I NSW 10723/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpoznał skargę partii politycznej Konfederacja Wolność i Niepodległość na uchwałę Państwowej Komisji Wyborczej (PKW) nr 233/2025 z dnia 22 września 2025 r., która odrzuciła informację finansową partii za rok 2024. PKW uznała, że wydatki na gadżety wyborcze (czapki z napisem „MENTZEN – 2025”) oraz organizację spotkań promocyjnych, które miały miejsce we wrześniu-grudniu 2024 r., stanowiły wydatki na cele niezwiązane z działalnością statutową partii, naruszając tym samym art. 24 ust. 2 w zw. z art. 28 ust. 1 ustawy o partiach politycznych. Skarżąca zarzuciła PKW m.in. błędne ustalenie stanu faktycznego, błędną wykładnię przepisów oraz niezastosowanie się do celów statutowych partii. Sąd Najwyższy uznał skargę za zasadną. Wskazał, że PKW, odrzucając informację finansową na podstawie art. 34a ust. 1a ustawy, powinna była zbadać zgodność wydatków z celami statutowymi partii, co nie zostało uczynione. Sąd podkreślił, że statut partii (§ 6 ust. 1 i 2) dopuszcza udział w życiu publicznym i realizację celów statutowych poprzez organizację spotkań i promocję liderów. PKW arbitralnie uznała działania promocyjne za agitację wyborczą, nie analizując przepisów Kodeksu wyborczego dotyczących kampanii ani nie odnosząc się do definicji działalności statutowej zawartej w statucie partii. Sąd stwierdził, że PKW nie wykazała, iż kwestionowane wydatki były niezgodne z celami statutowymi, a tym samym zarzuty nr 1 i 2 skargi uznał za zasadne. Zarzuty dotyczące błędnej wykładni przepisów (nr 3) oraz błędnego ustalenia stanu faktycznego w kontekście kampanii wyborczej (nr 4, 5, 6) zostały uznane za niezasadne.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących finansowania partii politycznych, kontroli informacji finansowych przez PKW oraz relacji między działalnością statutową partii a kampanią wyborczą.
Dotyczy specyficznej sytuacji odrzucenia informacji finansowej przez PKW i oceny działań promocyjnych partii politycznej przed oficjalnym rozpoczęciem kampanii wyborczej.
Zagadnienia prawne (2)
Czy Państwowa Komisja Wyborcza, odrzucając informację finansową partii politycznej, powinna zbadać zgodność wydatków z celami statutowymi partii, czy też wystarczające jest stwierdzenie, że wydatki miały charakter agitacji wyborczej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, PKW powinna zbadać zgodność wydatków z celami statutowymi partii. Samo stwierdzenie, że działania miały cechy agitacji wyborczej, nie jest wystarczające do odrzucenia informacji finansowej, jeśli nie wykazano braku zgodności z celami statutowymi.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że PKW odrzucając informację finansową na podstawie art. 34a ust. 1a ustawy o partiach politycznych, powinna była zbadać zgodność wydatków z celami statutowymi partii, co nie zostało uczynione. PKW arbitralnie uznała działania promocyjne za agitację wyborczą, nie analizując przepisów Kodeksu wyborczego ani statutu partii.
Czy wydatki partii politycznej na organizację spotkań promocyjnych i zakup gadżetów przed oficjalnym rozpoczęciem kampanii wyborczej, które promują lidera jako potencjalnego kandydata, mogą być uznane za wydatki na cele niezwiązane z działalnością statutową?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Niekoniecznie. Organizacja spotkań i promocja liderów partii, nawet przed oficjalnym rozpoczęciem kampanii, może mieścić się w działalności statutowej partii, o ile nie narusza przepisów prawa. PKW nie wykazała braku takiej zgodności.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podkreślił, że statut partii dopuszcza udział w życiu publicznym i promocję liderów. PKW nie wykazała, że organizowane spotkania i zakup gadżetów nie mieściły się w celach statutowych partii, a jedynie arbitralnie uznała je za agitację wyborczą, nie odnosząc się do przepisów Kodeksu wyborczego.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Konfederacja Wolność i Niepodległość | partia_polityczna | skarżąca |
| Państwowa Komisja Wyborcza | organ_państwowy | organ |
Przepisy (6)
Główne
u.p.p. art. 34a § 1 pkt 3
Ustawa o partiach politycznych
Odrzucenie informacji finansowej w razie stwierdzenia wykorzystania środków z subwencji na cele niezwiązane z działalnością statutową.
u.p.p. art. 34a § 1a
Ustawa o partiach politycznych
Odrzucenie informacji finansowej w razie stwierdzenia wykorzystania środków z subwencji na cele niezwiązane z działalnością statutową.
Pomocnicze
u.p.p. art. 24 § 2
Ustawa o partiach politycznych
Określa zasady wydatkowania środków partii politycznych.
u.p.p. art. 28 § 1
Ustawa o partiach politycznych
Określa zasady wydatkowania środków partii politycznych.
k.wyb. art. 105 § 1
Kodeks wyborczy
Definicja agitacji wyborczej.
k.p.c. art. 516
Kodeks postępowania cywilnego
Przepisy dotyczące postępowania przed Sądem Najwyższym w sprawach cywilnych.
Argumenty
Skuteczne argumenty
PKW nie zbadała celów statutowych partii przed odrzuceniem informacji finansowej. • PKW arbitralnie uznała działania promocyjne za agitację wyborczą, nie odnosząc się do przepisów Kodeksu wyborczego. • Organ nie wykazał, że wydatki były niezgodne z celami statutowymi partii.
Odrzucone argumenty
Wydatki na gadżety i spotkania promocyjne miały charakter agitacji wyborczej i były niezgodne z prawem. • Działania partii naruszyły zasadę równości kandydatów i komitetów wyborczych.
Godne uwagi sformułowania
PKW nie zbadała w ogóle postanowień statutowych określających cele Partii i sposób ich realizacji. • PKW nie podjęła nawet próby oceny działalności Skarżącej z punktu widzenia § 6 ust. 1 i 2 Statutu. • PKW, identyfikując wspomniane spotkania Partii jako wydarzenia o charakterze kampanii wyborczej, nie wyjaśniła w ogóle, jakie znaczenie w zakresie tych ustaleń miała treść przepisów odnoszących się do kampanii wyborczej i agitacji wyborczej ujętych w ustawie z dnia 5 stycznia 2011 kodeks wyborczy.
Skład orzekający
Krzysztof Wiak
przewodniczący
Paweł Czubik
członek
Marek Dobrowolski
członek
Paweł Księżak
członek
Joanna Lemańska
członek
Grzegorz Pastuszko
sprawozdawca
Paweł Wojciechowski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących finansowania partii politycznych, kontroli informacji finansowych przez PKW oraz relacji między działalnością statutową partii a kampanią wyborczą."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji odrzucenia informacji finansowej przez PKW i oceny działań promocyjnych partii politycznej przed oficjalnym rozpoczęciem kampanii wyborczej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy finansowania partii politycznych i kontroli przez PKW, co jest istotne dla zrozumienia zasad funkcjonowania życia politycznego w Polsce. Pokazuje, jak sądy interpretują granice między działalnością statutową a kampanią wyborczą.
“Sąd Najwyższy: PKW nie może arbitralnie odrzucać sprawozdań finansowych partii bez analizy statutu.”
Sektor
polityka
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.