I NSW 1086/23

Sąd Najwyższy2023-12-19
SNinneprawo wyborczeWysokanajwyższy
wyborySejmSenatprotestSąd NajwyższyKodeks wyborczyPKW

Podsumowanie

Sąd Najwyższy pozostawił protest przeciwko ważności wyborów bez dalszego biegu z powodu niespełnienia wymogów formalnych.

Skarżąca wniosła protest przeciwko ważności wyborów do Sejmu i Senatu RP, domagając się rozpatrzenia sprawy związanej z jej odwołaniem z funkcji Przewodniczącej Obwodowej Komisji Wyborczej. Sąd Najwyższy, powołując się na przepisy Kodeksu wyborczego i własne orzecznictwo, uznał, że protest nie zawierał zarzutów dotyczących naruszenia własnego interesu skarżącej ani nie wskazywał dowodów. W związku z tym, na podstawie art. 243 § 1 k.wyb., protest został pozostawiony bez dalszego biegu.

Protest wyborczy został wniesiony przez H.G. do Sądu Najwyższego przeciwko ważności wyborów do Sejmu i Senatu RP zarządzonych na dzień 15 października 2023 r. Skarżąca domagała się rozpatrzenia sprawy dotyczącej jej odwołania z funkcji Przewodniczącej Obwodowej Komisji Wyborczej. Sąd Najwyższy, po analizie protestu i stanowiska Prokuratora Generalnego, postanowił pozostawić protest bez dalszego biegu. Uzasadnienie opiera się na przepisach Kodeksu wyborczego, w szczególności art. 241 § 1 i § 3 oraz art. 243 § 1 k.wyb. Sąd podkreślił, że protest powinien zawierać zarzuty dotyczące naruszenia własnego, konkretnego interesu protestującego, poparte dowodami. W analizowanym przypadku zarzuty były abstrakcyjne, dotyczyły innych osób lub nie były związane z sytuacją prawną skarżącej. Ponadto, Sąd odwołał się do uchwały I NZP 8/23, która nadała moc zasady prawnej i wykluczyła stosowanie przepisów KPC o uzupełnianiu braków formalnych w sprawach protestów wyborczych. W związku z brakiem formalnym protestu, który nie podlegał konwalidacji, Sąd Najwyższy pozostawił go bez dalszego biegu.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, protest powinien zostać pozostawiony bez dalszego biegu.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że protest wyborczy musi zawierać konkretne zarzuty dotyczące naruszenia własnego interesu protestującego, poparte dowodami. Zarzuty abstrakcyjne, hipotetyczne lub dotyczące innych osób nie spełniają wymogów formalnych. Ponadto, w sprawach protestów wyborczych nie stosuje się przepisów KPC o uzupełnianiu braków formalnych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

pozostawienie protestu bez dalszego biegu

Strony

NazwaTypRola
H. G.osoba_fizycznaskarżąca
Przewodniczący Państwowej Komisji Wyborczejinstytucjauczestnik
Prokurator Generalnyorgan_państwowyuczestnik

Przepisy (8)

Główne

k.wyb. art. 241 § 1

Kodeks wyborczy

Protest przeciwko ważności wyborów do Sejmu wnosi się do Sądu Najwyższego w terminie 7 dni od dnia ogłoszenia wyników wyborów. Nadanie go w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego jest równoznaczne z wniesieniem.

k.wyb. art. 241 § 3

Kodeks wyborczy

Wnoszący protest powinien sformułować zarzuty oraz przedstawić lub wskazać dowody, na których opiera swoje zarzuty.

k.wyb. art. 243 § 1

Kodeks wyborczy

Sąd Najwyższy pozostawia bez dalszego biegu protest wniesiony przez osobę nieuprawnioną lub niespełniający warunków formalnych.

Pomocnicze

k.wyb. art. 258

Kodeks wyborczy

u.o.r.o.

Ustawa o referendum ogólnokrajowym

k.p.c. art. 130 § 1-2

Kodeks postępowania cywilnego

Nie mają zastosowania w postępowaniach protestowych wyborczych.

k.p.c. art. 130a § 1-3

Kodeks postępowania cywilnego

Nie mają zastosowania w postępowaniach protestowych wyborczych.

u.p.p.

Ustawa Prawo pocztowe

Definiuje operatora wyznaczonego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Protest nie zawierał zarzutów dotyczących naruszenia własnego, konkretnego, rzeczywistego i aktualnego interesu protestującego. W proteście nie wskazano dowodów na poparcie zarzutów. W sprawach protestów wyborczych nie stosuje się przepisów KPC o uzupełnianiu braków formalnych.

Godne uwagi sformułowania

przedmiotem protestu nie mogą być zarzuty abstrakcyjne, hipotetyczne, dotyczące innych osób, bliżej nieokreślone, niezwiązane ściśle z sytuacją prawną protestującego nie można zapominać, że Sąd Najwyższy nie jest upoważniony ani do inicjowania postępowania protestowego z urzędu, ani do formułowania za protestującego zarzutów, ani wreszcie do wskazywania dowodów

Skład orzekający

Tomasz Demendecki

przewodniczący-sprawozdawca

Elżbieta Karska

członek

Janusz Niczyporuk

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie wymogów formalnych protestów wyborczych i braku możliwości uzupełniania braków formalnych w postępowaniu przed Sądem Najwyższym."

Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie postępowań w przedmiocie protestów wyborczych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie dotyczy ważnego aspektu procedury wyborczej, jakim jest składanie protestów. Choć nie zawiera zaskakujących faktów, precyzyjnie określa wymogi formalne, co jest istotne dla prawników zajmujących się prawem wyborczym.

Jak prawidłowo złożyć protest wyborczy? Sąd Najwyższy wyjaśnia kluczowe wymogi formalne.

Sektor

inne

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

SN
I NSW 1086/23
POSTANOWIENIE
Dnia 19 grudnia 2023 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Tomasz Demendecki (przewodniczący, sprawozdawca)
‎
SSN Elżbieta Karska
‎
SSN Janusz Niczyporuk
w sprawie z protestu H. G.
‎
przeciwko ważności wyborów do Sejmu RP i Senatu RP zarządzonych na dzień 15 października 2023 r.,
z udziałem Przewodniczącego Państwowej Komisji Wyborczej i Prokuratora Generalnego,
‎
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych 19 grudnia 2023 r.,
pozostawia protest bez dalszego biegu.
UZASADNIENIE
H.G. (dalej: „Skarżąca”) 25 października 2023 r. (data stempla pocztowego) wniosła do Sądu Najwyższego protest przeciwko ważności wyborów do Sejmu i Senatu przeprowadzonych
w dniu 15 października 2023 r. W piśmie Skarżąca wniosła o rozpatrzenie sprawy związanej z odwołaniem jej
z funkcji Przewodniczącej Obwodowej Komisji Wyborczej nr […] w O.
Prokurator Generalny w swoim stanowisku z 17 listopada 2023 r. wyraził pogląd, że protest należy pozostawić bez dalszego biegu.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Protest wyborczy pozostawiono bez dalszego biegu.
Zgodnie z art. 241 § 1
k.wyb.
protest przeciwko ważności wyborów do Sejmu wnosi się na piśmie do Sądu Najwyższego w terminie 7 dni od dnia ogłoszenia wyników wyborów przez Państwową Komisję Wyborczą w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej, przy czym nadanie w tym terminie protestu w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. – Prawo pocztowe jest równoznaczne z wniesieniem go do Sądu Najwyższego.
Stosownie do brzmienia art. 241 § 3 k.wyb. wnoszący protest powinien sformułować w nim zarzuty oraz przedstawić lub wskazać dowody, na których opiera swoje zarzuty.
Konstrukcyjnym elementem protestu wyborczego jest takie sformułowanie zarzutów popełnienia konkretnych przestępstw lub naruszeń
ustawy o referendum ogólnokrajowym lub Kodeksu wyborczego dotyczących głosowania, ustalenia wyników głosowania lub wyniku referendum lub wyborów
, które poparte są dowodami i wykazują naruszenie własnego, konkretnego, rzeczywistego i  aktualnego interesu protestującego orzecznictwie Sądu Najwyższego słusznie wskazuje się, że przedmiotem protestu nie mogą być zarzuty abstrakcyjne, hipotetyczne, dotyczące innych osób, bliżej nieokreślone, niezwiązane ściśle z  sytuacją prawną protestującego (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z  7 listopada 2023 r., I NSW 86/23; z 14 listopada 2023 r., I NSWR 46/23; z 30 października 2019 r., I NSW 117/19; z 18 lipca 2019 r., I  NSW 39/19).
Z kolei w świetle art. 243 § 1 k.wyb. Sąd Najwyższy pozostawia bez dalszego biegu protest wniesiony przez osobę do tego nieuprawnioną lub niespełniający warunków formalnych.
Podkreślić należy, że Sąd Najwyższy uchwałą z 25 października 2023 r., I NZP 8/23, której nadano moc zasady prawnej, jednoznacznie stwierdził, że „w postępowaniach zainicjowanych protestami przeciwko ważności wyborów: do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej i do Senatu Rzeczypospolitej Polskiej, Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej oraz do Parlamentu Europejskiego w Rzeczypospolitej Polskiej, o których mowa w ustawie z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy (tekst jedn. Dz.U. 2022, poz. 1277, ze zm.), a także w postępowaniu zainicjowanym protestem przeciwko ważności referendum, o którym mowa w ustawie z dnia 14 marca 2003 r. o referendum ogólnokrajowym (tekst jedn. Dz.U. 2020, poz. 851, ze zm.), nie mają zastosowania przepisy art. 130 § 1-2 oraz art. 130
1a
§ 1-3 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (tekst jedn. Dz.U. 2023, poz. 1550, ze zm.)”. W sprawach dotyczących protestów wyborczych nie wzywa się zatem skarżących do uzupełnienia braku formalnego pisma.
W ocenianym proteście nie sformułowano zarzutów dotyczących naruszenia własnego, konkretnego, rzeczywistego i aktualnego interesu wnoszącego protest. Podkreślić także należy, że w analizowanym proteście nie wskazano w zasadzie żadnych zarzutów dotyczących przebiegu głosowania lub
ustalenia wyników głosowania
. Skarżąca zarzuca jedynie nieprawidłowości w odwołaniu jej z funkcji Przewodniczącej Obwodowej Komisji Wyborczej nr […] w O.
Nie można jednak zapominać, że Sąd Najwyższy nie jest upoważniony ani do inicjowania postępowania protestowego z urzędu, ani do formułowania za protestującego zarzutów, ani wreszcie do wskazywania dowodów, na których protestujący opiera swoje zarzuty. Wniesiony protest obarczony jest zatem brakiem formalnym, który nie podlega konwalidacji w niniejszym postępowaniu.
Z powyższych względów Sąd Najwyższy, działając na podstawie art. 243 § 1 zd.1 k.wyb. w zw. z art. 258 k.wyb., postanowił jak w sentencji.
[ms]
[ał]

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę