenia przepisów kodeksu dotyczących głosowania, ustalenia wyników głosowania lub wyników wyborów, mającego wpływ na wynik wyborów.
Ponadto, stosownie do art. 321 § 3 k.wyb. wnoszący protest powinien sformułować w nim zarzuty oraz przedstawić lub wskazać dowody, na których opiera swoje zarzuty.
Skarżąca nie sprostała temu wymaganiu, gdyż nie sformułowała konkretnych zarzutów, ani nie wskazała dowodów pozwalających na weryfikację ich zasadności.
Dowodami w sprawie z protestu wyborczego są takie środki, które świadczą o  istnieniu lub nieistnieniu pewnych faktów i które zarazem usprawiedliwiają przekonanie, że zarzucane w proteście działanie lub zaniechanie jest przestępstwem przeciwko wyborom według przepisów rozdziału XXXI Kodeksu karnego albo postępowaniem sprzecznym z przepisami wyborczymi dotyczącymi głosowania, ustalania wyników głosowania i wyników wyborów (postanowienie SN z 18 października 2001 r., III SW 85/01, niepubl.).
Z wyjaśnień Konsula Generalnego RP w S. znajdujących się w aktach sprawy wynika, że koperta zwrotna wnoszącej protest została przekazana przez konsulat OKW nr 9 co zostało odnotowane w spisie wyborców zarówno dnia 28 czerwca, jak też 12 lipca 2020 r.
Podkreślić należy, że osoba wnosząca protest wyborczy nie może skutecznie podnosić zarzutów o charakterze abstrakcyjnym, przedmiotem zarzutu mogą być wyłącznie zdarzenia, których protestujący osobiście doświadczył. Przyjęty w Kodeksie wyborczym model protestu wyborczego polega na sprawowaniu przez Sąd Najwyższy indywidualno-konkretnej, a nie abstrakcyjnej kontroli ważności wyborów (postanowienie SN z 18 lipca 2019 r., I NSW 39/19, niepubl.).
Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy, na podstawie art. 322 § 1 k.wyb., orzekł jak w sentencji postanowienia.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI