I NSW 11/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy pozostawił protest wyborczy bez dalszego biegu z powodu braków formalnych, w tym braku numeru PESEL, oraz złożenia go przed ogłoszeniem wyników wyborów.
B. W. wniósł protest wyborczy kwestionujący ważność przyszłych wyborów do Sejmu i Senatu, wskazując na brak możliwości wyrażenia opinii i kwestionując status Prezydenta RP. Sąd Najwyższy pozostawił protest bez dalszego biegu, wskazując na brak formalny w postaci niepodania numeru PESEL, co jest wymogiem formalnym w świetle przepisów Kodeksu wyborczego i Centralnego Rejestru Wyborczego. Dodatkowo, protest został złożony przed terminem, co czyni go niedopuszczalnym z mocy prawa.
Protest wyborczy wniesiony przez B. W. dotyczył kwestionowania ważności wyborów do Sejmu i Senatu RP zaplanowanych na 15 października 2023 r. Protestujący podniósł m.in. zarzut pozbawienia go możliwości wyrażenia opinii oraz zakwestionował status Prezydenta RP. Sąd Najwyższy, rozpoznając sprawę na posiedzeniu niejawnym, postanowił pozostawić protest bez dalszego biegu. Uzasadnienie opiera się na dwóch głównych przesłankach. Po pierwsze, stwierdzono brak formalny protestu w postaci niepodania przez wnoszącego numeru PESEL. Sąd odwołał się do art. 126 § 2 pkt 2 k.p.c. i podkreślił znaczenie numeru PESEL dla weryfikacji tożsamości, zwłaszcza w kontekście funkcjonowania Centralnego Rejestru Wyborczego. Sąd zaznaczył, że w przeciwieństwie do innych postępowań, w sprawach protestów wyborczych nie stosuje się wezwania do usunięcia braków formalnych (art. 130 k.p.c.). Po drugie, Sąd Najwyższy wskazał, że protest został złożony przed dniem ogłoszenia wyników wyborów przez Państwową Komisję Wyborczą, co czyni go niedopuszczalnym z mocy prawa zgodnie z art. 241 § 1 Kodeksu wyborczego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, brak numeru PESEL stanowi brak formalny, który uniemożliwia dalszy bieg protestu wyborczego, zwłaszcza w świetle nowych przepisów dotyczących Centralnego Rejestru Wyborczego.
Uzasadnienie
Sąd odwołał się do art. 126 § 2 pkt 2 k.p.c. i podkreślił znaczenie numeru PESEL dla weryfikacji tożsamości wnoszącego protest, co jest szczególnie istotne w kontekście Centralnego Rejestru Wyborczego. Wskazano, że w postępowaniu z protestów wyborczych nie stosuje się wezwania do uzupełnienia braków formalnych.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
pozostawić protest bez dalszego biegu
Strona wygrywająca
Sąd Najwyższy
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| B. W. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
Przepisy (8)
Główne
k.wyb. art. 241 § § 1
Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. Kodeks wyborczy
Protest przeciwko ważności wyborów do Sejmu wnosi się na piśmie do Sądu Najwyższego w terminie 7 dni od dnia ogłoszenia wyników wyborów przez Państwową Komisję Wyborczą. Sąd Najwyższy pozostawia bez dalszego biegu protest wniesiony przez osobę do tego nieuprawnioną lub niespełniający warunków określonych w art. 241.
k.p.c. art. 126 § § 2 pkt 2
Kodeks postępowania cywilnego
Gdy pismo procesowe jest pierwszym pismem w sprawie, powinno zawierać m.in. numer PESEL lub NIP powoda będącego osobą fizyczną.
Pomocnicze
k.wyb. art. 243 § § 1
Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. Kodeks wyborczy
Niedopuszczalne jest przywrócenie terminu do wniesienia protestu.
k.wyb. art. 242 § § 1
Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. Kodeks wyborczy
Sąd Najwyższy rozpatruje protest w składzie 3 sędziów w postępowaniu nieprocesowym.
k.p.c. art. 130
Kodeks postępowania cywilnego
W postępowaniu z protestów wyborczych nie stosuje się wezwania do usunięcia braków formalnych.
k.wyb. art. 18
Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. Kodeks wyborczy
Przepisy powołujące do życia Centralny Rejestr Wyborczy.
k.wyb. art. 18a
Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. Kodeks wyborczy
W Centralnym Rejestrze Wyborców gromadzi się dane obejmujące m.in. numer ewidencyjny PESEL.
Prawo pocztowe
Ustawa z dnia 23 listopada 2012 r. Prawo pocztowe
Definicja operatora wyznaczonego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak numeru PESEL jako brak formalny uniemożliwiający bieg pisma procesowego. Złożenie protestu wyborczego przed ogłoszeniem wyników wyborów jest niedopuszczalne z mocy prawa.
Godne uwagi sformułowania
Protest wyborczy należało pozostawić bez dalszego biegu. Podanie numeru PESEL w pierwszym piśmie procesowym w sprawie jest wymogiem formalnym nadania mu skutecznego biegu. Uznać niewątpliwie należy, że wymogiem formalnym protestu wyborczego jest podanie przez wnoszącego go wyborcę numeru PESEL, co pozwoli zweryfikować jego tożsamość w sposób niewątpliwy. W postępowaniu z protestów nie wzywa się do usunięcia braków formalnych, nie stosuje się tym samym art. 130 k.p.c. Protest wyborczy – złożony przed dniem ogłoszenia wyników wyborów [...] – jest niedopuszczalny z mocy prawa i podlega pozostawieniu bez dalszego biegu.
Skład orzekający
Paweł Czubik
przewodniczący, sprawozdawca
Mirosław Sadowski
członek
Paweł Wojciechowski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja wymogów formalnych protestów wyborczych, w szczególności wymogu podania numeru PESEL oraz dopuszczalności składania protestów przed ogłoszeniem wyników wyborów."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego postępowania w sprawie protestów wyborczych. Interpretacja wymogu PESEL może ewoluować wraz ze zmianami w przepisach dotyczących rejestrów wyborczych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych związanych z wyborami, co jest istotne dla prawników zajmujących się prawem wyborczym i administracyjnym. Brak PESEL i przedterminowe złożenie protestu to typowe błędy formalne, ale ich analiza w kontekście wyborów ma praktyczne znaczenie.
“Protest wyborczy odrzucony. Sąd Najwyższy wyjaśnia kluczowe błędy formalne.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySN I NSW 11/23 POSTANOWIENIE Dnia 24 sierpnia 2023 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Paweł Czubik (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Mirosław Sadowski SSN Paweł Wojciechowski w sprawie z protestu B. W. przeciwko ważności wyborów do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej i Senatu Rzeczypospolitej Polskiej, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 24 sierpnia 2023 r., postanawia: pozostawić protest bez dalszego biegu. DZ UZASADNIENIE Pismami z 15 i 16 sierpnia 2023 r. B. W. wniósł protest wyborczy o unieważnienie wyborów do Sejmu i Senatu przewidzianych na dzień 15 października 2023 r. Wskazał m.in. że został pozbawiony możliwości wyrażenia swojej opinii w kwestii ważności wyborów, a Andrzej Duda nie jest prezydentem RP w rozumieniu rozdziału V Konstytucji RP. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Protest wyborczy należało pozostawić bez dalszego biegu. Zgodnie z art. 241 § 1 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. Kodeks wyborczy (t.j. Dz.U. 2022, poz. 1277 ze zm.; dalej jako: „k.wyb.”), protest przeciwko ważności wyborów do Sejmu wnosi się na piśmie do Sądu Najwyższego w terminie 7 dni od dnia ogłoszenia wyników wyborów przez Państwową Komisję Wyborczą w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej. Nadanie w tym terminie protestu w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe jest równoznaczne z wniesieniem go do Sądu Najwyższego. Sąd Najwyższy pozostawia bez dalszego biegu protest wniesiony przez osobę do tego nieuprawnioną lub niespełniający warunków określonych w art. 241. Niedopuszczalne jest przywrócenie terminu do wniesienia protestu (art. 243 § 1 k.wyb.). Zgodnie z art. 242. § 1 k.wyb. Sąd Najwyższy rozpatruje protest w składzie 3 sędziów w postępowaniu nieprocesowym. Przede wszystkim należy zauważyć, że Skarżący nie podał w swych pismach nakładających się na protest wyborczy numeru PESEL, co stanowi jego brak formalny. Zgodnie z art. 126 § 2 pkt 2 k.p.c., gdy pismo procesowe jest pierwszym pismem w sprawie, powinno zawierać m.in. numer Powszechnego Elektronicznego Systemu Ewidencji Ludności (PESEL) lub numer identyfikacji podatkowej (NIP) powoda będącego osobą fizyczną, jeżeli jest on obowiązany do jego posiadania lub posiada go nie mając takiego obowiązku. W postępowaniu cywilnym podanie numeru PESEL w pierwszym piśmie procesowym w sprawie jest wymogiem formalnym nadania mu skutecznego biegu. Reguła ta powinna zostać odniesiona do spraw wywołanych wniesieniem protestu wyborczego, co jest tym bardziej uzasadnione, że od 4 sierpnia 2023 r. obowiązują przepisy powołujące do życia Centralny Rejestr Wyborczy (art. 18 i n. k.wyb. W Centralnym Rejestrze Wyborców gromadzi się dane obejmujące m.in. numer ewidencyjny PESEL (art. 18a k.wyb.). Porządkowanie danych o wyborcach ma przeciwdziałać nadużyciom przy wnoszeniu protestów wyborczych (związanym np. ze składaniem pism przez osoby fikcyjne lub z użyciem danych osób zmarłych). Uznać niewątpliwie należy, że wymogiem formalnym protestu wyborczego jest podanie przez wnoszącego go wyborcę numeru PESEL, co pozwoli zweryfikować jego tożsamość w sposób niewątpliwy. Nadto należy zauważyć, że z utrwalonego orzecznictwa wynika, że w postępowaniu z protestów nie wzywa się do usunięcia braków formalnych, nie stosuje się tym samym art. 130 k.p.c. Jednocześnie Sąd Najwyższy przyznaje, że w dotychczasowej praktyce rozpatrywania protestów wyborczych (m.in. podczas rozpatrywania protestów składanych po wyborach prezydenckich w 2020 r.), odstępowano od restryktywnego wymagania przedstawiania przez Protestujących numerów PESEL. W praktyce skutkowało to jednakże następczymi trudnościami (odmowy przyjęcia korespondencji, brak adresatów pod wskazanym w proteście adresem), wskazującymi na nieprawidłowości, którym zapobiec można było wymagając uprzednio numeru PESEL. Nadto, niewątpliwie obecna zmiana stanu prawnego (związana z wspomnianym powyżej powołaniem do życia Centralnego Rejestru Wyborczego) zdecydowanie skutkuje przyjęciem ww. wymagań dotyczących pisma procesowego. Na marginesie Sąd Najwyższy zauważa również, że niezależnie od powyższego zastosowanie ww. przepisów skutkuje uznaniem, że protest wyborczy – złożony przed dniem ogłoszenia wyników wyborów przez Państwową Komisję Wyborczą, a nawet jeszcze na długo przed głosowaniem – jest niedopuszczalny z mocy prawa i podlega pozostawieniu bez dalszego biegu. Z wszystkich tych powodów, Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji. DZ r.g.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI