I NSW 11/22

Sąd Najwyższy2022-11-03
SNAdministracyjneprawo wyborczeŚrednianajwyższy
partie politycznesprawozdanie finansowePaństwowa Komisja WyborczaSąd Najwyższypostępowanie nieprocesowelegitymacja procesowazastępstwo procesowe

Podsumowanie

Sąd Najwyższy odrzucił skargę partii politycznej na uchwałę Państwowej Komisji Wyborczej dotyczącą sprawozdania finansowego z powodu wniesienia jej przez nieuprawnioną osobę i brak zastępstwa procesowego.

Sąd Najwyższy rozpoznał skargę partii politycznej Kongres Nowej Prawicy na uchwałę Państwowej Komisji Wyborczej odrzucającą sprawozdanie finansowe partii za 2019 rok. Skarga została wniesiona przez Prezesa partii, S. Ż. Sąd Najwyższy uznał, że skarga podlega odrzuceniu, ponieważ została wniesiona przez osobę nieposiadającą legitymacji czynnej, a także z powodu naruszenia wymogu zastępstwa procesowego przez adwokata lub radcę prawnego, który jest obligatoryjny w postępowaniu przed Sądem Najwyższym.

Sąd Najwyższy rozpoznał skargę partii politycznej Kongres Nowej Prawicy na uchwałę Państwowej Komisji Wyborczej nr 52/2022 z dnia 1 sierpnia 2022 r., która odrzuciła sprawozdanie partii o źródłach pozyskania środków finansowych za 2019 rok. Uchwała została doręczona partii 5 września 2022 r. Skarga została wniesiona 12 września 2022 r. przez S. Ż., Prezesa partii. Państwowa Komisja Wyborcza podtrzymała swoje stanowisko i wniosła o oddalenie skargi. Sąd Najwyższy zważył, że skarga podlega odrzuceniu jako wniesiona przez nieuprawnioną osobę. Zgodnie z art. 34b ustawy o partiach politycznych, skarga powinna spełniać wymogi pisma procesowego, a w postępowaniu przed Sądem Najwyższym obowiązuje zastępstwo przez adwokatów lub radców prawnych (art. 87¹ k.p.c.). Ponieważ ustawa o partiach politycznych nie precyzuje legitymacji czynnej do zaskarżenia uchwały w tym zakresie, a postępowanie toczy się w trybie nieprocesowym, Sąd Najwyższy stosuje przepisy Kodeksu postępowania cywilnego. W związku z tym, wniesienie skargi przez Prezesa partii, bez wykazania umocowania procesowego zgodnie z art. 87 i 89 § 1 k.p.c., skutkuje odrzuceniem skargi.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, skarga wniesiona przez Prezesa partii politycznej podlega odrzuceniu z powodu braku legitymacji czynnej oraz naruszenia obowiązku zastępstwa procesowego przez adwokata lub radcę prawnego.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że w postępowaniu wywołanym skargą na uchwałę Państwowej Komisji Wyborczej w przedmiocie odrzucenia sprawozdania finansowego partii politycznej, obowiązuje przymus adwokacko-radcowski. Skarga wniesiona przez Prezesa partii, bez wykazania odpowiedniego umocowania procesowego, nie spełnia wymogów formalnych i podlega odrzuceniu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucenie skargi

Strona wygrywająca

Państwowa Komisja Wyborcza

Strony

NazwaTypRola
Kongres Nowej Prawicyinstytucjaskarżący
Państwowa Komisja Wyborczaorgan_państwowyorgan
S. Ż.osoba_fizycznaPrezes partii politycznej Kongres Nowej Prawicy

Przepisy (7)

Główne

u.p.p. art. 34b § § 1

Ustawa o partiach politycznych

Określa prawo partii politycznej do wniesienia skargi na postanowienie Państwowej Komisji Wyborczej o odrzuceniu informacji o źródłach pozyskania środków finansowych oraz termin jej wniesienia.

k.p.c. art. 87¹ § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Stanowi o obowiązku zastępstwa stron przez adwokatów lub radców prawnych w postępowaniu przed Sądem Najwyższym.

Pomocnicze

u.p.p. art. 34b § § 2

Ustawa o partiach politycznych

Wskazuje, że do rozpatrzenia skargi stosuje się przepisy Kodeksu postępowania cywilnego o postępowaniu nieprocesowym.

k.p.c. art. 398¹ § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Reguluje możliwość stosowania przepisów k.p.c. w sprawach nieuregulowanych w ustawach szczególnych, w tym w postępowaniu przed Sądem Najwyższym.

k.p.c. art. 89 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Określa wymogi dotyczące przedstawienia dokumentu pełnomocnictwa procesowego.

u.p.p.

Ustawa o partiach politycznych

Ogólne przepisy dotyczące partii politycznych i ich sprawozdawczości finansowej.

k.w. art. 300 § § 1

Kodeks wyborczy

Przywołany dla porównania z przepisami dotyczącymi zaskarżania postanowień Państwowej Komisji Wyborczej w innej materii (utworzenie komitetu wyborczego).

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarga wniesiona przez nieuprawnioną osobę. Naruszenie obowiązku zastępstwa procesowego przez adwokata lub radcę prawnego.

Godne uwagi sformułowania

skarga podlega odrzuceniu jako wniesiona przez nieuprawnioną do tego osobę obowiązuje tzw. przymus adwokacko-radcowski nie skonkretyzowano, komu przysługuje legitymacja czynna stosowania przepisów Kodeksu postepowania cywilnego w zakresie, który nie wypacza celów szczególnego unormowania

Skład orzekający

Joanna Lemańska

przewodniczący

Marek Dobrowolski

sprawozdawca

Elżbieta Karska

członek

Paweł Księżak

członek

Oktawian Nawrot

członek

Adam Redzik

członek

Mirosław Sadowski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalenie wymogów formalnych skargi na uchwałę Państwowej Komisji Wyborczej, w tym konieczności zastępstwa procesowego przez adwokata lub radcę prawnego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej procedury zaskarżania uchwał Państwowej Komisji Wyborczej w przedmiocie sprawozdań finansowych partii politycznych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych związanych ze sprawozdawczością finansową partii politycznych i funkcjonowaniem organów wyborczych, co jest istotne dla prawników zajmujących się tym obszarem prawa.

Partia polityczna przegrywa sprawę w Sądzie Najwyższym przez błąd formalny: skarga odrzucona z powodu braku prawnika.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

SN
Sygn. akt I NSW 11/22
POSTANOWIENIE
składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego
Dnia 3 listopada 2022 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
Prezes SN Joanna Lemańska (przewodniczący)
‎
SSN Marek Dobrowolski (sprawozdawca)
‎
SSN Elżbieta Karska
‎
SSN Paweł Księżak
‎
SSN Oktawian Nawrot
‎
SSN Adam Redzik
‎
SSN Mirosław Sadowski
w sprawie ze skargi partii politycznej Kongres Nowej Prawicy
‎
na uchwałę Państwowej Komisji Wyborczej Nr 52/2022 z 1 sierpnia 2022 r.
‎
w sprawie sprawozdania partii politycznej Kongres Nowej Prawicy o źródłach pozyskania środków finansowych w 2019 r.
‎
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych 3 listopada 2022 r.
odrzuca skargę.
UZASADNIENIE
Uchwałą nr 52/2022 z 1 sierpnia 2022 r. (dalej: uchwała) Państwowa Komisja Wyborcza postanowiła odrzucić sprawozdanie partii politycznej Kongres Nowej Prawicy o źródłach pozyskania środków finansowych, w tym o kredytach bankowych i warunkach ich uzyskania oraz o wydatkach poniesionych ze środków Funduszu Wyborczego w 2019 r. z powodu naruszenia art. 24 ust. 8 ustawy o partiach politycznych. Uchwała została doręczona partii w dniu 5 września 2022 r.
W dniu 12 września 2022 r. wpłynęła do Sądu Najwyższego skarga na wskazaną uchwałę Państwowej Komisji Wyborczej podpisana osobiście przez S. Ż. - Prezesa partii politycznej Kongres Nowej Prawicy.
Pismem z dnia 10 października 2022 r. Państwowa Komisja Wyborcza podtrzymała swoje stanowisko zawarte w sentencji i w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały oraz wniosła o oddalenie skargi.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Skarga na uchwałę Państwowej Komisji Wyborczej podlega odrzuceniu jako wniesiona przez nieuprawnioną do tego osobę.
Zgodnie z art. 34b ustawy z dnia 27 czerwca 1997 r. o partiach politycznych (t.j. Dz.U. z 2022, poz. 372 ze zm.; dalej: ustawa o partiach politycznych) w przypadku odrzucenia informacji przez Państwową Komisję Wyborczą, partia polityczna ma prawo, w terminie 7 dni od dnia doręczenia postanowienia o
odrzuceniu informacji, wnieść do Sądu Najwyższego skargę na postanowienie Państwowej Komisji Wyborczej w przedmiocie odrzucenia informacji (§ 1). Do rozpatrzenia skargi stosuje się przepisy Kodeksu postępowania cywilnego o postępowaniu nieprocesowym (§ 2). W świetle powyższego należy stwierdzić, że
skarga powinna spełniać wymogi formalne określone dla pisma procesowego, a przy jej wniesieniu obowiązuje tzw. przymus adwokacko-radcowski, zgodnie bowiem z art. 87
1
k.p.c. w postępowaniu przed Sądem Najwyższym obowiązuje zastępstwo stron przez adwokatów lub radców prawnych (zob. M. Dębska,
Ustawa o partiach politycznych. Komentarz
, Warszawa 2013).
Jako, że w ustawie o partiach politycznych nie skonkretyzowano, komu przysługuje legitymacja czynna do zaskarżenia uchwały Państwowej Komisji Wyborczej w sprawie sprawozdania partii politycznej Kongres Nowej Prawicy o źródłach pozyskania środków finansowych - jak np. uczyniono to w odniesieniu do zaskarżenia postanowienia Państwowej Komisji Wyborczej o odmowie przyjęcia zawiadomienia o utworzeniu komitetu wyborczego w ustawie z dnia 5 stycznia 2011 r. Kodeks wyborczy (t.j. Dz.U. z 2022, poz. 1277 ze zm.),
które zgodnie z art. 300 § 1 k.w. przysługuje wyłącznie pełnomocnikowi wyborczemu - a z art. 34b
ustawy o partiach politycznych
wynika, że postępowanie wywołane skargą toczy się w trybie postępowania nieprocesowego, Sąd Najwyższy ma możliwość wykorzystania w sprawach nieuregulowanych w tej ustawie, stosowania przepisów Kodeksu postepowania cywilnego w zakresie, który nie wypacza celów szczególnego unormowania trybu regulowanych przepisami tej ustawy. Należy
przyjąć zatem, że legitymacja, o której mowa przysługuje partii politycznej jako stronie postępowania
na zasadach ogónych
(
art. 398
1
§ 1 k.p.c.), w konsekwencji czego, stosownie do art.
87
1
§ 1 k.p.c., do wniesienia przedmiotowej skargi należy uznać za obligatoryjne zastosowanie
tzw. przymusu adwokacko-radcowskiego.
Wobec powyższego, Sąd Najwyższy uznaje za niedopuszczalne wniesienie skargi na uchwałę Państwowej Komisji Wyborczej o odrzuceniu sprawozdania partii politycznej o źródłach pozyskania środków finansowych, w tym o kredytach bankowych i warunkach ich uzyskania oraz o wydatkach poniesionych ze środków Funduszu Wyborczego, przez Prezesa partii politycznej.
Zgodnie z regulacją kodeksową pełnomocnikiem procesowym może być tylko taka osoba, która została wymieniona w art. 87 k.p.c. Tymczasem z treści skargi nie wynika, by skarżący był osobą wymienioną w art. 87 k.p.c., której partia polityczna może udzielić pełnomocnictwa procesowego. Ponadto, stosownie do art. 89 § 1 k.p.c., aby można było mówić o pełnomocnictwie procesowym konieczne jest przedstawienie przy pierwszej czynności pełnomocnika stosownego dokumentu z podpisem mocodawcy lub jego uwierzytelnionego odpisu. Dokumentu spełniającego wymogi wynikające z art. 87
k.p.c. oraz art. 89 § 1 k.p.c. skarżący nie dołączył.
Mając powyższe na względzie, Sąd Najwyższy orzekł o odrzuceniu skargi na podstawie
art. 34b ustawy o partiach politycznych w zw. z art. 87
1
k.p.c. w zw. z art. 398
1
§ 1 k.p.c.
[as]

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI