I NSW 10681/25

Sąd Najwyższy2025-07-15
SNinneprawo wyborczeŚrednianajwyższy
wybory prezydenckieprotest wyborczySąd NajwyższyKodeks wyborczyterminy procesoweobywatel za granicąpełnomocnik

Sąd Najwyższy pozostawił protest przeciwko ważności wyborów Prezydenta RP bez dalszego biegu z powodu wniesienia go po terminie i z naruszeniem wymogów formalnych dotyczących obywateli przebywających za granicą.

Wnosząca protest, obywatelka przebywająca w Wielkiej Brytanii, wniosła protest przeciwko ważności wyborów Prezydenta RP z naruszeniem terminów i wymogów formalnych. Protest został nadany zagranicznym operatorem pocztowym, a wnosząca nie ustanowiła pełnomocnika w kraju. Sąd Najwyższy, powołując się na Kodeks wyborczy, uznał protest za wniesiony po terminie i niespełniający warunków formalnych, w związku z czym pozostawił go bez dalszego biegu.

Protest przeciwko ważności wyborów Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, zarządzonych na dzień 18 maja 2025 r., został wniesiony przez J.B. przebywającą w Wielkiej Brytanii. Protest został nadany zagranicznym operatorem pocztowym w dniu 14 czerwca 2025 r. Państwowa Komisja Wyborcza ogłosiła wyniki wyborów 2 czerwca 2025 r., co oznaczało, że termin na wniesienie protestu upływał 16 czerwca 2025 r. Sąd Najwyższy, rozpatrując protest na posiedzeniu niejawnym, stwierdził, że został on wniesiony po terminie. Zgodnie z Kodeksem wyborczym, protest powinien zostać wniesiony do Sądu Najwyższego nie później niż w ciągu 14 dni od podania wyników do publicznej wiadomości, a nadanie go w polskiej placówce pocztowej jest równoznaczne z wniesieniem. W przypadku obywateli przebywających za granicą, protest można złożyć u konsula lub kapitana statku, z obowiązkiem ustanowienia pełnomocnika w kraju. Sąd uznał, że nadanie protestu zagranicznym operatorem pocztowym nie jest równoznaczne z wniesieniem go w terminie do Sądu Najwyższego, a wnosząca protest nie spełniła wymogów formalnych. W związku z tym, na podstawie art. 322 § 1 k.wyb. w zw. z art. 321 § 1 i 2 k.wyb., Sąd Najwyższy pozostawił protest bez dalszego biegu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, protest taki jest wniesiony po terminie i nie spełnia wymogów formalnych, jeśli nie został złożony właściwemu konsulowi lub nie ustanowiono pełnomocnika w kraju, a nadanie go zagranicznym operatorem pocztowym nie jest równoznaczne z wniesieniem go do Sądu Najwyższego w terminie.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołał się na przepisy Kodeksu wyborczego dotyczące terminów i sposobu wnoszenia protestów wyborczych, w tym dla obywateli przebywających za granicą. Podkreślono, że nadanie protestu zagranicznym operatorem pocztowym nie jest równoznaczne z wniesieniem go do Sądu Najwyższego w terminie, a brak ustanowienia pełnomocnika w kraju przez osobę przebywającą za granicą stanowi naruszenie wymogów formalnych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

pozostawienie protestu bez dalszego biegu

Strony

NazwaTypRola
J.B.osoba_fizycznawnosząca protest

Przepisy (4)

Główne

k.wyb. art. 321 § § 1

Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. Kodeks wyborczy

Protest przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej wnosi się na piśmie do Sądu Najwyższego nie później niż w ciągu 14 dni od dnia podania wyników wyborów do publicznej wiadomości przez PKW. Nadanie w tym terminie protestu w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego jest równoznaczne z wniesieniem go do Sądu Najwyższego.

k.wyb. art. 321 § § 2

Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. Kodeks wyborczy

W odniesieniu do wyborcy przebywającego za granicą lub na polskim statku morskim wymogi wymienione w § 1 uważa się za spełnione, jeżeli protest został złożony odpowiednio właściwemu terytorialnie konsulowi lub kapitanowi statku. Wyborca obowiązany jest dołączyć do protestu zawiadomienie o ustanowieniu swojego pełnomocnika zamieszkałego w kraju lub pełnomocnika do doręczeń zamieszkałego w kraju, pod rygorem pozostawienia protestu bez biegu.

k.wyb. art. 322 § § 1

Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. Kodeks wyborczy

Sąd Najwyższy pozostawia bez dalszego biegu protest wniesiony przez osobę do tego nieuprawnioną lub niespełniający warunków formalnych określonych w art. 321 k.wyb. Niedopuszczalne jest przywrócenie terminu do wniesienia protestu.

Pomocnicze

Ustawa z dnia 23 listopada 2012 r. Prawo pocztowe

Definicja operatora wyznaczonego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Protest wniesiony po terminie. Protest nie spełnia wymogów formalnych (brak pełnomocnika w kraju dla osoby przebywającej za granicą). Nadanie protestu zagranicznym operatorem pocztowym nie jest równoznaczne z wniesieniem go do Sądu Najwyższego w terminie.

Godne uwagi sformułowania

nadanie w tym terminie protestu w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego [...] jest równoznaczne z wniesieniem go do Sądu Najwyższego nie ustanowiła pełnomocnika zamieszkałego w kraju, ani pełnomocnika do doręczeń zamieszkałego w kraju nadanie protestu wyborczego w innej niż polska placówce operatora pocztowego nie może zostać uznane za równoznaczne z wniesieniem go do Sądu Najwyższego w ustawowym terminie

Skład orzekający

Oktawian Nawrot

przewodniczący

Marek Dobrowolski

sprawozdawca

Janusz Niczyporuk

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja terminów i wymogów formalnych wnoszenia protestów wyborczych przez obywateli przebywających za granicą, w szczególności w kontekście nadawania przesyłek zagranicznymi operatorami pocztowymi."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji obywatela przebywającego za granicą i korzystającego z zagranicznych usług pocztowych. Może być mniej istotne dla protestów wnoszonych w kraju.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych związanych z wyborami prezydenckimi i prawem obywateli przebywających za granicą do udziału w procesie wyborczym poprzez składanie protestów. Choć rozstrzygnięcie jest formalne, podkreśla znaczenie precyzyjnego przestrzegania przepisów.

Ważne! Protest wyborczy nadany z zagranicy odrzucony przez Sąd Najwyższy – dlaczego?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
I NSW 10681/25
POSTANOWIENIE
Dnia 15 lipca 2025 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Oktawian Nawrot (przewodniczący)
‎
SSN Marek Dobrowolski (sprawozdawca)
‎
SSN Janusz Niczyporuk
w sprawie z protestu J.B.
przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej,
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych
‎
w dniu 15 lipca 2025 r.,
pozostawia protest bez dalszego biegu.
UZASADNIENIE
Dnia 2 lipca 2025 r. (data prezentaty Sądu Najwyższego) J.B. (dalej: „wnosząca protest”) wniosła do Sądu Najwyższego protest przeciwko ważności wyborów Prezydenta Rzeczypospolitej zarządzonych na dzień 18 maja 2025 r. Wniesienie protestu nastąpiło poprzez jego nadanie w dniu 14 czerwca 2025 r. za pomocą zagranicznego operatora pocztowego R.M. z Wielkiej Brytanii.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Protest należało pozostawić bez dalszego biegu.
Zgodnie z art. 321 § 1 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. Kodeks wyborczy (tekst jedn. Dz.U. z 2025 r., poz. 365; dalej: „k.wyb.”) protest przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej wnosi się na piśmie do Sądu Najwyższego nie później niż w ciągu 14 dni od dnia podania wyników wyborów do publicznej wiadomości przez Państwową Komisję Wyborczą (dalej: PKW). Nadanie w tym terminie protestu w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23
listopada 2012 r. - Prawo pocztowe jest równoznaczne z wniesieniem go do Sądu Najwyższego.
Ponadto, z art. 321 § 2 k.wyb. jednoznacznie wynika, że w odniesieniu do wyborcy przebywającego za granicą lub na polskim statku morskim wymogi wymienione w § 1 uważa się za spełnione, jeżeli protest został złożony odpowiednio właściwemu terytorialnie konsulowi lub kapitanowi statku. Wyborca obowiązany jest dołączyć do protestu zawiadomienie o ustanowieniu swojego pełnomocnika zamieszkałego w kraju lub pełnomocnika do doręczeń zamieszkałego w kraju, pod rygorem pozostawienia protestu bez biegu.
Natomiast w świetle art. 322 § 1 k.wyb.
Sąd Najwyższy pozostawia bez dalszego biegu protest wniesiony przez osobę do tego nieuprawnioną lub niespełniający warunków formalnych określonych w art. 321 k.wyb. Ponadto ze wskazanego przepisu jednoznacznie wynika, że niedopuszczalne jest przywrócenie terminu do wniesienia protestu.
Państwowa Komisja Wyborcza ogłosiła wyniki wyborów na
Prezydenta RP w dniu 2 czerwca 2025
r., a więc ostateczny termin do wniesienia protestu wyborczego upłynął dnia 16 czerwca 2025 r.
W niniejszej sprawie z treści protestu wynika, że wnosząca protest przebywa
w Wielkiej Brytanii
, lecz nie ustanowiła pełnomocnika zamieszkałego w kraju, ani pełnomocnika do doręczeń zamieszkałego w kraju. Wprawdzie wnosząca protest nadała przesyłkę w zagranicznej placówce pocztowej do dnia 16 czerwca 2025 r. (tj. do dnia ustawowego terminu na składanie protestów), jednakże podkreślenia wymaga, że nadanie protestu wyborczego w innej niż polska placówce operatora pocztowego nie może zostać uznane za równoznaczne z wniesieniem go do Sądu Najwyższego w ustawowym terminie (zob. np. postanowienia Sądu Najwyższego: z 18 lipca 2019 r., I NSW 65/19; z 5 grudnia 2023 r., I NSW 822/23; z 10 lipca 2024 r., I NSW 35/24). Wnosząca protest nie skorzystała z możliwości złożenia protestu właściwemu terytorialnie konsulowi, ani też nie nadała pisma w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy Prawo pocztowe, co w rezultacie prowadzi do konieczności potraktowania przedmiotowego protestu jako złożonego w dniu wpływu do Sądu Najwyższego, a zatem w dniu 2 lipca 2025 r., czyli po upływie ustawowego terminu na składanie protestów wyborczych.
Wskazany protest został zatem wniesiony po ustawowym terminie
, a więc
nie spełnił warunków określonych w art. 321 § 1 i 2 k. wyb.
Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy, na podstawie art. 322 § 1 k.wyb. w zw. z art. 321 § 1 i 2 k.wyb., orzekł jak w sentencji postanowienia, pozostawiając protest bez dalszego biegu.
Z.G.
[a.ł]
Marek Dobrowolski      Oktawian Nawrot     Janusz Niczyporuk

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI