I NSW 179/25
Podsumowanie
Sąd Najwyższy pozostawił bez dalszego biegu protest wyborczy dotyczący wyborów Prezydenta RP z powodu niespełnienia wymogów formalnych i braku uprawdopodobnienia zarzutów.
Wnosząca protest M. R. wniosła do Sądu Najwyższego protest wyborczy dotyczący II tury wyborów Prezydenta RP, domagając się stwierdzenia nieważności wyborów lub ich powtórzenia z powodu rzekomych nieprawidłowości. Sąd Najwyższy, po analizie stanowisk Prokuratora Generalnego i Państwowej Komisji Wyborczej, uznał protest za niedopuszczalny z powodu niespełnienia wymogów formalnych i braku uprawdopodobnienia zarzutów, co skutkowało pozostawieniem go bez dalszego biegu.
Protest wyborczy wniesiony przez M. R. do Sądu Najwyższego dotyczył II tury wyborów Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej. Wnosząca domagała się stwierdzenia nieważności wyborów lub ich powtórzenia, powołując się na poważne nieprawidłowości i wnioskując o przeprowadzenie postępowania dowodowego oraz dopuszczenie opinii biegłych. Sąd Najwyższy, opierając się na przepisach Kodeksu wyborczego (art. 82 § 1, art. 321 § 3, art. 322 § 1 k.wyb.) oraz utrwalonym orzecznictwie, stwierdził, że protest nie spełnia wymogów formalnych. Zarzuty miały charakter spekulatywny, opierały się na hipotetycznych założeniach i domniemaniach, a nie na przedstawionych dowodach. Sąd odnotował, że z urzędu znane są mu nieprawidłowości w sporządzeniu protokołów w kilku obwodach, jednakże wnosząca protest nie sformułowała zarzutu dotyczącego tych konkretnych komisji, a jedynie kwestionowała ogólną zmianę poparcia. W konsekwencji, Sąd Najwyższy, zgodnie z art. 322 § 1 k.wyb., pozostawił protest bez dalszego biegu.
Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.
SprawdźZagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, protest wyborczy, który nie spełnia wymogów formalnych określonych w Kodeksie wyborczym, w tym nie uprawdopodabnia zarzutów dowodami, powinien zostać pozostawiony bez dalszego biegu.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy powołując się na przepisy Kodeksu wyborczego (art. 82 § 1, art. 321 § 3, art. 322 § 1) oraz utrwalone orzecznictwo, wskazał, że zarzuty w proteście muszą być konkretne, poparte dowodami i mieścić się w katalogu określonym w art. 82 § 1 k.wyb. Ogólnikowe twierdzenia, spekulacje i domniemania, bez przedstawienia dowodów, nie spełniają tych wymogów, co skutkuje niedopuszczalnością protestu i koniecznością jego pozostawienia bez dalszego biegu.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
pozostawienie protestu bez dalszego biegu
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. R. | osoba_fizyczna | wnosząca protest |
| Przewodniczący Państwowej Komisji Wyborczej | organ_państwowy | uczestnik |
| Prokurator Generalny | organ_państwowy | uczestnik |
Przepisy (7)
Główne
k.wyb. art. 82 § 1
Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy
Określa podstawy wniesienia protestu przeciwko ważności wyborów: przestępstwo przeciwko wyborom lub naruszenie przepisów kodeksu mające wpływ na wynik wyborów.
k.wyb. art. 321 § 3
Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy
Wymóg sformułowania w proteście zarzutów oraz przedstawienia lub wskazania dowodów, na których się opiera.
k.wyb. art. 322 § 1
Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy
Podstawa do pozostawienia protestu bez dalszego biegu, jeśli nie spełnia warunków określonych w art. 321 k.wyb.
Pomocnicze
Konstytucja RP art. 129 § 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Prawo wyborcy do zgłoszenia do Sądu Najwyższego protestu przeciwko ważności wyboru Prezydenta Rzeczypospolitej na zasadach określonych w ustawie.
k.k.
Kodeks karny
Przepisy dotyczące przestępstw przeciwko wyborom.
k.wyb. art. 241 § 1
Kodeks wyborczy
Podstawa prawna podana przez wnoszącą protest (choć Sąd uznał ją za nieadekwatną do zarzutów).
k.wyb. art. 241 § 2
Kodeks wyborczy
Podstawa prawna podana przez wnoszącą protest (choć Sąd uznał ją za nieadekwatną do zarzutów).
Argumenty
Skuteczne argumenty
Protest nie spełnia wymogów formalnych określonych w Kodeksie wyborczym. Zarzuty w proteście są ogólnikowe, spekulatywne i niepoparte dowodami. Wnosząca protest nie uprawdopodobniła podniesionych twierdzeń. Zarzuty nie mieszczą się w przedmiocie protestu określonym w art. 82 § 1 k.wyb.
Godne uwagi sformułowania
wszelkie zarzuty, inne niż te określone w art. 82 § 1 k.wyb., stanowią wyjście poza przewidziany w kodeksie wyborczym przedmiot protestu, co czyni go niedopuszczalnym nie mieszczą się ogólnikowe zarzuty sprowadzające się do hipotetycznego założenia o nieprawidłowościach wyborczych, oparte jedynie na kontestowaniu wyników wyborów [...] na domniemaniach, hipotezach i założeniach o nieprawidłowościach, bez przedstawiania dowodów informacje mają w istocie charakter spekulatywny i opierają się na hipotetycznych założeniach i domniemaniach
Skład orzekający
Joanna Lemańska
przewodniczący
Grzegorz Pastuszko
sprawozdawca
Mirosław Sadowski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie niedopuszczalności protestów wyborczych z powodu niespełnienia wymogów formalnych i braku dowodów."
Ograniczenia: Dotyczy specyfiki protestów wyborczych przeciwko ważności wyborów Prezydenta RP.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa jest interesująca dla prawników ze względu na interpretację wymogów formalnych protestów wyborczych i stosowanie przepisów Kodeksu wyborczego. Pokazuje, jak sąd podchodzi do zarzutów dotyczących przebiegu wyborów.
“Protest wyborczy odrzucony: Sąd Najwyższy wyjaśnia, co jest potrzebne do podważenia wyników wyborów.”
Sektor
inne
Masz pytanie dotyczące tej sprawy?
Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
SN I NSW 179/25 POSTANOWIENIE Dnia 30 czerwca 2025 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Joanna Lemańska (przewodniczący) SSN Grzegorz Pastuszko (sprawozdawca) SSN Mirosław Sadowski w sprawie z protestu M. R. przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej, z udziałem Przewodniczącego Państwowej Komisji Wyborczej i Prokuratora Generalnego, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 30 czerwca 2025 r., pozostawia protest bez dalszego biegu. Grzegorz Pastuszko Joanna Lemańska Mirosław Sadowsk [D.Z.]i UZASADNIENIE M. R. (dalej także: „wnosząca protest”) pismem z 9 czerwca 2025 r. wniosła do Sądu Najwyższego protest wyborczy dotyczący II tury wyborów Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, która odbyła się 1 czerwca 2025 r. Jak wskazała, uczyniła to w związku z poważnymi nieprawidłowościami mającymi miejsce podczas głosowania w dniu 1 czerwca 2025 roku. W proteście wniosła o: 1) stwierdzenie nieważności wyborów Prezydenta RP z dnia 1 czerwca 2025 r., ewentualnie ich powtórzenie w całości lub w części, 2) przeprowadzenie postępowania dowodowego w zakresie opisanych nieprawidłowości, 3) dopuszczenie opinii biegłych z zakresu statystyki oraz informatyki w celu oceny danych liczbowych i użycia aplikacji wyborczej. Jako podstawę prawną protestu podała art. 241 §1 i §2 k.wyb. W piśmie z 16 czerwca 2025 r. Prokurator Generalny zajął stanowisko względem protestu, uznając, że protest wymaga pozostawienia bez dalszego biegu. W piśmie z 16 czerwca 2025 r. stanowisko zajęła również Państwowa Komisja Wyborcza. Według jej opinii , „o ile potwierdzą się zarzuty dotyczące niewłaściwego przypisania głosów kandydatom w ponownym głosowaniu we wskazanych w proteście obwodach głosowania lub w części z nich, protest należy uznać za zasadny. W pozostałym zakresie nie spełnia wymogów formalnych przewidzianych dla protestu wyborczego i powinien pozostać bez dalszego biegu”. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Stosownie do art. 129 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. 1997, nr 78, poz. 483 ze zm.) wyborcy przysługuje prawo zgłoszenia do Sądu Najwyższego protestu przeciwko ważności wyboru Prezydenta Rzeczypospolitej na zasadach określonych w ustawie. Zasady i tryb przeprowadzania wyboru Prezydenta Rzeczypospolitej oraz warunki ważności tych wyborów określa ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy (tekst jedn. Dz.U. 2025, poz. 365, dalej: „k.wyb.”). Zgodnie z art. 82 § 1 k.wyb. przeciwko ważności wyborów, ważności wyborów w okręgu lub wyborowi określonej osoby może być wniesiony protest z powodu dopuszczenia się przestępstwa przeciwko wyborom, określonego w rozdziale XXXI Kodeksu karnego, mającego wpływ na przebieg głosowania, ustalenie wyników głosowania lub wynik wyborów (pkt 1) lub naruszenia przepisów kodeksu dotyczących głosowania, ustalenia wyników głosowania lub wyników wyborów, mającego wpływ na wynik wyborów (pkt 2) . Według art. 321 § 3 k.wyb. wnoszący protest powinien sformułować w nim zarzuty oraz przedstawić lub wskazać dowody, na których opiera swoje zarzuty. W nawiązaniu do przywołanych regulacji w orzecznictwie Sądu Najwyższego wskazuje się, że wszelkie zarzuty, inne niż te określone w art. 82 § 1 k.wyb., stanowią wyjście poza przewidziany w kodeksie wyborczym przedmiot protestu, co czyni go niedopuszczalnym (zob. postanowienia Sądu Najwyższego z: 11 czerwca 2015 r., III SW 60/15; 31 lipca 2020 r., I NSW 2027/20; 31 lipca 2020 r., I NSW 2286/20). Jednocześnie podkreśla się, że w przedmiocie protestu, o którym mowa w art. 82 § 1 k.wyb., nie mieszczą się ogólnikowe zarzuty sprowadzające się do hipotetycznego założenia o nieprawidłowościach wyborczych, oparte jedynie na kontestowaniu wyników wyborów ogłoszonych przez właściwy do tego organ, na domniemaniach, hipotezach i założeniach o nieprawidłowościach, bez przedstawiania dowodów, które powinny uzasadniać, rzeczywiście potwierdzać zarzut protestu mieszczący się w granicach bezprawności (por. postanowienia Sądu Najwyższego z: 7 lutego 1990 r., III SW 93/90; 5 grudnia 2007 r., III SW 63/07; 16 lipca 2014 r., III SW 35/14). Mając na uwadze powyższe, Sąd Najwyższy stwierdza, że wnosząca protest, wysuwając swoje zarzuty w żaden sposób nie uprawdopodobniła podniesionych twierdzeń. Podane przez nią informacje mają w istocie charakter spekulatywny i opierają się na hipotetycznych założeniach i domniemaniach, a to stoi w sprzeczności z wymogami formalnymi określonymi w przepisach obowiązującego prawa. Niezależnie do tego Sąd Najwyższy zwraca uwagę, że znany jest mu z urzędu fakt wystąpienia nieprawidłowości w sporządzeniu protokołu głosowania w obwodzie w wyborach Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej przeprowadzonego w dniu 1 czerwca 2025 r. przez Obwodowe Komisje Wyborcze: nr 25 w Grudziądzu, nr 95 w Krakowie, nr 13 w Mińsku Mazowieckim, nr 9 w Strzelcach Opolskich, nr 35 w Tychach. Fakt ten nie ma jednak wpływu na ocenę zarzutów przedmiotowego protestu z uwagi na to, że wnosząca protest nie sformułowała zarzutu w zakresie nieprawidłowego ustalenia wyników głosowania w wyżej wymienionych komisjach a tylko kwestionowała radykalną i niewytłumaczalną zmianę poparcia w porównaniu z wynikami z pierwszej i drugiej tury wyborów. Wobec powyższych ustaleń Sąd Najwyższy pozostawia protest bez dalszego biegu. Przesądza o tym art. 322 § 1 k.wyb., z którego jasno wynika, że takie rozstrzygnięcie musi zostać wydane, m.in. jeśli protest nie spełnia warunków określonych w art. 321 k.wyb. Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy, na podstawie art. 322 § 1 w zw. z art. 321 § 3 k.wyb., orzekł jak w sentencji postanowienia. [D.Z.] [a.ł]
Nie znalazłeś odpowiedzi?
Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.
Rozpocznij analizę