I NSW 10234/25

Sąd Najwyższy2025-06-26
SNinneprawo wyborczeWysokanajwyższy
wybory prezydenckieprotest wyborczySąd NajwyższyKodeks wyborczybraki formalnePESEL

Sąd Najwyższy pozostawił protest przeciwko ważności wyborów Prezydenta RP bez dalszego biegu z powodu nieuzupełnienia braków formalnych pisma, w tym braku numeru PESEL.

A. K. wniosła protest przeciwko ważności wyborów Prezydenta RP, nadając go w polskiej placówce pocztowej. Sąd Najwyższy, powołując się na Kodeks wyborczy i własną uchwałę o mocy zasady prawnej, pozostawił protest bez dalszego biegu. Głównym powodem była nieusuwalna wada formalna pisma, polegająca na braku wskazania numeru PESEL przez wnoszącą protest.

W dniu 16 czerwca 2025 r. A. K. wniosła protest przeciwko ważności wyborów Prezydenta Rzeczypospolitej zarządzonych na dzień 18 maja 2025 r. Protest został nadany w polskiej placówce pocztowej, co zgodnie z Kodeksem wyborczym jest równoznaczne z wniesieniem go do Sądu Najwyższego w terminie. Sąd Najwyższy, rozpatrując protest na posiedzeniu niejawnym w dniu 26 czerwca 2025 r., postanowił pozostawić go bez dalszego biegu. Uzasadnienie opiera się na art. 322 § 1 Kodeksu wyborczego, który stanowi, że Sąd Najwyższy pozostawia bez dalszego biegu protest niespełniający warunków formalnych. Sąd podkreślił, że protest wyborczy powinien spełniać wymogi formalne pisma procesowego określone w Kodeksie postępowania cywilnego, w tym zawierać oznaczenie podmiotu wnoszącego protest z podaniem jego adresu i numeru PESEL. Wskazano również, że w sprawach dotyczących protestów wyborczych nie stosuje się przepisów o wzywaniu do uzupełnienia braków formalnych, co potwierdziła uchwała Sądu Najwyższego z dnia 25 października 2023 r., I NZP 8/23, nadana mocy zasady prawnej. Ponieważ wnosząca protest nie wskazała swojego numeru PESEL, pismo procesowe obarczone było nieusuwalnym brakiem formalnym, co skutkowało jego pozostawieniem bez dalszego biegu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, protest powinien zostać pozostawiony bez dalszego biegu z powodu nieusuwalnego braku formalnego.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołał się na przepisy Kodeksu wyborczego oraz własną uchwałę o mocy zasady prawnej, zgodnie z którą w sprawach protestów wyborczych nie stosuje się wezwań do uzupełnienia braków formalnych. Brak numeru PESEL jest nieusuwalnym brakiem formalnym, skutkującym pozostawieniem protestu bez dalszego biegu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

pozostawienie protestu bez dalszego biegu

Strony

NazwaTypRola
A. K.osoba_fizycznawnosząca protest

Przepisy (6)

Główne

k.wyb. art. 321 § 1

Ustawa Kodeks wyborczy

Protest przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej wnosi się na piśmie do Sądu Najwyższego nie później niż w ciągu 14 dni od dnia podania wyników wyborów do publicznej wiadomości przez Państwową Komisję Wyborczą. Nadanie w tym terminie protestu w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego jest równoznaczne z wniesieniem go do Sądu Najwyższego.

k.wyb. art. 322 § 1

Ustawa Kodeks wyborczy

Sąd Najwyższy pozostawia bez dalszego biegu protest wniesiony przez osobę do tego nieuprawnioną lub niespełniający warunków formalnych.

Pomocnicze

k.p.c. art. 126

Ustawa Kodeks postępowania cywilnego

Określa warunki formalne pisma procesowego, które powinien spełniać protest wyborczy.

k.p.c. art. 130 § 1-2

Ustawa Kodeks postępowania cywilnego

Przepisy dotyczące wzywania do uzupełnienia braków formalnych, które nie mają zastosowania w sprawach protestów wyborczych zgodnie z uchwałą SN I NZP 8/23.

k.p.c. art. 130a § 1-3

Ustawa Kodeks postępowania cywilnego

Przepisy dotyczące wzywania do uzupełnienia braków formalnych, które nie mają zastosowania w sprawach protestów wyborczych zgodnie z uchwałą SN I NZP 8/23.

Ustawa Prawo pocztowe

Definiuje operatora wyznaczonego, którego placówka pocztowa jest równoznaczna z wniesieniem pisma do sądu.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Protest obarczony jest nieusuwalnym brakiem formalnym w postaci braku numeru PESEL. W sprawach protestów wyborczych nie stosuje się przepisów o wzywaniu do uzupełnienia braków formalnych.

Godne uwagi sformułowania

Protest należało pozostawić bez dalszego biegu. Nadanie w tym terminie protestu w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego [...] jest równoznaczne z wniesieniem go do Sądu Najwyższego. Sąd Najwyższy pozostawia bez dalszego biegu protest wniesiony przez osobę do tego nieuprawnioną lub niespełniający warunków formalnych. uchwałą z 25 października 2023 r., I NZP 8/23, której nadano moc zasady prawnej nie mają zastosowania przepisy art. 130 § 1-2 oraz art. 130a § 1-3 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego wywiedzione do Sądu Najwyższego pismo procesowe obarczone jest nieusuwalnym brakiem formalnym.

Skład orzekający

Oktawian Nawrot

przewodniczący

Marek Dobrowolski

sprawozdawca

Janusz Niczyporuk

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Proceduralne aspekty wnoszenia protestów wyborczych, brak możliwości uzupełniania braków formalnych w takich sprawach, znaczenie uchwał SN o mocy zasady prawnej."

Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie protestów wyborczych przeciwko ważności wyborów Prezydenta RP i innych wyborów wskazanych w Kodeksie wyborczym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa jest ważna z punktu widzenia prawa wyborczego i procedury, ale jej rutynowy charakter (brak formalny) sprawia, że jest mniej interesująca dla szerokiej publiczności.

Protest wyborczy odrzucony przez Sąd Najwyższy. Kluczowy błąd wnioskodawcy.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
I NSW 10234/25
POSTANOWIENIE
Dnia 26 czerwca 2025 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Oktawian Nawrot (przewodniczący)
‎
SSN Marek Dobrowolski (sprawozdawca)
‎
SSN Janusz Niczyporuk
w sprawie z protestu A. K.
przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej,
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 26 czerwca 2025 r.,
pozostawia protest bez dalszego biegu.
Marek Dobrowolski Oktawian Nawrot Janusz Niczyporuk
UZASADNIENIE
Dnia 16 czerwca 2025 r. (data prezentaty placówki pocztowej) A. K. (dalej: „wnosząca protest”) wniosła protest przeciwko ważności wyborów Prezydenta Rzeczypospolitej zarządzonych na dzień 18 maja 2025 r.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Protest należało pozostawić bez dalszego biegu.
Zgodnie z art. 321 § 1 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. Kodeks wyborczy (tekst jedn. Dz.U. z 2025 r., poz. 365; dalej: „k.wyb.”) protest przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej wnosi się na piśmie do Sądu Najwyższego nie później niż w ciągu 14 dni od dnia podania wyników wyborów do publicznej wiadomości przez Państwową Komisję Wyborczą. Nadanie w tym terminie protestu w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23
listopada 2012 r. – Prawo pocztowe jest równoznaczne z wniesieniem go do Sądu Najwyższego.
W świetle art. 322 § 1 k.wyb.
Sąd Najwyższy pozostawia bez dalszego biegu protest wniesiony przez osobę do tego nieuprawnioną lub niespełniający warunków formalnych.
Podkreślić także należy, że protest wyborczy jako pierwsze pismo procesowe w sprawie powinien odpowiadać warunkom formalnym określonym w art. 126 i nast. k.p.c. Niezbędne jest zatem, aby protest wyborczy zawierał:
1.
oznaczenie podmiotu wnoszącego protest z podaniem jego adresu i numeru PESEL;
2.
oznaczenie, w którym z obwodów do głosowania na obszarze danego okręgu wyborczego w spisie wyborców było umieszczone imię i nazwisko wnoszącego protest – jeżeli protest wnosi wyborca;
3.
oznaczenie pełnomocnika wraz ze wskazaniem jego adresu – jeżeli został ustanowiony;
4.
wniosek o stwierdzenie nieważności wyborów/wyborów w danym okręgu wyborczym/wyboru posła/wyboru senatora;
5.
zarzuty;
6.
przedstawienie lub wskazanie dowodów, na których oparto zarzuty;
7.
uzasadnienie zarzutów;
8.
własnoręczny podpis skarżącego lub jego pełnomocnika.
Ponadto, jeśli protest wyborczy składa osoba przebywająca za granicą lub
na polskim statku morskim protest musi dodatkowo zawierać oznaczenie pełnomocnika zamieszkałego w Polsce lub pełnomocnika do doręczeń zamieszkałego w Polsce wraz ze wskazaniem ich adresów.
Sąd Najwyższy uchwałą z 25 października 2023 r., I NZP 8/23, której nadano moc zasady prawnej, jednoznacznie stwierdził, że „w postępowaniach zainicjowanych protestami przeciwko ważności wyborów: do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej i do Senatu Rzeczypospolitej Polskiej, Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej oraz do Parlamentu Europejskiego w Rzeczypospolitej Polskiej, o których mowa w ustawie z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy (tekst jedn. Dz.U. 2022, poz. 1277, ze zm.), a także w postępowaniu zainicjowanym protestem przeciwko ważności referendum, o którym mowa w ustawie z dnia 14 marca 2003 r. o referendum ogólnokrajowym (tekst jedn. Dz.U. 2020, poz. 851, ze zm.), nie mają zastosowania przepisy art. 130 § 1-2 oraz art. 130
1a
§ 1-3 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (tekst jedn. Dz.U. 2023, poz. 1550, ze zm.)”. W
sprawach dotyczących protestów wyborczych nie wzywa się zatem wnoszących protest do uzupełnienia braku formalnego pisma.
W ocenianej sprawie wnosząca protest nie wskazała numeru PESEL, co skutkuje koniecznością przyjęcia, że wywiedzione do Sądu Najwyższego pismo procesowe obarczone jest nieusuwalnym brakiem formalnym.
Z powyższych względów
Sąd Najwyższy, działając na podstawie art. 322 § 1 zd. 1 k.wyb., postanowił jak w sentencji.
Marek Dobrowolski      Oktawian Nawrot       Janusz Niczyporuk
sh
[r.g.]

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI