I NSW 10336/25

Sąd Najwyższy2025-06-24
SNinneprawo wyborczeWysokanajwyższy
prawo wyborczeSąd Najwyższyprotest wyborczyPESELwymogi formalneKodeks wyborczyprezydent RP

Sąd Najwyższy pozostawił protest wyborczy bez dalszego biegu z powodu braku numeru PESEL skarżącej, który jest nieusuwalnym brakiem formalnym w sprawach protestów wyborczych.

G.K. wniosła protest przeciwko ważności wyborów Prezydenta RP, jednak nie podała swojego numeru PESEL. Sąd Najwyższy, powołując się na Kodeks wyborczy oraz uchwałę I NZP 8/23, stwierdził, że protest wyborczy jako pismo procesowe musi spełniać wymogi formalne, w tym zawierać oznaczenie podmiotu z numerem PESEL. W sprawach protestów wyborczych nie stosuje się przepisów o uzupełnianiu braków formalnych, dlatego brak PESEL jest nieusuwalny. W konsekwencji, protest został pozostawiony bez dalszego biegu.

Protest wyborczy wniesiony przez G.K. przeciwko ważności wyborów Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej został przez Sąd Najwyższy pozostawiony bez dalszego biegu. Główną przyczyną takiej decyzji był brak podania przez skarżącą numeru PESEL w piśmie procesowym. Sąd Najwyższy odwołał się do przepisów Kodeksu wyborczego (art. 82 § 1, art. 321 § 1, art. 322 § 1 k.wyb.), które określają przesłanki i tryb wnoszenia protestów wyborczych. Podkreślono, że protest wyborczy, jako pierwsze pismo procesowe, musi spełniać wymogi formalne określone w Kodeksie postępowania cywilnego (art. 126 i nast. k.p.c.), w tym zawierać oznaczenie podmiotu wnoszącego z podaniem adresu i numeru PESEL. Sąd Najwyższy przywołał również uchwałę z dnia 25 października 2023 r., I NZP 8/23, która ma moc zasady prawnej i stanowi, że w sprawach protestów wyborczych nie stosuje się przepisów o uzupełnianiu braków formalnych pisma (art. 130 § 1-2 oraz art. 1301a § 1-3 k.p.c.). Brak numeru PESEL został uznany za nieusuwalny brak formalny, co skutkowało koniecznością pozostawienia protestu bez dalszego biegu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, brak numeru PESEL w proteście wyborczym stanowi nieusuwalny brak formalny, który skutkuje pozostawieniem protestu bez dalszego biegu.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołując się na przepisy Kodeksu wyborczego oraz uchwałę I NZP 8/23, stwierdził, że protest wyborczy jako pismo procesowe musi spełniać wymogi formalne, w tym zawierać numer PESEL. W sprawach protestów wyborczych nie stosuje się przepisów o uzupełnianiu braków formalnych, co czyni brak PESEL nieusuwalnym.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

pozostawienie protestu bez dalszego biegu

Strony

NazwaTypRola
G.K.osoba_fizycznaskarżąca

Przepisy (7)

Główne

k.wyb. art. 82 § 1

Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. Kodeks wyborczy

Protest przeciwko wyborowi Prezydenta RP może być wniesiony z powodu przestępstwa przeciwko wyborom lub naruszenia przepisów Kodeksu dotyczących głosowania, ustalenia wyników głosowania lub wyników wyborów, mającego wpływ na wynik wyborów.

k.wyb. art. 321 § 1

Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. Kodeks wyborczy

Protest przeciwko wyborowi Prezydenta RP wnosi się na piśmie do Sądu Najwyższego nie później niż w ciągu 14 dni od dnia podania wyników wyborów do publicznej wiadomości przez Państwową Komisję Wyborczą. Nadanie w tym terminie protestu w polskiej placówce pocztowej jest równoznaczne z wniesieniem go do Sądu Najwyższego. Niedopuszczalne jest przywrócenie terminu.

k.wyb. art. 322 § 1

Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. Kodeks wyborczy

Sąd Najwyższy pozostawia protest bez dalszego biegu, jeżeli został wniesiony z naruszeniem przepisów art. 321 § 1 lub 321 § 2.

Pomocnicze

k.p.c. art. 126

Kodeks postępowania cywilnego

Określa ogólne wymogi formalne pisma procesowego.

k.p.c. art. 130 § 1-2

Kodeks postępowania cywilnego

Przepisy dotyczące uzupełniania braków formalnych pisma procesowego, które nie mają zastosowania w sprawach protestów wyborczych.

k.p.c. art. 130a § 1-3

Kodeks postępowania cywilnego

Przepisy dotyczące uzupełniania braków formalnych pisma procesowego, które nie mają zastosowania w sprawach protestów wyborczych.

Ustawa z dnia 23 listopada 2012 r. – Prawo pocztowe

Definiuje operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak numeru PESEL w proteście wyborczym jest nieusuwalnym brakiem formalnym.

Godne uwagi sformułowania

protest wyborczy jako pierwsze pismo procesowe w sprawie powinien odpowiadać warunkom formalnym określonym w art. 126 i nast. k.p.c. w sprawach dotyczących protestów wyborczych nie wzywa się do uzupełnienia braku formalnego pisma.

Skład orzekający

Aleksander Stępkowski

przewodniczący-sprawozdawca

Adam Redzik

członek

Paweł Wojciechowski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Wymogi formalne protestów wyborczych i brak możliwości ich uzupełnienia."

Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie protestów wyborczych i referendalnych wnoszonych do Sądu Najwyższego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa jest interesująca dla prawników ze względu na precyzyjne określenie wymogów formalnych protestów wyborczych i brak możliwości ich uzupełnienia, co ma znaczenie praktyczne w kontekście wyborów.

Protest wyborczy odrzucony przez Sąd Najwyższy. Znamy powód!

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
I NSW 10336/25
POSTANOWIENIE
Dnia 24 czerwca 2025 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Aleksander Stępkowski (przewodniczący, sprawozdawca)
‎
SSN Adam Redzik
‎
SSN Paweł Wojciechowski
w sprawie z protestu G.K.
przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej,
‎
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 24 czerwca 2025 r.,
pozostawia protest bez dalszego biegu.
Adam Redzik      Aleksander Stępkowski      Paweł Wojciechowski
UZASADNIENIE
Pismem nadanym 16 czerwca 2025 r. w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. – Prawo
pocztowe, które wpłynęło do Sądu Najwyższego 18 czerwca 2025 r. G.K. (dalej: „skarżąca”) wniosła protest przeciwko ważności wyborów Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej przeprowadzonych 1 czerwca 2025 r.
Skarżąca nie podała numeru PESEL.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Protest należało pozostawić bez dalszego biegu.
Jak wynika z art. 82 § 1 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. Kodeks wyborczy (tekst jedn. Dz.U. z 2025 r., poz. 365; dalej: „k.wyb.”) protest przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej może być wniesiony z powodu:
1) dopuszczenia się przestępstwa przeciwko wyborom, określonego w rozdziale XXXI Kodeksu karnego, mającego wpływ na przebieg głosowania, ustalenie wyników głosowania lub wyników wyborów;
2) naruszenia przepisów Kodeksu dotyczących głosowania, ustalenia wyników głosowania lub wyników wyborów, mającego wpływ na wynik wyborów.
Zgodnie z art. 321 § 1 k.wyb. protest przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej wnosi się na piśmie do Sądu Najwyższego nie później niż w
ciągu
14 dni od dnia podania wyników wyborów do publicznej wiadomości przez
Państwową Komisję Wyborczą, przy czym nadanie w tym terminie protestu w
polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z
dnia 23 listopada 2012 r. – Prawo pocztowe, jest równoznaczne z wniesieniem go do Sądu Najwyższego. Ze wskazanego uregulowania wynika, że protest może
być
skutecznie wniesiony wyłącznie w określonym terminie i
niedopuszczalne jest jego przywrócenie. W niniejszej sprawie protest został złożony w terminie.
Podkreślić należy, że protest wyborczy jako pierwsze pismo procesowe w
sprawie powinien odpowiadać warunkom formalnym określonym w art. 126 i
nast. k.p.c. Niezbędne jest zatem, aby protest wyborczy zawierał w
szczególności
oznaczenie podmiotu wnoszącego protest z podaniem jego
adresu i numeru PESEL. Zaakcentował to Sąd Najwyższy w uchwale z
25
października 2023 r., I NZP 8/23, której nadano moc zasady prawnej. Uchwała
ta stwierdza, że w sprawach zainicjowanych protestami wyborczymi lub
referendalnymi nie mają zastosowania przepisy art. 130 § 1-2 oraz art. 1301a §
1-3 k.p.c. przewidujące możliwość uzupełnienia braków formalnych pisma
procesowego. Tym samym, w sprawach dotyczących protestów wyborczych nie wzywa się do uzupełnienia braku formalnego pisma.
W niniejszej sprawie skarżąca nie podała numeru PESEL, skutkuje to koniecznością przyjęcia, że skierowane do Sądu Najwyższego pismo obarczone jest nieusuwalnym brakiem formalnym.
Z tego też względu, na mocy
art. 322 § 1 k.wyb.
Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji.
[K.O.]
[r.g.]

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI